Franciszek Kowalski

Ur.

21 marca 1799 w Pawołocz

Zm.

10 października 1862 w Kijów

Najważniejsze dzieła:

Miecz i lutnia, czyli Śpiewy wolności wolnego Polaka przez tłumacza Moliera, podoficera Legii Litewsko-Wołyńskiej (1831)

Tłumacz, poeta, pedagog. Uczeń Liceum Krzemienieckiego, pracował jako guwerner, a od roku 1829 jako nauczyciel języka i literatury polskiej w szkole w Szczebrzeszynie. Brał udział w powstaniu listopadowym jako żołnierz 16. Pułku Piechoty, a następnie Legii Litewsko-Wołyńskiej, uczestniczył w oblężeniu Zamościa w randze podporucznika. Po poddaniu twierdzy internowany w Kamieńcu Podolskim do września 1832. Po powstaniu osiadł w Galicji, był guwernerem, a od 1849 roku archiwistą w Tulczynie Potockich.
Zajmował się przekładami Moliera, był pamiętnikarzem (wydał wspomnienia w 1852 r.); znany przede wszystkim jako autor pieśni Ułan na wedecie (inc. ,,Tam na błoniu błyszczy kwiecie"), która zyskała popularność jeszcze podczas powstania 1830 r. Śpiewano ją też podczas I wojny światowej w Legionach Polskich.