Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

W Wolnych Lekturach uwspółcześniam język dawnych tekstów, dodaję niezbędne przypisy, opracowuję notki zachęcające do lektury oraz oznaczam motywy literackie. Wesprzyj nas — teraz, zanim zapomnisz

Opowiadanie

Sortuj:

Opowiadanie Dwudziestolecie międzywojenne

Izaak Babel Tadeusz Boy-Żeleński Epika Stefan Grabiński Artur Gruszecki Czesław Halicz (właśc. Czesława Endelmanowa-Rosenblattowa) Bruno Jasieński Alter Kacyzne Janusz Korczak Selma Lagerlöf Kornel Makuszyński Bruno Schulz William Butler Yeats Alkohol Ambicja Antysemityzm Artysta Bieda Błądzenie Bogactwo Bogini Bóg Brat Broń Bunt Buntownik Chciwość Chłop Choroba Chrystus Ciało Ciemność Cień Cierpienie Cisza Cmentarz Córka Czary Czas Dama Dar Dekadent Diabeł Dom Drzewo Duch Duma Dusza Dzieciństwo Dziecko Dziedzictwo Dziewictwo Dźwięk Emigrant Erotyzm Fałsz Flirt Głód Głupiec Gniew Gość Góra Gra Grób Grzech Grzeczność Gwiazda Handel Honor Idealista Interes Jedzenie Jesień Język Kaleka Kara Kawiarnia Klejnot Kłamstwo Kłótnia Kobieta Kobieta demoniczna Kobieta "upadła" Kochanek Kondycja ludzka Konflikt Koniec świata Koń Kradzież Krew Król Krzywda Ksiądz Książka Księżyc Kuchnia Kwiaty Labirynt Lalka Las Lato Lekarz List Los Lustro Łzy Małżeństwo Marzenie Matka Mądrość Mąż Melancholia Mędrzec Mężczyzna Miasto Milczenie Miłosierdzie Miłość Miłość niespełniona Miłość platoniczna Miłość romantyczna Miłość tragiczna Mizoginia Młodość Moda Modlitwa Morderstwo Morze Mrówki Mucha Muzyka Narodziny Naród Natura Nauczyciel Nauczycielka Nauka Niebo Nienawiść Niewola Noc Nuda Obcy Obraz świata Obrzędy Obyczaje Odwaga Ofiara Ogień Ogród Ojciec Ojczyzna Oko Pamięć Pieniądz Pies Piękno Pijaństwo Plotka Pocałunek Podróż Podstęp Poezja Pogrzeb Pojedynek Polak Polityka Polska Postęp Poświęcenie Pozycja społeczna Pożądanie Praca Prawda Prawo Proroctwo Prorok Prostytutka Przebranie Przemiana Przemoc Ptak Pustynia Religia Rewolucja Robak Robotnik Rodzina Rośliny Rozczarowanie Rozum Rycerz Rzeka Samobójstwo Samotność Sąd Seks Sen Serce Sędzia Sierota Siła Skąpiec Sława Słońce Słowo Sługa Smutek Sobowtór Spotkanie Sprawiedliwość Starość Strach Strój Stworzenie Swaty Syn marnotrawny Szaleniec Szaleństwo Szczęście Szkoła Szlachcic Sztuka Ślub Śmiech Śmierć Śmierć bohaterska Śmietnik Śpiew Światło Święto Świt Tajemnica Taniec Teatr Tęsknota Theatrum mundi Tłum Trup Ucieczka Uczeń Upadek Uroda Vanitas Walka Walka klas Wąż Wesele Wiara Wiatr Wieczór Wierność Wieś Wieża Babel Wina Wino Wiosna Władza Wojna Wróg Wspomnienia Współczucie Wstyd Wygnanie Zabawa Zamek Zaręczyny Zazdrość Zbrodnia Zdrada Zemsta Ziarno Zima Zło Złoty wiek Zmartwychwstanie Zwierzę Zwierzęta Żałoba Żebrak Żołnierz Żona Żyd

O gatunku

Opowiadanie

Najważniejsi twórcy
A. Czechow, F. Dostojewski, E. Hemingway, T. Mann, B. Prus, J. Iwaszkiewicz, B. Schulz, T. Borowski, M. Dąbrowska

Jeden z podstawowych gatunków prozatorskich. Niewielki utwór narracyjny o prostej, zwykle jednowątkowej fabule i luźnej kompozycji. W przeciwieństwie do noweli, utworu o podobnym rozmiarze, budowa opowiadania nie jest tak zwarta, a konstrukcji nie ograniczają ścisłe reguły: mogą pojawiać się dygresje, epizody, postacie drugoplanowe, dialogi, opisy (np. miejsc, zjawisk, przeżyć) i partie refleksyjne. Jednak między wydarzeniami głównymi i mniej ważnymi zachodzą związki przyczynowo-skutkowe. Charakterystycznymi elementami kompozycji są: wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Osoba narratora (którego punkt widzenia określa zawartość treściową utworu) jest wyeksponowana; narracja może być prowadzona w pierwszej lub trzeciej osobie. Utwór nie posiada wyraźnej pointy, trzeba ją wydedukować z całościowego sensu opowiadania.
Wyróżnia się opowiadania odtwórcze (pisane na podstawie autentycznych wydarzeń lub jakiegoś utworu) oraz twórcze (oparte na wyobraźni autora). Źródła gatunku można wskazywać już w starożytności: opowiadanie rozwijało się np. na obrzeżu literatury historiograficznej, czerpało z form wypracowanych w kronikach, legendach, bylinach, żywotach świętych i in.

  • autor: Sabina Narloch