Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

dancing

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

dancing

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę! wolnelektury.pl/pomagam/

dancing (tom)

zaproszenie

wy wiewiórki tańczące wśród liści 

wy cietrzewie profesjonaliści 

i wy wilki biegłe w saksofonie 

i żyrafy i małpy i słonie 

my za puszczą stęsknieni wygnańcy 

posyłam wam zaproszenie na dancing  

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

jazz-band

beczą owce kłapią wilcze kłańce¹ 

wyją psy 

płaczą koty w tęsknocie 

o wy dzikie zwariowane tańce 

szczęście nasze psie wilcze i kocie  

zaklinacze węży

musimy się łączyć rozłączać 

giąć i przechylać i prężyć 

jak dwie kobry które rozhuśtał 

dziki flet zaklinacza węży  

motyl

dotknęłam pana jak motyl egretą² 

przepraszam 

to było niechcący 

pan jest jak czarny irys smukły i gorący 

zapomniałam 

że jestem kobietą  

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury: wolnelektury.pl/pomagam/

dancing

wśród małp skaczących w koło 

małpim obyczajem 

w tłumie krów i niedźwiedzi 

w poryku i pisku 

my jak adam i ewa upojeni rajem 

tulimy się tańcząc w uścisku 

dancingowe zabawki

te parasolki mniejsze niż otwarte powoje 

powiedz mi na co służyć mają 

czy by oczy zasłonić przed spojrzeniem twojem 

jak przed słońcem 

w tym zimowym maju  

fokstrot

pocałunki z florydy 

angielskie imiona  

pod gwiaździstą banderą 

murzyn w banjo bije 

tańczymy czy pan chwycił mnie nagle w ramiona 

tańczymy 

czy rzuciłam się panu na szyję  

Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia! wolnelektury.pl/pomagam/

w sieci

siatka na plecach moich 

pleciona ze złota 

sczepiła się z rękawem mojego dansera 

w sieci złocistych oczek uwięzła tęsknota 

tak się miota 

że siatkę musimy rozdzierać  

miss ameryka

blues

i cóż ci z tego przyjdzie żeś miss ameryką 

że masz ciało wenery a twarzyczkę kotka 

nie znasz mego tancerza nigdy go nie spotkasz 

nie zakocha się w tobie z namiętnością dziką  

on mnie wybrał i zmierzył podług swych kanonów 

i rzekł że w całym świecie takiej drugiej nie ma 

nie patrz na mnie z gazety tak dumnie jak z tronu 

bo dla niego jednego ja jestem miss ziemia  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

tytanic

tańczyli sny wachlarze brylantowe tęcze 

ktoś komuś szeptał w tańcu: tak — na śmierć i życie — 

wszedł steward rzekł a wszyscy stanęli jak wryci 

ladies and gentlemen 

danger 

strach

zmęczyłam się charlestonem ach chodźmy odpocząć 

wśród parawanów chińskich gdzie się smoki droczą 

o tu na tych poduszkach pod tym abażurem 

lecz o czym pan rozmyśla w milczeniu ponurem 

pan tak pobladł i oczy ma pan jak ze stali 

Boże on chce mię objąć tak jak tam na sali  

młodzi

my bez serca młodzi a już starzy 

chcemy tylko tańczyć i milczeć 

życie szarpie nas jak kły wilcze 

lecz któż pozna to po naszej twarzy  

kochać pragnąć kłamstw odwieczna gama 

nasz słownik ich nie zawiera 

i po cóż mielibyśmy kłamać 

albo umierać  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

ekscentrycy

tańczą dziś w dansingu indra 

mister shean ze swoją panią 

on pół diabła ona anioł 

w równych frakach i cylindrach 

twardzi jak rzeźbione drzewo 

lżejsi niż łabędzie puchy 

z jakąś pasją obłąkańczą 

wykonują wspólne ruchy 

idą razem w prawo w lewo 

papierosy z ust wyjęli 

równocześnie się potknęli 

przewrócili wstali tańczą 

brzmi najnowszy fokstrot lonah 

murzyn w śmiech a jazz-band ryczy 

w wiecznej zgodzie mąż i żona 

ekscentrycy ekscentrycy 

on pochwycił się za serce 

ona także 

z twarzą białą 

i serce mu bić przestało 

równocześnie i tancerce 

murzyn w śmiech a jazz-band ryczy 

ekscentrycy ekscentrycy  

valentino

tango

to twoje oczy duszne z senną powieką 

to twój gest wdzięk zwierzęcy nerw twarz blada 

valentino! valentino! tyś niedaleko 

skoro cień twój ruchliwy na ekran pada 

tańczysz jak dawniej smukły gorący niemy 

jak dawniej patrzysz w oczy swojej partnerce 

chociaż twoje świetliste filmowe serce 

wie już dzisiaj to wszystko czego nie wiemy 

chwila na werandzie

wicher u okiennic zgrzyta 

drzewa są raz głośniejsze raz cichsze 

a księżyc jest jak pierś srebrzysta 

z miłości 

na wichrze 

odkryta 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę! wolnelektury.pl/pomagam/

ramię tancerza

ramię pana poznane wśród tanecznej drogi 

jest jak mur nieugięte 

jak żelazo twarde 

czy słabość wzbudza w panu litość czy pogardę 

nie proszę pani 

zachwyt pełen dzikiej trwogi  

blues

w mej duszy najtajniejszej kamerze obskurze³ 

spokojna jestem wreszcie 

i szczęściem przewiana 

gdy jak bezwzględny wicher 

który zgina różę 

zmuszasz mnie do zginania przed tobą kolana  

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

tańczymy dalej

wszystko to takie proste tak szczere 

jak dąb jesteś szumiący wesoły 

a ja w zielonej sukni 

w naszyjniku z pereł 

czymże jestem 

bukietem jemioły 

gwoździk z szanghaju

fokstrott

zielony gwoździk chiński całowany deszczem 

wzdychał mało o mało tsing tsong 

i kołysany wiatrem szeptał jeszcze jeszcze 

tsing tsong ho hong 

aż chwycony przez ciebie za zielone włosy 

krzyknął z płaczem ach dosyć 

tsong 

przekwitła tancerka

ta pani wciąż jeszcze tańczy 

wesoła jak młoda dziewczyna 

lecz jest już w piękności swojej 

nietrwała jak lichy jedwab 

może barwy utracić na słońcu 

może skurczyć się jak etamina⁴ 

a wówczas powieszą ją w szafie  

pośród rzeczy o które nikt nie dba  

jest ona już tylko na oko 

kto ją szarpnie ten ją rozedrze na zawsze 

ostrożnie z nią młodzi tancerze 

bo pęknie w tysiące zmarszczek 

(o młodości wytrwała i dumna 

o skóry jak angielskie zamsze 

o twarze szerokie i twarde jak tarcze) 

między dancingiem 

a sercem jej starem 

jest most w pasy złote i szare 

jakie tam myśli się snują 

jaka mądrość tam przejeżdża groźna 

lecz o tym się ludziom nie mówi 

bo słuchają patrząc na zegarek 

a przed tym jednym co by może słuchał 

musi milczeć tancerka nietrwała i trwożna  

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury: wolnelektury.pl/pomagam/

piekło

na dancing oświetlony z góry i okrutnie 

wciągnięto bladą laurę 

drżącego filona 

i za gzy jaworowe 

za różane kłótnie 

kazano im tańczyć charlestona  

kula rewolweru

intermezzo

ileż to głów uczonych 

męczy się i poci 

nad konstukcją torpedy 

do śródgwiezdnej jazdy 

nie wiedzą że mam w ręku 

uproszczony pocisk 

który mnie w każdej chwili 

wystrzeli na gwiazdy 

przedwiośnie

dwa obłoki na pustym niebie 

i my w oknie salonu sami 

chmury tulą się mocno do siebie 

krzycząc błyskawicami  

Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia! wolnelektury.pl/pomagam/

krzyk jazz-bandu

mówisz że jazz-band jest dziki 

że płacze jak wicher w kominie 

i że cię przeraża 

to minie 

nuty życia czyż nie są dzikie 

życie jest zamętem i krzykiem 

przecież przyszliśmy na świat wśród takiej muzyki  

szejk

fokstrot

mój nieznajomy arab (więcej o nim niewiem) 

ma burnus⁵ jak śnieg biały i dzikie pierścienie 

pachnie na milę ambrą sandałowym drzewem i jest w pół gentlemanem 

a w pół znów marzeniem 

raz w kawiarni wśród ludzi spojrzeć na mnie raczył 

rozpostarł nagle oczy jak czarne namioty 

błysnął ogniem jak ogier do dalekiej klaczy 

przesadził wszystkie mury ogrodzenia płoty  

i bez rąk mnie pochwycił 

przekrzyczał bez słowa 

bez ruchu zgiął mi serce 

jak dreszcz życiodajny 

aż sam się siebie przeląkł 

za uśmiech się schował 

pogładził czarną brodę i znów był zwyczajny  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

pilot

intermezzo smutne

czy to anioł zlatuje na ziemię 

z ramionami jak do uścisku 

a zleciawszy wśród trawy drzemie 

na szerokim wichrowym lotnisku  

czy to chmura zapłonęła w górze 

czemu rosa na trawach czerwona 

anioł zleciał na płonącej chmurze 

otwierając szeroko ramiona  

palmy

blues

palmy zwykle tak ciche 

rozśpiewane są dziś i męczeńskie 

wicher ma ramiona męskie 

chcą gonić wicher  

i szumią rękami w chmurach 

każdym ruchem wołając niestety 

jak szalone związane kobiety 

w bezsilnych skrzydłach i piórach  

skarga laury

więc skończone wszystko między nami 

nie zobaczę cię więcej na ziemi 

tłukę więc o drzewo koszyk z malinami 

pocałunkami naszemi  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

zgubiony tancerz

zwiędły suknie i wachlarz z piór strusich 

czas opada jak chmura szarańczy 

wszystko kończy się prędzej niż musi 

gra muzyka lecz nie ma z kim tańczyć  

tancerz miły odszedł w dalszą drogę 

gdzie jest nie wiem ani wy nie wiecie 

jeśli tu go odszukać nie mogę 

jakże znajdę go w wielkim wszechświecie  

trzeba chodzić w masce

poszłam w masce zwinięta w pelerynę ciemną 

z oczami zwężonymi 

w migocące sierpy 

szczęście mnie nie poznało 

i tańczyło ze mną 

nie wiedząc że to jestem 

ja której nie cierpi 

i los też mnie nie poznał 

i pomyślał sobie 

czemuż nie mam dogodzić 

tej obcej osobie 

Przypisy:

1. kłańce — zęby. [przypis edytorski]

2. egreta — rodzaj ozdoby kapelusza. [przypis edytorski]

3. kamera obskura — prosty przyrząd optyczny, pudełko z małym otworem w jednej ze ścian. Wpadające przez niego światło odbite od obiektu tworzy projekcję tego obiektu na przeciwległej ścianie. Pierwowzór aparatu fotograficznego. [przypis edytorski]

4. etamina — tkanina bawełniana o ażurowym splocie. [przypis edytorski]

5. burnus — długi, obszerny płaszcz bez rękawów, bardzo powszechny w krajach arabskich. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pawlikowska-jasnorzewska-dancing-tom

Tekst opracowany na podstawie: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Dancing. Karnet balowy, nakład F. Hoesica, Warszawa 1927.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Ilona Kalamon, Wojciech Kotwica, Paweł Kozioł, Monika Kępska, Aleksander Skrzekut, Paulina Stefańska.

Okładka na podstawie: Dancing, Władysław Roguski, domena publiczna, commons.wikimedia.org

Plik wygenerowany dnia 2026-07-08.