Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Cześć! Jestem ambasadorem Wolnych Lektur, bo wierzę że literatura i edukacja powinny być dostępne dla każdego bez żadnych barier. A Wolne Lektury od lat przygotowują darmowe lektury, objaśnienia, audiobooki i nowe opracowania, żeby szkoła i ludzie mogli po prostu korzystać z klasyki łatwo i przyjemnie.

To jednak nie działa samo z siebie. Wolne Lektury nie mają stałego dofinansowania z instytucji. Utrzymanie i rozwój opierają się na wnioskach i projektach.

Dlatego wspólne wsparcie jest kluczowe, żeby móc działać stabilnie. Jeżeli uważasz, że darmowy dostęp do książek jest sensowny, to dowolnie wesprzyj Wolne Lektury.

Adam Fidusiewicz

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Pieśni zza drutów. Wiersze, pieśni i piosenki powstałe w obozie koncentracyjnym na Majdanku, zebrała i oprac. Zofia Murawska-Gryń, Towarzystwo Opieki nad Majdankiem, Lublin 1985.

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Sekuła, Maria Świetlik.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Ilustracja na okładce: Portret dziewczynki, Gela Seksztajn-Lichtensztajn (1907-1943), domena publiczna.

Matka
Szacowany czas do końca: -
Pola Braun, Matka

Pola Braun

Matka

Spis treści

    1. Cierpienie: 1
    2. Matka: 1
    3. Pacyfizm: 1
    4. Polityka: 1
    5. Wojna: 1
    6. Żyd: 1

    Pola Braun Matka

    1
    Matka, Pacyfizm, Wojna, CierpienieMère[1], Mother[2], Mutter[3] po polsku znaczy: „Mama”.
    We wszystkich językach świata litera „M” jest ta sama.
    I wszędzie na całym świecie jest serce matki to samo,
    Zawsze się zjawi, przyleci na okrzyk dziecka: „Mamo!”
    5
    Madame[4] Janette już piąty rok sypia niespokojnie
    I ma przed snem nerwowy szok, bo syn jej padł na wojnie.
    Mistress[5] Cripps przechodzi Hyde Park[6] powoli i dostojnie,
    Modlitwa spływa z sinych warg, bo syn jej padł na wojnie.
    Frau[7] Schmidt na cele pieniężne obdarza innych hojnie
    10
    I obcym dzieciom pomóc chce, bo syn jej padł na wojnie.
    A pani… Nie! Nie powiem kto, zatrzaski szyje, pruje,
    Nożyczki coraz szybciej tną i myśl gdzieś w dal wędruje.
    Do tego dnia, gdy straszny los podstępnie i zdradziecko
    Wymierzył jej okrutny cios, bo zabrał matce dziecko.
    15
    Kto przeżył raz okropny dzień, gdy dzieci zabierano,
    Temu na zawsze w uszach brzmi ostatni okrzyk: „Mamo!”
    Kto nie był świadkiem strasznych dni, choć wzruszy się ogromnie,
    Pomyśli: „zły, koszmarny sen”, odejdzie i zapomni.
    Lecz nie zapomni dzieci swych Janette, mistress Cripps, Frau Schmidt.
    20
    Zostanie zawsze w sercach ich bolesny, krwawy zgrzyt.
    ŻydA jedną panią spotkał cios, cios większy niż Janette, Cripps, Schmidt,
    Bo jej chłopczyka zabrał los za słowo w metryce, że… Żyd[8].
    Każdą z tych czterech kobiet spotkała tragedia wielka.
    Tak samo cierpi Żydówka jak Niemka, Francuzka, Angielka.
    25
    PolitykaGdyby te cztery panie nagle się razem spotkały,
    Może by już narody więcej się nie zabijały.
    I gdyby w Lidze Narodów[9] zasiadły matki dzieci,
    Może by się skończyła okrutna rzeź na tym świecie.
    Bo Mère, Mother, Mutter po polsku znaczy: „Mama”.
    30
    We wszystkich językach świata litera „M” jest ta sama.

    Przypisy

    [1]

    mère (fr.) — matka. [przypis edytorski]

    [2]

    mother (ang.) — matka. [przypis edytorski]

    [3]

    Mutter (niem) — matka. [przypis edytorski]

    [4]

    madame (fr.) — pani. [przypis edytorski]

    [5]

    Mistress (ang.) — pani. [przypis edytorski]

    [6]

    Hyde Park — jeden z parków w Londynie. [przypis edytorski]

    [7]

    Frau (niem.) — pani. [przypis edytorski]

    [8]

    jej chłopczyka zabrał los… — według informacji podanych przez Halinę Birenbaum ta piosenka została napisana przez Polę Braun podczas jej pobytu na Majdanku, „kiedy więźniarki wróciły z pracy i zobaczyły, że zabrano dzieci z baraku, w którym je trzymano i zawleczono je do komory gazowej”. [przypis edytorski]

    [9]

    Liga Narodów — pierwsza ogólnoświatowa organizacja międzyrządową, zrzeszająca przedstawicieli kilkudziesięciu państw z sześciu kontynentów. Jej misją było utrzymanie pokoju na świecie poprzez spotkania i negocjacje. Została założona 10 stycznia 1920 r. w ramach konferencji pokojowej w Paryżu, kończącej I wojnę światową. Formalnie zakończyła działalność 20 kwietnia 1946 r. w związku z powstaniem Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), ale faktycznie przestała działać już w trakcie II wojny światowej. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    x
    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    Wspiera nas mniej niż 1% naszych czytelników :( Przekaż 1,5% swojego podatku na Wolne Lektury!

    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Wspieram, bo uważam że dostęp do wiedzy powinien być darmowy. Sam często korzystam z zasobów wolnelektury.pl więc wspieram jak tylko mogę.

    Adam Fidusiewicz

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

    Przyjaciele Wolnych Lektur jako pierwsi mają dostęp do premierowych publikacji. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz >>>

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

    Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Zrób sobie prezent i wesprzyj Wolne Lektury – zaowocują nowymi książkami! Kliknij i dorzuć się!

    Nie wystarczy zeskanować książkę. Tekst musi jeszcze przejść proces redakcji językowej i technicznej oraz podwójną korektę. Sam widzisz, że to dużo pracy! Dlatego potrzebujemy Twojego wsparcia! Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.