Ur.

21 kwietnia 1816 w Thornton

Zm.

31 marca 1855 w Haworth

Najważniejsze dzieła:

Dziwne losy Jane Eyre (1930), Villette (1939), Shirley (2013), The Professor (1857), Emma (1853)

Charlotte Brontë przyszła na świat 21 kwietnia 1816 roku w Thornton, w angielskim hrabstwie Yorkshire. Jej ojcem był Patrick Brontë, pastor protestancki pochodzenia irlandzkiego, a matką Maria Branwell, wywodząca się z zamożnej rodziny kornwalijskiej.

Autorka Dziwnych losów Jane Eyre była najstarszą spośród trzech słynnych sióstr Brontë (pisarkami były także Anne i Emily – znana dzięki Wichrowym wzgórzom). Brat, Branwell, również uczestniczył w literackim gronie rodzinnym, natomiast dwie starsze siostry, Maria i Elizabeth, zmarły w dzieciństwie.

W 1820 roku rodzina przenosi się do Haworth niedaleko Keighley, gdzie Patrick Brontë obejmuje probostwo. Zamieszkują skromną, parafialną posiadłość, położoną wśród wrzosowisk – wspomnienia tej sielskiej okolicy odnajdujemy w twórczości Charlotte Brontë i jej sióstr. Po śmierci matki w 1821 roku gromadą dzieci opiekuje się ich ciotka, Elizabeth Branwell, oraz wierna guwernantka, Tabitha „Tabby” Aykroyd.

Cztery lata później Charlotte wraz siostrami, Marią, Elizabeth i Emily trafia do Clergy Daughter's School w Cowan Bridge. Fatalne warunki panujące w szkole doprowadzają do choroby i śmierci starszych dziewczynek, a doświadczenia z tego okresu kładą się cieniem na całym życiu przyszłej pisarki – to właśnie niesławny instytut Cowan Bridge zostanie sportretowany w historii Jane Eyre jako Lowood School.

W 1826 roku Charlotte, Emily, Anne i Branwell rozpoczynają działalność literacką. Jej skromne początki maja źródło w dziecięcych zabawach, z których powstają pierwsze mini-książeczki (wielkości znaczka pocztowego), firmowane przez uzdolnione rodzeństwo. Charlotte i jej brat tworzą Sagę Szklanego Miasta, a Emily i Anne wymyślają Sagę Gondal.

Pięć lat później Charlotte idzie do szkoły panny Wooler w Roe Head. Tutaj poznaje swoją wieloletnią przyjaciółkę, Ellen Nussey, z którą latami prowadzić będzie ożywioną korespondencje. W 1835 roku obejmuje posadę nauczycielki w Roe Head. Przez kilka kolejnych lat pracuje też jako guwernantka w prywatnych domach. Wszystkie te doświadczenia staną się inspiracją dla historii Jane.

W 1842 roku wraz z młodszą siostrą Emily wyjeżdża do Brukseli, by podszkolić francuski (ich marzeniem jest otwarcie własnej szkoły w Anglii). Tutaj, na pensji państwa Héger, Charlotte zakochuje się w swoim profesorze, jednak Constantin Héger wydaje się nie odwzajemniać jej uczuć. Zawód miłosny odbije się trwale na losach pisarki, a ślady emocji związanych z uwielbianym nauczycielem czytelnicy odnaleźć mogą w historii trudnej miłości Jane Eyre i Edwarda Rochestera.

Po powrocie do Anglii, w połowie lat czterdziestych, Charlotte wspólnie z siostrami rozważa projekt napisania kilku powieści. Tak powstaje niezbyt dobrze przyjęty The Professor, a zaraz potem zwieńczone sukcesem Dziwne losy Jane Eyre, opublikowane przez Charlotte Brontë pod pseudonimem Currer Bell. Wkrótce ukażą się jej kolejne powieści: Shirley i Villette. Rok 1848 jest dla młodej pisarki naznaczony pasmem tragedii – kolejno umierają jej siostry i brat. Literacki krąg i rodzina rozpada się, Charlotte zostaje sama ze swymi książkami i wyzwaniami codzienności pozbawionej bratnich dusz.

Stan ten ulega zmianie dopiero kilka lat później, kiedy po długich sporach z ojcem wychodzi za mąż za jego współpracownika, wielebnego Arthura Nichollsa. Małżeńskie szczęście nie trwa jednak długo. Charlotte umiera w Haworth 31 marca 1855 roku, najprawdopodobniej na skutek powikłań związanych z ciążą.