Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

W Wolnych Lekturach zajmuję się administracją i dbam o to, żeby nasze biuro sprawnie działało.

Dzięki mnie Wolne Lektury pojawiają się na targach i festiwalach. Jesteśmy wszędzie tam, gdzie jesteście Wy, bo działamy dla Was i dzięki Wam. U nas sezon trwa cały rok!

Monika Kępska

Wesprzyj nas — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna Katalog Gatunek

Gawęda szlachecka

Epika ✖
Sortuj:

gawędy szlacheckie

Romantyzm Henryk Rzewuski Anioł Bieda Błogosławieństwo Bogactwo Bóg Chłop Chrystus Dziecko Gra Grzeczność Hańba Interes Kara Kłótnia Korzyść Król Krzywda Ksiądz Mądrość Obowiązek Obyczaje Ofiara Ojczyzna Oświadczyny Patriota Pieniądz Pijaństwo Pojedynek Polak Polityka Polska Powstanie Pozycja społeczna Prawo Przemoc Przywódca Pustynia Religia Rodzina Rosja Rosjanin Rozum Rycerz Sąd Spowiedź Sprawiedliwość Strój Szlachcic Uczta Walka Wiara Wizja Władza Żołnierz

O gatunku

Gawęda szlachecka

Najważniejsi twórcy
H. Rzewuski, I. Chodźko, W. Syrokomla

Gatunek wywodzący się z gawędy, mający korzenie w kulturze sarmackiej, a ukształtowany w I poł. XIX wieku. Jej bohaterem-narratorem jest szlachcic, zazwyczaj u schyłku swojego wieku, który w sposób nawiązujący do opowieści ustnej przedstawia wydarzenia ze swojego życia. Kompozycja gawędy jest raczej swobodna, fabuła może nie respektować chronologii wydarzeń i zawierać mnóstwo dygresji, powtórzeń, pełno w niej zwrotów do adresata. Za najbardziej reprezentatywną realizacje tego gatunku uchodzą Pamiętniki Soplicy Henryka Rzewuskiego.

  • autorka: Ilona Kalamon

Obywatel ścięty z woli prawa familii swojej nie kaził; dekret zaś niespełniony jakby wisiał nad...

Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy, Pan Leszczyc

Między pokojową szlachtą księcia wojewody był pan Tadeusz Scypion ze starożytnego domu, bo aż od...

Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy, Pan Ryś

Bez najmniejszej przesady nie tylko doświadczeniem, ale myślą nawet nie można objąć większego zaszczytu, jak...

Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy, Sawa
  • NIP: 952-187-70-87
  • KRS: 0000070056
  • REGON: 017423865
  • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
MKiDN
Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.