Konstanty Ildefons Gałczyński

Prof. Bączyńskiego na Wyspach Brytyjskich

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Teatrzyk „Zielona Gęś”
ma zaszczyt przedstawić

Prof. Bączyńskiego na Wyspach Brytyjskich

Dekoracja: port Cardigan nad Kanałem Św. Jerzego.

Osoba:

PROF. BĄCZYŃSKI — zasłużony polski angelolog¹

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę! wolnelektury.pl/pomagam/

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

Akt I
czyli marzenia spełniają się

PROF. BĄCZYŃSKI

na klęczkach

Dzięki Ci, Wielki Boże. Boże Kircholmu², Boże Wiednia, Boże Ciechocinka, Boże praojców! Oto, na skutek nieodwracalnych przemian dziejowych, wysp tych autochtoni wynieśli się do Kanady i Australii, a ja, jako pierwszy polski pionier, obejmuję imieniem Narodu we władanie te Wyspy Błogosławione. Nareszcie! Nareszcie genialne granice naturalne. Nareszcie żadnych sąsiedztw, o święty Ildefonsie³! Nareszcie pierwszorzędna geopolityka, dynamika i liryka. A kultura po prostu aż się unosi w powietrzu. God save the culture⁴. Gratias agamus⁵. Te Deum⁶. A na jutro, co to jutro mamy? piątek, na jutro, na godzinę czwartą rano punktualnie zarządzam historrrryczną uroczystość inkorporrrracyjną, powtarzam: piątek, czwarta rano, ponieważ i tak wszyscy przyjdą w poniedziałek, około południa, punktualnie.

Skończyłem.

otwiera na str. 19-ej Summa Angelologiae⁷, modli się, płacze ze szczęścia i zasypia.

ANIOŁOWIE

wychodzą z Angelologii i śpiewają polifonicznie znany szlagier Braciszka miłego sen rozweselmy⁸.

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury: wolnelektury.pl/pomagam/

Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia! wolnelektury.pl/pomagam/

Akt II
czyli katastrofa

PROF. BĄCZYŃSKI:

Niech to wszystko cholera weźmie. Zimny deszcz pada od góry, gorący Golfsztrom⁹ grzeje od dołu, w ten sposób całe nasze pokolenia będą narażone na ustawiczną grypę i spleen¹⁰. Grypa nadszarpnie płuca pokoleń, spleen sparaliżuje wolę pokoleń, sparaliżowana wola nie dokona historrrrycznych czynów na miarę Fidiasza¹¹ — precz — z — krawcami!

kicha

Bo na co nam krawcy?

kicha

Nam chodzi o wielkość.

kicha

A tu położenie geograficzne potworne. Woda i woda. I żadnego sąsiedztwa, na którym można by się oprzeć w razie czego tentego, vide¹² dziełko kolegi Cidąmbskiego Fatalne skutki melancholicznych granic naturalnych.

Skończyłem.

Śpiewa polifonicznie Bogurodzicę¹³, mdleje i przeziębia się ostatecznie.

Kurtyna

zapada szczelnie, żeby uchronić osobę
zasłużonego angelologa od przeciągów

24 sierpnia 1947

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przypisy:

1. angelologia — dziedzina teologii chrześcijańskiej, zajmującą się aniołami, angelolog — specjalista od tejże. [przypis edytorski]

2. Kircholm — ob. Salaspils (Łotwa). [przypis edytorski]

3. święty Ildefons — św. Ildefons z Toledo, święty Kościoła katolickiego. Tutaj żart słowny i nawiązanie do drugiego imienia autora. [przypis edytorski]

4. God save the culture (ang.) — Boże, chroń kulturę! [przypis edytorski]

5. Gratias agamus (łac.) — Dzięki składajmy..., część dialogu liturgicznego. [przypis edytorski]

6. Te Deum (łac.) — Ciebie, Boże. [przypis edytorski]

7. Summa Angelologiae — Summa Angelologiczna. [przypis edytorski]

8. Braciszka miłego sen rozweselmy — kwestia Chóru Aniołów w Dziadach cz. III A. Mickiewicza. [przypis edytorski]

9. Golfsztrom — Prąd Zatokowy, ciepły prąd morski płynący wzdłuż wschodniego wybrzeża Ameryki w stronę Europy. [przypis edytorski]

10. spleen (ang.) — nuda i przygnębienie wynikające z poczucia beznadziejności życia. [przypis edytorski]

11. Fidiasza (ok. 490 p.n.e.–430 p.n.e.) — wybitny rzeźbiarz grecki. [przypis edytorski]

12. vide (łac.) — patrz, zobacz. [przypis edytorski]

13. Bogurodzica — najstarsza znana polska pieśń religijna. Tekst zachował się w rękopisie z 1407 roku. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-profesor-baczynski-na-wyspach-brytyjskich/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Kopeć-Gryz, Kornel Myczko, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2026-06-08.