<?xml version="1.0"?>
<FictionBook xmlns="http://www.gribuser.ru/xml/fictionbook/2.0" xmlns:wl="http://wolnelektury.pl/functions" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:l="http://www.w3.org/1999/xlink">
  <description xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
    <title-info>
      <genre>literature</genre>
      <author>
        <first-name>Edgar Allan</first-name>
        <last-name>Poe</last-name>
      </author>
      <book-title>Robak zdobywca</book-title>
      <date>2014</date>
      <lang>pol</lang>
    </title-info>
    <document-info>
      <author>
        <first-name>Aleksandra</first-name>
        <last-name>Sekuła</last-name>
      </author>
      <author>
        <first-name>Tomasz</first-name>
        <last-name>Wasiołka</last-name>
      </author>
      <author>
        <first-name>Monika</first-name>
        <last-name>Kępska</last-name>
      </author>
      <author>
        <first-name>Monika</first-name>
        <last-name>Sałach</last-name>
      </author>
      <program-used>book2fb2</program-used>
      <date>2025-11-27</date>
      <id>https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/poe-robak-zdobywca/</id>
      <version>0</version>
    </document-info>
    <publish-info>
      <publisher>Fundacja Wolne Lektury</publisher>
    </publish-info>
  </description>
  <body>
    <title>
      <p>Edgar Allan Poe</p>
      <p>Robak zdobywca</p>
      <p>tłum. Barbara Beaupré</p>
    </title>
    <epigraph>
      <p>
					Utwór opracowany został w ramach projektu
						<a l:href="https://wolnelektury.pl/">Wolne Lektury</a>
					przez <a l:href="https://fundacja.wolnelektury.pl/">fundację
						Wolne Lektury</a>.
				</p>
    </epigraph>
    <section>
      <poem>
        <stanza>
          <v>Patrz! To świąteczna noc obiaty<a type="note" l:href="#fn1">[1]</a></v>
          <v>Powraca z wieku w wiek —</v>
          <v>W teatrze zasiadł rój skrzydlaty</v>
          <v>Aniołów w jasne strojnych szaty,</v>
          <v>By śledzić sztuki bieg.</v>
          <v>Patrzą anioły w łzach tonące</v>
          <v>Na grę nadziei, trwogi, lęk.</v>
          <v>Orkiestra sfer brzmi w tony drżące,</v>
          <v>W dorywczy, krótki dźwięk.
</v>
        </stanza>
        <stanza>
          <v>Bogom podobne marionety,</v>
          <v>Coś gwarzą, cichy tworząc szum,</v>
          <v>Wśród ciągłej snują się podniety,</v>
          <v>Nieszczęsnych lalek rojny tłum.</v>
          <v>Grą ich skrzydlate rządzą twory,</v>
          <v>Scenerię w różny mieniąc<a type="note" l:href="#fn2">[2]</a> wzór.</v>
          <v>I krążą cicho jak upiory,</v>
          <v><strong>Ból</strong> z niewidzialnych sącząc piór.
</v>
        </stanza>
        <stanza>
          <v>Stubarwny dramat. — Rzecz niełatwa!</v>
          <v>Zapomnieć, gdy się raz go zna.</v>
          <v>W ciągłej pogoni tłum się gmatwa,</v>
          <v>Za nieuchwytnym widmem gna.</v>
          <v>Po jednym kole mknie w pośpiechu,</v>
          <v>Prosto przed siebie pędząc wzdłuż.</v>
          <v>Dużo szaleństwa! Więcej grzechu.</v>
          <v>A motyw sztuki: «Groza dusz».</v>
        </stanza>
        <stanza>
          <v>Lecz patrz! Z ciemnego kąta sceny</v>
          <v>Krwawo czerwony wypełzł gad.</v>
          <v>W sam środek wcisnął się areny,</v>
          <v>Między wtłoczoną ciżbę wpadł.</v>
          <v>Drżące od lęku marionety,</v>
          <v>Pastwą się jego stają wraz.</v>
          <v>Aniołów jasnych bledną <strong>Moce</strong></v>
          <v>Patrząc, jak w skrzepłej krwi posoce</v>
          <v>Ząb jadowity topi płaz.
</v>
        </stanza>
        <stanza>
          <v>Gasną już światła, rzecz skończona.</v>
          <v>I ponad Larw drgających wir</v>
          <v>Z hukiem opuszcza się zasłona</v>
          <v>I z wolna każdy kształt, co kona,</v>
          <v>W żałobny upowija kir<a type="note" l:href="#fn3">[3]</a>.</v>
        </stanza>
        <stanza>
          <v>Mówią anioły, z bladych powiek</v>
          <v>Łzy ocierając w czasie przerw,</v>
          <v>Że sztuka ta, ma tytuł <strong>Człowiek,</strong></v>
          <v>Herosem jej <strong>Zdobywca Czerw</strong><a type="note" l:href="#fn4">[4]</a>.
</v>
        </stanza>
      </poem>
    </section>
  </body>
  <body name="notes">
    <section id="fn1">
      <p><emphasis>obiata</emphasis> — ofiara składana bogom. [przypis edytorski]</p>
    </section>
    <section id="fn2">
      <p><emphasis>mienić</emphasis> (daw.) — zmieniać; odmieniać.  [przypis edytorski]</p>
    </section>
    <section id="fn3">
      <p><emphasis>kir</emphasis> — czarna tkanina wykorzystywana podczas uroczystości żałobnych i pogrzebu, np. do przykrywania trumny. [przypis edytorski]</p>
    </section>
    <section id="fn4">
      <p><emphasis>czerw</emphasis> — tu: robak. [przypis edytorski]</p>
    </section>
  </body>
</FictionBook>
