Elżbieta Drużbacka

Pochwała lasów i miłego w nich na osobności życia w stanie pasterskim, od pewnej pasterki

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pochwała lasów i miłego w nich na osobności życia w stanie pasterskim, od pewnej pasterki

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Pochwała lasów i miłego w nich na osobności życia w stanie pasterskim, od pewnej pasterki[1]

Zważywszy życia ludzkiego obroty

Uchodzę w lasy i wesołe knieje,

Mając w nich więcej gustu i ochoty.

Niech kto chce z mojej dzikości się śmieje,

Nie dbam nic na to; wolę z swej prostoty

Las aniżeli świat pełen niecnoty.

Nie umiem bajek prawie[2] szeptać w ucho,

Łaciny nie znam, ni terminów prawnych,

Wody sprowadzić, tam gdzie było sucho,

O Cyceronach nie słyszałam sławnych;

Więc kto tych czasów w tej nie ćwiczon szkole

Niech pasie bydło albo kopie role.

Lasy kochane, zielone chłodniki

Drzewa przyjemny szum dające z siebie,

Trawy, pagórki, biegące strumyki,

Przy was niech mieszkam choć o suchym chlebie;

Zdrowszy mi napój z waszych źródeł żywych

Niż drogie trunki, gdy z rąk nieżyczliwych.

Jak ranna zorza swój rumieniec śliczny

Pokaże, rosa perłowe kropelki

Pozbiera, jużci pasterz okoliczny

Nie zaśpi, a ptak wyśpiewuje wszelki;

Ci trzody owiec żeną[3] między wrzosy,

Te, mokre skrzydła otrzepują z rosy.

Wnet różnych głosów stroją instrumenta

Po drzewach skacząc wysoko, to nisko;

Krzykną roślejsze i drobne ptaszęta,

Bezpieczne, chociaż słuchamy ich blisko.

Za nic koncerty i włoskich nut sztuki,

Ich milsze głosy bez mistrza nauki.

Odpocznie ptastwo, aż zaczną pasterze

Smutne wywodzić dumy na fujarze,

Inni zaś skoczne mazury na lerze[4],

Tańcując z nami każdy w swojej parze:

My wdzięczne pieśni śpiewamy koleją

Lasy słuchają, a gaje się śmieją.

Nie wiem co tęsknić[5], pasąc owiec trzodę,

Z pilnością strzedz[6] ich potrzeba od wilka.

Przebrnąwszy potok, oczyma powiodę,

Aż pastereczek bieży[7] ku mnie kilka;

Z temi się witam, chwytając za szyje,

Wnet jedna drugą szczesze[8], splecie, zmyje.

Usiędziem sobie pod jaworem ciemnym

Nad czystem źródłem pryskającej wody:

Ze skał fontanny natura, foremnym

Kunsztem, zrobiła pasterzom ochłody;

Nic nam słoneczny upał nie dokuczy

Jawor zaszumi, a strumyk zamruczy.

Zaczniemy mówić o naszych zabawach[9],

Na czem dzień cały przeminie godziną[10]:

O pięknem kwieciu, w jakich rosną trawach;

Ta powie; jest tu miejsce nad doliną,

Na którem kwiaty w rozliczne kolory

Kwitną posiane od Bogini Flory.

Więc wszystkie w zawód bieżąc, jedna drugą

Popchnie w bok, by się wyprzedzić nie dała;

Ta w miękką trawę upadnie jak długą,

Ta już tym czasem kwiatków nazbierała.

Z tych wieńce wijąc głowy sobie strojem[11],

O brylantowe korony nie stojem[12].

Szczera wesołość, śmiech, żarty niewinne,

Nikogo zgorszyć, owszem, cieszyć mogą;

Prostoty naszej niech się uczą inne,

Przystojnych zabaw z nami idą drogą.

To co ma która, wybiera z koszyka,

Jemy ser z chlebem i masło z jaszczyka[13].

Po tem bankiecie chcący trunku zażyć,

Spieszno biegniemy do naszej piwnicy,

Którą nad winne więcej trzeba ważyć,

Czystej jak kryształ pod skałą krynicy:

Z tej co dzień dzbanem pijąc nie ubywa,

W pełni zostaje, nikt jej nie doliwa.

Gdy już z południa słońce nie zbyt grzeje,

Wychodzim z gęstych lasów na krzewiny;

Tam gdzie chłód miły od pagórków wieje

Igramy[14] w babkę pomiędzy jedliny,

Patrząc przez niskie krzaczki i jałowce,

Czy dobrze nasze napasły się owce.

Samym wieczorem zbliżając ku domu[15],

Zganiamy trzody społem do gromady;

Poznają owce, co należy komu,

Bierzemy swoje bez swaru[16], bez zwady:

Żadna nie zbłądzi do cudzej owczarnie[17],

Każda do swego sałaszu[18] się garnie.

My zaś pasterki do chaty chróścianej[19]

Nad pałac cichszej spieszym na spoczynek;

Mleka siadłego[20] na misce glinianej

Podjadszy[21], nie śląc po mięso na rynek;

Nie psują takie potrawy żołądka,

Dłużej my niż pan żyjem, niebożątka.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. od pewnej pasterki — tu w znaczeniu: przez pewną pasterkę (napisana). [przypis edytorski]

2. prawie — tu: poprawnie, prawidłowo. [przypis edytorski]

3. żeną (daw.) — wyganiają. [przypis edytorski]

4. lera — tu: lira. [przypis edytorski]

5. nie wiem co tęsknić — zdania eliptyczne; inaczej: nie wiem, co znaczy (co to jest) tęsknić. [przypis edytorski]

6. strzedz — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: strzec. [przypis edytorski]

7. bieżyć (daw.) — iść, zmierzać w jakimś kierunku. [przypis edytorski]

8. szczesać — dziś popr.: sczesać; wyczesać, uczesać. [przypis edytorski]

9. zabawa (daw.) — zajęcie. [przypis edytorski]

10. dzień cały przeminie godzin — dzień cały przeminie jak godzina. [przypis edytorski]

11. głowy sobie strojem — dziś: głowy sobie stroimy. [przypis edytorski]

12. nie stać o coś — nie dbać o coś. [przypis edytorski]

13. jaszczyk — tu: skrzynka. [przypis edytorski]

14. igrać — bawić się. [przypis edytorski]

15. ku domu — dziś popr. forma C.lp: ku domowi. [przypis edytorski]

16. swar — kłótnia. [przypis edytorski]

17. do (...) owczarnie — dziś popr. forma D.lp r.ż.: do owczarni. [przypis edytorski]

18. sałasz — dziś popr.: szałas; daw. chatka pasterska. [przypis edytorski]

19. chróściany — dziś popr.: chruściany. [przypis edytorski]

20. mleko siadłe — dziś popr.: mleko zsiadłe; kwaśne mleko. [przypis edytorski]

21. podjadszy — dziś popr. forma imiesłowu przysł.: podjadłszy. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/druzbacka-wiersze-swiatowe-pochwala-lasow-od-pasterza

Tekst opracowany na podstawie: Poezye Elżbiety Drużbackiej, Tomik I, Lipsk, u Breitkopf et Haertel, 1837 ([s.l. : s.n.])

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Ołtusek, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Alessandro Galantucci, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.