Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna Katalog Gatunek

Gawęda

Liryka ✖
Sortuj:

gawędy

Romantyzm Władysław Syrokomla Bijatyka Chłop Choroba Cierpienie Cmentarz Cud Czas Czyn Dom Dorosłość Duma Dziedzictwo Grób Historia Kaleka Karczma Klęska Kobieta Kochanek Kondycja ludzka Książka Lud Małżeństwo Marzenie Matka Matka Boska Mężczyzna Miasto Mieszczanin Miłosierdzie Miłość Miłość niespełniona Młodość Modlitwa Nadzieja Obowiązek Obraz świata Obyczaje Ojczyzna Opieka Oświadczyny Pamięć Pan Patriota Pielgrzym Pieniądz Pijaństwo Pobożność Podróż Poświęcenie Pozycja społeczna Prawo Przemiana Przemijanie Przywódca Religia Rodzina Rozczarowanie Rozstanie Rycerz Serce Słowo Sługa Spotkanie Starość Strój Syn Szaleństwo Szlachcic Śmierć Taniec Tęsknota Tłum Trup Uroda Walka Wdowa Wieś Wojna Wróg Wspomnienia Zwycięstwo Żałoba Żebrak Żołnierz

O gatunku

Gawęda

Najważniejsi twórcy
H. Rzewuski, I. Chodźko, W. Syrokomla

Gatunek, którego forma przypomina wypowiedź ustną, tj. jest luźno skomponowany, swobodnie traktuje fabułę, pełno w nim zwrotów do adresata czy powtórzeń. Może także występować w formie wierszowanej. Wywodzi się ze szlacheckiej tradycji wygłaszania opowieści w trakcie biesiad. Gawęda cieszyła się szczególną popularnością w romantyzmie – cechy gawędy można odnaleźć w Panu Tadeuszu Mickiewicza czy Beniowskim Słowackiego. W XX wieku i współcześnie bywa parodiowana, np. przez Witolda Gombrowicza w Trans-Atlantyku.

  • autorka: Ilona Kalamon
O wtedy to z hrabią rachunek uczynim —
On stchórzył na polu, gdzie ogień się krzesze...

Władysław Syrokomla, Gawędy, Zaścianek Podkowa
Złe myśli tak mi czoło, tak mi serce gniotą —
Chciałem je spędzić krzyżem, i krzyż...

Władysław Syrokomla, Gawędy, Chodyka
Mówią o skarbcu i starzy, i młodzi,
Po całym kraju powieść się rozchodzi;
Zwiedzał to...

Władysław Syrokomla, Gawędy, O skarbcu zaklętym
  • NIP: 952-187-70-87
  • KRS: 0000070056
  • REGON: 017423865
  • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
MKiDN
Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.