Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

dancing

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

dancing (tom)

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. zaproszenie

5. jazz-band

6. zaklinacze węży

7. motyl

8. dancing

9. dancingowe zabawki

10. fokstrot

11. w sieci

12. miss ameryka

13. tytanic

14. strach

15. młodzi

16. ekscentrycy

17. valentino

18. chwila na werandzie

19. ramię tancerza

20. blues

21. tańczymy dalej

22. gwoździk z szanghaju

23. przekwitła tancerka

24. piekło

25. kula rewolweru

26. przedwiośnie

27. krzyk jazz-bandu

28. szejk

29. pilot

30. palmy

31. skarga laury

32. zgubiony tancerz

33. trzeba chodzić w masce

34. Przypisy

35. Wesprzyj Wolne Lektury

36. Strona redakcyjna

dancing

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Wspieraj Wolne Lektury

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę!

dancing (tom)

zaproszenie

wy wiewiórki tańczące wśród liści

wy cietrzewie profesjonaliści

i wy wilki biegłe w saksofonie

i żyrafy i małpy i słonie

my za puszczą stęsknieni wygnańcy

posyłam wam zaproszenie na dancing

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

jazz-band

beczą owce kłapią wilcze kłańce[1]

wyją psy

płaczą koty w tęsknocie

o wy dzikie zwariowane tańce

szczęście nasze psie wilcze i kocie

zaklinacze węży

musimy się łączyć rozłączać

giąć i przechylać i prężyć

jak dwie kobry które rozhuśtał

dziki flet zaklinacza węży

motyl

dotknęłam pana jak motyl egretą[2]

przepraszam

to było niechcący

pan jest jak czarny irys smukły i gorący

zapomniałam

że jestem kobietą

Podoba Ci się to, co robimy? Przekaż darowiznę Wolnym Lekturom: wolnelektury.pl/pomagam/

dancing

wśród małp skaczących w koło

małpim obyczajem

w tłumie krów i niedźwiedzi

w poryku i pisku

my jak adam i ewa upojeni rajem

tulimy się tańcząc w uścisku

dancingowe zabawki

te parasolki mniejsze niż otwarte powoje

powiedz mi na co służyć mają

czy by oczy zasłonić przed spojrzeniem twojem

jak przed słońcem

w tym zimowym maju

fokstrot

pocałunki z florydy

angielskie imiona

pod gwiaździstą banderą

murzyn w banjo bije

tańczymy czy pan chwycił mnie nagle w ramiona

tańczymy

czy rzuciłam się panu na szyję

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

w sieci

siatka na plecach moich

pleciona ze złota

sczepiła się z rękawem mojego dansera

w sieci złocistych oczek uwięzła tęsknota

tak się miota

że siatkę musimy rozdzierać

miss ameryka

blues

i cóż ci z tego przyjdzie żeś miss ameryką

że masz ciało wenery a twarzyczkę kotka

nie znasz mego tancerza nigdy go nie spotkasz

nie zakocha się w tobie z namiętnością dziką

on mnie wybrał i zmierzył podług swych kanonów

i rzekł że w całym świecie takiej drugiej nie ma

nie patrz na mnie z gazety tak dumnie jak z tronu

bo dla niego jednego ja jestem miss ziemia

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

tytanic

tańczyli sny wachlarze brylantowe tęcze

ktoś komuś szeptał w tańcu: tak — na śmierć i życie —

wszedł steward rzekł a wszyscy stanęli jak wryci

ladies and gentlemen

danger

strach

zmęczyłam się charlestonem ach chodźmy odpocząć

wśród parawanów chińskich gdzie się smoki droczą

o tu na tych poduszkach pod tym abażurem

lecz o czym pan rozmyśla w milczeniu ponurem

pan tak pobladł i oczy ma pan jak ze stali

Boże on chce mię objąć tak jak tam na sali

młodzi

my bez serca młodzi a już starzy

chcemy tylko tańczyć i milczeć

życie szarpie nas jak kły wilcze

lecz któż pozna to po naszej twarzy

kochać pragnąć kłamstw odwieczna gama

nasz słownik ich nie zawiera

i po cóż mielibyśmy kłamać

albo umierać

Wolne Lektury to dostęp do książek, audiobooków i wiedzy — bezpłatnie, dla każdego. Ale za tym stoją realne koszty i brak stałego finansowania, dlatego działamy dzięki społeczności. Chcemy spokojnie działać w 2026 roku i dalej udostępniać literaturę bez barier. Dołącz i wesprzyj naszą zbiórkę.

ekscentrycy

tańczą dziś w dansingu indra

mister shean ze swoją panią

on pół diabła ona anioł

w równych frakach i cylindrach

twardzi jak rzeźbione drzewo

lżejsi niż łabędzie puchy

z jakąś pasją obłąkańczą

wykonują wspólne ruchy

idą razem w prawo w lewo

papierosy z ust wyjęli

równocześnie się potknęli

przewrócili wstali tańczą

brzmi najnowszy fokstrot lonah

murzyn w śmiech a jazz-band ryczy

w wiecznej zgodzie mąż i żona

ekscentrycy ekscentrycy

on pochwycił się za serce

ona także

z twarzą białą

i serce mu bić przestało

równocześnie i tancerce

murzyn w śmiech a jazz-band ryczy

ekscentrycy ekscentrycy

valentino

tango

to twoje oczy duszne z senną powieką

to twój gest wdzięk zwierzęcy nerw twarz blada

valentino! valentino! tyś niedaleko

skoro cień twój ruchliwy na ekran pada

tańczysz jak dawniej smukły gorący niemy

jak dawniej patrzysz w oczy swojej partnerce

chociaż twoje świetliste filmowe serce

wie już dzisiaj to wszystko czego nie wiemy

chwila na werandzie

wicher u okiennic zgrzyta

drzewa są raz głośniejsze raz cichsze

a księżyc jest jak pierś srebrzysta

z miłości

na wichrze

odkryta

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury.

Wspieraj Wolne Lektury

Jeśli tak jak my wierzysz, że to, co robimy, jest ważne i potrzebne — wesprzyj naszą zbiórkę!

ramię tancerza

ramię pana poznane wśród tanecznej drogi

jest jak mur nieugięte

jak żelazo twarde

czy słabość wzbudza w panu litość czy pogardę

nie proszę pani

zachwyt pełen dzikiej trwogi

blues

w mej duszy najtajniejszej kamerze obskurze[3]

spokojna jestem wreszcie

i szczęściem przewiana

gdy jak bezwzględny wicher

który zgina różę

zmuszasz mnie do zginania przed tobą kolana

Wolne Lektury nie mają stałego finansowania — działamy dzięki społeczności.

Aby spokojnie działać w 2026 roku, potrzebujemy wsparcia.

Dołącz i pomóż nam utrzymać dostęp do literatury dla wszystkich.

wolnelektury.pl/pomagam/

tańczymy dalej

wszystko to takie proste tak szczere

jak dąb jesteś szumiący wesoły

a ja w zielonej sukni

w naszyjniku z pereł

czymże jestem

bukietem jemioły

gwoździk z szanghaju

fokstrott

zielony gwoździk chiński całowany deszczem

wzdychał mało o mało tsing tsong

i kołysany wiatrem szeptał jeszcze jeszcze

tsing tsong ho hong

aż chwycony przez ciebie za zielone włosy

krzyknął z płaczem ach dosyć

tsong

przekwitła tancerka

ta pani wciąż jeszcze tańczy

wesoła jak młoda dziewczyna

lecz jest już w piękności swojej

nietrwała jak lichy jedwab

może barwy utracić na słońcu

może skurczyć się jak etamina[4]

a wówczas powieszą ją w szafie

pośród rzeczy o które nikt nie dba

jest ona już tylko na oko

kto ją szarpnie ten ją rozedrze na zawsze

ostrożnie z nią młodzi tancerze

bo pęknie w tysiące zmarszczek

(o młodości wytrwała i dumna

o skóry jak angielskie zamsze

o twarze szerokie i twarde jak tarcze)

między dancingiem

a sercem jej starem

jest most w pasy złote i szare

jakie tam myśli się snują

jaka mądrość tam przejeżdża groźna

lecz o tym się ludziom nie mówi

bo słuchają patrząc na zegarek

a przed tym jednym co by może słuchał

musi milczeć tancerka nietrwała i trwożna

Podoba Ci się to, co robimy? Przekaż darowiznę Wolnym Lekturom: wolnelektury.pl/pomagam/

piekło

na dancing oświetlony z góry i okrutnie

wciągnięto bladą laurę

drżącego filona

i za gzy jaworowe

za różane kłótnie

kazano im tańczyć charlestona

kula rewolweru

intermezzo

ileż to głów uczonych

męczy się i poci

nad konstukcją torpedy

do śródgwiezdnej jazdy

nie wiedzą że mam w ręku

uproszczony pocisk

który mnie w każdej chwili

wystrzeli na gwiazdy

przedwiośnie

dwa obłoki na pustym niebie

i my w oknie salonu sami

chmury tulą się mocno do siebie

krzycząc błyskawicami

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

krzyk jazz-bandu

mówisz że jazz-band jest dziki

że płacze jak wicher w kominie

i że cię przeraża

to minie

nuty życia czyż nie są dzikie

życie jest zamętem i krzykiem

przecież przyszliśmy na świat wśród takiej muzyki

szejk

fokstrot

mój nieznajomy arab (więcej o nim niewiem)

ma burnus[5] jak śnieg biały i dzikie pierścienie

pachnie na milę ambrą sandałowym drzewem i jest w pół gentlemanem

a w pół znów marzeniem

raz w kawiarni wśród ludzi spojrzeć na mnie raczył

rozpostarł nagle oczy jak czarne namioty

błysnął ogniem jak ogier do dalekiej klaczy

przesadził wszystkie mury ogrodzenia płoty

i bez rąk mnie pochwycił

przekrzyczał bez słowa

bez ruchu zgiął mi serce

jak dreszcz życiodajny

aż sam się siebie przeląkł

za uśmiech się schował

pogładził czarną brodę i znów był zwyczajny

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

pilot

intermezzo smutne

czy to anioł zlatuje na ziemię

z ramionami jak do uścisku

a zleciawszy wśród trawy drzemie

na szerokim wichrowym lotnisku

czy to chmura zapłonęła w górze

czemu rosa na trawach czerwona

anioł zleciał na płonącej chmurze

otwierając szeroko ramiona

palmy

blues

palmy zwykle tak ciche

rozśpiewane są dziś i męczeńskie

wicher ma ramiona męskie

chcą gonić wicher

i szumią rękami w chmurach

każdym ruchem wołając niestety

jak szalone związane kobiety

w bezsilnych skrzydłach i piórach

skarga laury

więc skończone wszystko między nami

nie zobaczę cię więcej na ziemi

tłukę więc o drzewo koszyk z malinami

pocałunkami naszemi

Wolne Lektury to dostęp do książek, audiobooków i wiedzy — bezpłatnie, dla każdego. Ale za tym stoją realne koszty i brak stałego finansowania, dlatego działamy dzięki społeczności. Chcemy spokojnie działać w 2026 roku i dalej udostępniać literaturę bez barier. Dołącz i wesprzyj naszą zbiórkę.

zgubiony tancerz

zwiędły suknie i wachlarz z piór strusich

czas opada jak chmura szarańczy

wszystko kończy się prędzej niż musi

gra muzyka lecz nie ma z kim tańczyć

tancerz miły odszedł w dalszą drogę

gdzie jest nie wiem ani wy nie wiecie

jeśli tu go odszukać nie mogę

jakże znajdę go w wielkim wszechświecie

trzeba chodzić w masce

poszłam w masce zwinięta w pelerynę ciemną

z oczami zwężonymi

w migocące sierpy

szczęście mnie nie poznało

i tańczyło ze mną

nie wiedząc że to jestem

ja której nie cierpi

i los też mnie nie poznał

i pomyślał sobie

czemuż nie mam dogodzić

tej obcej osobie

Przypisy:

1. kłańce — zęby. [przypis edytorski]

2. egreta — rodzaj ozdoby kapelusza. [przypis edytorski]

3. kamera obskura — prosty przyrząd optyczny, pudełko z małym otworem w jednej ze ścian. Wpadające przez niego światło odbite od obiektu tworzy projekcję tego obiektu na przeciwległej ścianie. Pierwowzór aparatu fotograficznego. [przypis edytorski]

4. etamina — tkanina bawełniana o ażurowym splocie. [przypis edytorski]

5. burnus — długi, obszerny płaszcz bez rękawów, bardzo powszechny w krajach arabskich. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pawlikowska-jasnorzewska-dancing-tom

Tekst opracowany na podstawie: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Dancing. Karnet balowy, nakład F. Hoesica, Warszawa 1927.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Ilona Kalamon, Wojciech Kotwica, Paweł Kozioł, Monika Kępska, Aleksander Skrzekut, Paulina Stefańska.

Okładka na podstawie: Dancing, Władysław Roguski, domena publiczna, commons.wikimedia.org

Plik wygenerowany dnia 2026-07-08.