Julian Tuwim

Syna poetowego narodziny

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Syna poetowego narodziny

Prą! Dębowe wrota wywalili, 

Wysadzili z zawiasów zawory, 

Rozśpiewali się, roztańczyli, 

Ni to larwy¹, ni zapustne zmory, 

Umaili kwiatami kędziory, 

Aj, pili snać²! dużo pili! 

Dmą w piszczałki, tną w grube basetle, 

Sowizdrzały, łokietki, poczwary, 

Chochlik, Świstak i Boruta³ stary, 

Pan Twardowski⁴ i wiedźma na mietle, 

Żydy, pany, mieszczany i chłopy, 

Kuse fraki i szerokie popy! 

A na przedzie kompanii ochoczej 

Marchołt⁵ gruby a sprośny się toczy, 

Podryguje, opasły, a sapie, 

Z tłustej brody małmazja⁶ mu kapie, 

Kwiczy, bestia, tańcząc, wywijając, 

Dylu-dylu na badylu grając! 

A witajcieże mi, goście mili! 

A bywajcie mi, śmieszki-wesołki! 

Hej, pachołki, w rząd ustawiać stołki, 

Warzyć jadło, smażyć mięsa połcie, 

Będziem jedli, będziem miody pili, 

A witajcieże mi, goście mili! 

Racz do izby, kochany Marchołcie! 

Chrzciny u mnie! Chłopak — niech go katy! 

Tłuścioch pulchny, czerwony, pyzaty, 

Patrzcie — leży: ślipka wybałuszył, 

A nadąsał się czegoś, napuszył, 

Mam ja tęgi frasunek z mołojcem! 

Hej, Marchołcie, bądź mu chrzestnym ojcem! 

Śmiał się głośno, kiedy się narodził, 

A na czole miał wieniec różany; 

Mleka nie chce — wina piłby dzbany! 

Ksiądz-dobrodziej oglądać go chodził, 

Mówił, że się Antychryst narodził: 

Na świat przyszedł — pomyślcie — pijany! 

Ksiądz nie ochrzcił — wy mi go ochrzcijcie! 

Toć sto pociech będziem mieli z synem! 

A za zdrowie jego mocno pijcie, 

A pokropcie go święconym winem, 

A wykąpcie go w miodnej kąpieli! 

Herasz⁷ diabłu i świętoszkom w Rzymie! 

Hulaj dusza! Niech się świat weseli! 

Dyjonizy będzie mu na imię! 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. larwa (starop.) — maska. [przypis edytorski]

2. snać a. snadź (starop.) — widocznie. [przypis edytorski]

3. Boruta — diabeł z polskich legend, związany z Łęczycą. [przypis edytorski]

4. Pan Twardowski — także: Mistrz Twardowski, bohater polskich baśni i legend, szlachcica, który zaprzedał duszę diabłu, zw. polskim Faustem. [przypis edytorski]

5. Marchołt a. Markolf (łac. Marcolphus) — rubaszny bohater opowieści średniowiecznych, w których występuje on obok biblijnej postaci króla Salomona, a przysłowiowa mądrość króla jest w nich skontrastowana z prostacką i przyziemną, ale zabawną postawą błazna, jego rozmówcy; teksty o Marchołcie i Salomonie były dialogami, powstawały już od V w. i początkowo miały charakter poważny, dopiero od XII w. przybrały wydźwięk komiczny, począwszy od zredagowanej na terenie Niemiec wersji Disputationes quas dicuntur habuisse inter se mutuo rex Salomon sapientissimus et Marcolphus facie deformis et turpissimus, tamen ut fertur eloquentissimus („Dyskusje, które, jako mówią, miały miejsce między królem Salomonem najmądrzejszym a Marcolfem najszpetniejszym i bezwstydnym z wyglądu, lecz, wedle przekazu, najwymowniejszym”); polską wersję sporządził Jan z Koszyczek i opublikował w 1521 r. pt. Rozmowy, które miał król Salomon mądry z Marchołtem grubym a sprośnym, a wszakoż, jako o niem powiedają, barzo z wymownym; w oparciu o te opowieści powstała sztuka Jana Kasprowicza Marchołt gruby a sprośny, jego narodzin, życia i śmierci misterium tragikomiczne w obrazach czterech zamknięte. [przypis edytorski]

6. małmazja — ogólne określenie odnoszące się do słodkiego wina; pierwotnie nazwa ciemnych, aromatycznych win produkowanych w okolicach miasta Malvasia na Peloponezie. [przypis edytorski]

7. herasz (starop.) — na szczęście, pomyślności, powodzenia; to dobrze (wykrzyknik oznaczający życzenia lub aprobatę). [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/tuwim-syna-poetowego-narodziny/

Tekst opracowany na podstawie: Julian Tuwim, Czyhanie na Boga, Skład Główny u Gebethnera i Wolffa, Warszawa 1918.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Monika Kępska, Kornel Myczko, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Portret Juliana Tuwima, Stanisław Ignacy Witkiewicz, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2025-12-19.