Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 487 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Oświecenie

Sortuj:

Pamiętnik Oświecenie

Giacomo Casanova Epika Jan Kiliński Jędrzej Kitowicz Jean-Jacques Rousseau Alkohol Ambicja Antysemityzm Bieda Bijatyka Błazen Błoto Bogactwo Bohaterstwo Bóg Broń Brud Bunt Chleb Chłop Choroba Chrystus Chrzest Ciało Cierpienie Cnota Córka Cud Czarownica Czary Czas Dama Dar Diabeł Dobro Dom Drzewo Dusza Dworzanin Dwór Dzieciństwo Dziecko Dziedzictwo Dźwięk Egzorcyzm Erotyzm Fałsz Filozof Flirt Głód Głupota Gospodarz Gość Gra Grzeczność Handel Hańba Historia Honor Idealista Interes Ironia Jedzenie Kara Karnawał Kat Klejnot Kłamstwo Kłótnia Kobieta Kobieta "upadła" Kochanek Kondycja ludzka Konflikt Konflikt wewnętrzny Koń Korzyść Kradzież Krew Król Krzywda Ksiądz Książka Kuchnia Kuszenie Lato Lekarz Lenistwo List Literat Lud Małżeństwo Marzenie Maska Maszyna Mądrość Mąż Mężczyzna Miasto Mieszczanin Milczenie Miłosierdzie Miłość Miłość niespełniona Młodość Moda Modlitwa Muzyka Narodziny Natura Nauczyciel Nauka Niebezpieczeństwo Niebo Nienawiść Niewola Nuda Obcy Obowiązek Obraz świata Obrzędy Obyczaje Obywatel Ogień Ogród Ojciec Ojczyzna Okrucieństwo Omen Opieka Opinia Pamięć Pan Państwo Patriota Pieniądz Piękno Pijaństwo Plotka Pobożność Pocałunek Pochlebstwo Podróż Podstęp Pogarda Pogrzeb Pojedynek Pokusa Polak Polityka Polowanie Polska Porwanie Powstanie Powstaniec Pozory Pozycja społeczna Pożądanie Praca Praca organiczna Prawda Prawnik Prawo Proroctwo Prorok Prostytutka Próżność Przekupstwo Przemiana Przemoc Przyjaźń Przysięga Przywódca Pycha Religia Rosja Rozkosz Rozpacz Rozstanie Rozum Samolubstwo Samotnik Samotność Sąd Seks Sędzia Słowo Sługa Spotkanie Spowiedź Sprawiedliwość Starość Strach Strój Szczęście Szkoła Szlachcic Szpieg Sztuka Śmiech Śmierć Święto Świętoszek Tajemnica Taniec Tchórzostwo Teatr Tolerancja Twórczość Ucieczka Uczeń Uczta Upadek Uroda Urzędnik Vanitas Walka Walka klas Warszawa Wąż Wiara Wiedza Wierność Wierzenia Wieś Więzienie Więzień Wina Wino Wiosna Władza Własność Woda Wojna Wojsko Wolność Wróg Wspomnienia Wyobraźnia Wyrzuty sumienia Zabawa Zabobony Zbrodnia Zdrada Zdrowie Zima Zło Złodziej Zwierzęta Żałoba Żart Żebrak Żołnierz Żona Żyd

O epoce

Oświecenie

Czas
koniec XVII (w Polsce poł. XVIII) — pocz. XIX w.
Najwybitniejsi twórcy
Voltaire, J. J. Rousseau, D. Diderot, D. Defoe, J. Swift, H. Fielding; I. Krasicki, A. Naruszewicz, S. Trembecki
Reprezentatywne gatunki
bajka, satyra, oda, poemat heroikomiczny, komedia, sielanka, powieść, felieton, esej

Okres w kulturze europejskiej pomiędzy barokiem a romantyzmem, którego charakter określił krytycyzm wobec instytucji politycznych i religijnych oraz dotychczasowych przeświadczeń naukowych. W związku z tym fundamentalnym nastawieniem pozostawał racjonalizm i empiryzm (filozofia R. Descartesa, J. Locke'a, F. Bacona). Wierzono, że rzeczywistość można i należy systematycznie poznawać i porządkować — zaczęto tworzyć pierwsze encyklopedie. Za lek na zło w świecie społecznym uważano oświecanie ludzi — kładziono nacisk na edukację i wychowanie, a literaturze, tak jak nauce, stawiano cele dydaktyczne i utylitarne (użytkowe). Znamienny dla epoki jest rozwój prasy i pism ulotnych. Dwa odrębne prądy oświeceniowe to: klasycyzm i sentymentalizm.

  • autor: Marta Modelska