Najważniejsi twórcy

: M. de Montaigne, F. Bacon, F. Nietzsche, S. Przybyszewski, C. Jellenta

Tekst prozatorski prezentujący subiektywne refleksje autora na wybrany przez niego temat. Za twórcę tego gatunku i jego nazwy uznawany jest Michel de Montaigne i jego Essais (polski tytuł: Próby), wydane w 1580 r. Esej charakteryzuje się kunsztowną kompozycją, bogatym w środki poetyckie stylem, licznymi dygresjami i intertekstualnymi nawiązaniami. Jego tematyka może dotyczyć sztuki, kultury, filozofii czy kwestii społecznych.