Strona główna Katalog Autor
Maria Rodziewiczówna

Maria Rodziewiczówna

powieść obyczajowa ✖ Epika ✖
Sortuj:

powieści obyczajowe Marii Rodziewiczówny

Modernizm Młoda Polska - modernizm Ameryka Artysta Bezdomność Bezpieczeństwo Bieda Bijatyka Błogosławieństwo Błoto Bogactwo Bohaterstwo Brat Brud Burza Chłop Choroba Chrzest Ciąża Cierpienie Cnota Córka Czarownica Czary Dar Deszcz Diabeł Dom Drzewo Duch Duma Dzieciństwo Dziecko Dziedzictwo Emigrant Fircyk Głód Gniew Grzech Grzeczność Gwałt Handel Hańba Honor Imię Interes Jesień Kaleka Kara Kobieta Kochanek Kondycja ludzka Konflikt Korzyść Kradzież Krzywda Ksiądz Kwiaty Las Lekarz Lenistwo List Los Małżeństwo Marzenie Matka Mąż Mężczyzna Miasto Milczenie Miłosierdzie Miłość Miłość niespełniona Miłość silniejsza niż śmierć Miłość tragiczna Młodość Modlitwa Morderstwo Muzyka Nadzieja Natura Nauka Niebezpieczeństwo Niemiec Nuda Obcy Obowiązek Obraz świata Obyczaje Odwaga Ofiara Ogień Ojciec Ojczyzna Okrucieństwo Oświadczyny Pamięć Pan Patriota Pieniądz Pies Piękno Pijaństwo Plotka Pocałunek Podróż Podstęp Pogarda Pogrzeb Pojedynek Polak Poświęcenie Powrót Powstanie Pozycja społeczna Praca Przeczucie Przekleństwo Przemiana Przemoc Przestrzeń Przysięga Ptak Robotnik Rodzina Rozczarowanie Rozpacz Rozstanie Rycerz Samobójstwo Samotnik Samotność Sąd Sąsiad Seks Sielanka Siła Siostra Słowo Sługa Spowiedź Sprawiedliwość Starość Strach Strój Szantaż Szczęście Ślub Śmierć Śmierć bohaterska Śpiew Świętokradztwo Tajemnica Taniec Tęsknota Tłum Trup Ucieczka Uczta Uroda Walka Wąż Wdzięczność Wierność Wierzenia Wieś Więzienie Więzień Wiosna Własność Wspomnienia Współczucie Wygnanie Wyrzuty sumienia Zabawa Zazdrość Zbrodnia Zbrodniarz Zdrada Zdrowie Zemsta Ziemia Zima Zło Złodziej Zwierzęta Żal Żałoba Żebrak Żołnierz Żona Żyd

O autorze

Maria Rodziewiczówna
Józef Holewiński, domena publiczna, Wikimedia Commons

Maria Rodziewiczówna

Ur.
2 lutego 1864 w Pieniuha
Zm.
6 listopada 1944 w Żelazna
Najważniejsze dzieła:
Dewajtis, Lato leśnych ludzi, Wrzos, Między ustami a brzegiem pucharu, Straszny dziadunio

Autorka powieści popularnych, przekładanych na wiele języków europejskich (Dewajtis było tłumaczone na niemiecki, angielski, francuski, węgierski, litewski, serbski, czeski i słowacki).
Umysłowość i system wartości pisarki został ukształtowany przez osobiste doświadczenie przemocy władz zaborczych (jej rodzice zostali skazani na zesłanie i konfiskatę majątku za pomoc powstańcom) oraz kilka lat nauki na pensji niepokalanek w Jazłowcu. Po śmierci ojca, od 1881 r. zarządzała majątkiem ziemskim Hruszowa na Polesiu (w 1887 została formalnie jego właścicielką) i zajmowała się pisarstwem; zmieniła też swój wygląd, obcinając krótko włosy oraz przywdziewając strój na poły męski. Już jako młoda dziewczyna deklarowała, że nie wyjdzie za mąż. Przez ponad pół wieku prowadziła gospodarstwo, w którym początkowo mieszkała ze swoją babką, matką i siostrą Celiną, po ich śmierci w latach 90. z Heleną Weychertówną, a następnie od 1919 r. niemal do końca życia z o 11 lat młodszą Jadwigą Skirmunttówną, z którą, według słów tej ostatniej łączyło ją ,,powinowactwo z wyboru" (Wahlverwandtschaft, termin wzięty z tytułu powieści Goethego). Jadwiga zajmowała się domem, Maria interesami, na zimowe miesiące wyjeżdżała pisarka do Warszawy, gdzie wraz z Heleną kupiły wspólnie mieszkanie na Brackiej, a także niewielki majątek podwarszawski w Falenicy, nazwany przez nie Wyraj.
Działała w organizacjach ziemianek (od 1907 r. redagowała też pismo ,,Ziemianka"), pracując na rzecz polepszenia sytuacji bytowej, oświaty i świadomości narodowej ludu. W czasie I wojny światowej i wojny 1920 roku uczestniczyła w akcjach pomocy ofiarom działań wojennych, organizowaniu wyżywienia dla ludności cywilnej itp. W okresie międzywojennym lansowana przez prasę endecką. Po wybuchu II wojny światowej w 1939 roku jej majątek został przejęty przez lokalny komitet ludowy, a Rodziewiczówna wraz ze swą towarzyszką przedostały się przez zieloną granicę do Łodzi, a następnie do Warszawy. Zmarła tuż po klęsce powstania warszawskiego, które przebyła w mieście, otoczona opieką powstańców.
Pierwsze próby prozatorskie Rodziewiczówny powstały już pensji; zaczęła publikować pod pseudonimem Maro, stanowiącym skrót pierwszych sylab imienia i nazwiska; drugi pseudonim, Žmogus, po lit. ,,człowiek" (szczególnie człowiek z ludu) można uznać za rodzaj deklaracji ideowej (kwestią dążeń narodowych Litwinów pisarka zajęła się w powieści Szary proch). Istotnym wkroczeniem Rodziewiczówny w dziedzinę literatury była publikacja w odcinkach powieści Straszny dziadunio (1886), a następnie przebojowa powieść Dewajtis (1889).
Pod względem stylu pisarskiego Rodziewiczówna to epigonka pozytywizmu; poruszana przez nią tematyka ujmowana jest konwencjonalnie i okraszona łatwym sentymentalizmem. Najczęściej poruszana problematyka w jej powieściach to: bezwzględnie pozytywnie wartościowany patriotyzm, kult pracy fizycznej, walka o zachowanie polskiego stanu posiadania na tzw. kresach wschodnich oraz na ziemiach zachodnich (Poznańskie), religijność katolicka, przywiązanie do ojczystej przyrody. Na tym tle ciekawszym rysem jest kreowanie postaci silnych, przedsiębiorczych kobiet wyznaczających sobie cele życiowe i realizujących je niezłomnie (por. np. Czahary).

Coto zacisnął zęby i spełniał rozkazy. Otoczył go szary jakby obłok — poczuł na ciele piekący...

Maria Rodziewiczówna, Lato leśnych ludzi

Maniusia przy tym była śliczna. Miała figurkę śliczną, 48 centymetrów w pasie, śliczną cerę mleczną...

Maria Rodziewiczówna, Joan. VIII 1-12

— Nie wiem ci ja, jako innym jest! Mnie się zda, że mi to dziecko będzie...

Maria Rodziewiczówna, Macierz
  • NIP: 952-187-70-87
  • KRS: 0000070056
  • REGON: 017423865
  • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
MKiDN
Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.