WolneLektury.pl

Aforyzm Dialog Alkohol Ambicja Błazen Bogactwo Bóg Carpe Diem Cenzura Chciwość Choroba Ciąża Cierpienie Cnota Dworzanin Dwór Dziecko Dziedzictwo Filozof Flirt Głupiec Głupota Gospodarz Gra Grzech Grzeczność Handel Hańba Historia Honor Interes Ironia Jedzenie Język Klęska Kłótnia Kobieta Kobieta "upadła" Kochanek Kondycja ludzka Koń Kradzież Król Ksiądz Lekarz Lenistwo Literat Los Lud Małżeństwo Maska Maszyna Matka Boska Mądrość Mąż Melancholia Mędrzec Mężczyzna Milczenie Miłość Miłość niespełniona Miłość spełniona Mizoginia Młodość Modlitwa Nałóg Naród Nauka Niebezpieczeństwo Nieśmiertelność Niewola Nuda Obowiązek Obyczaje Odwaga Ojciec Okno Okrucieństwo Pamięć Pan Państwo Patriota Piekło Pieniądz Pies Pijaństwo Pobożność Podstęp Poeta Pogarda Pojedynek Pokusa Pokuta Polityka Polska Postęp Poświęcenie Pozory Pozycja społeczna Praca Prawnik Prawo Próżność Przyjaźń Przyjemność Przysięga Przywódca Pycha Raj Realista Religia Rewolucja Rosja Rosjanin Rozum Rycerz Rywalizacja Samobójstwo Samolubstwo Samotnik Samotność Sąd Seks Siła Skąpiec Sława Sługa Służalczość Smutek Spowiedź Sprawiedliwość Starość Strach Syn Szaleństwo Szczęście Szlachcic Szpieg Sztuka Śmiech Śmierć Śmierć bohaterska Śpiew Świętoszek Święty Tajemnica Tchórzostwo Teatr Theatrum mundi Trucizna Uroda Urzędnik Wdowa Wdowiec Wdzięczność Wiadomość Wiara Wierność Wierzenia Więzienie Władza Wojna Wstyd Wygnanie Wyobraźnia Zapach Zazdrość Zbawienie Zdrada Zmysły Żołnierz Żyd

Sébastien-Roch Nicolas de Chamfort

Charaktery i anegdoty

Epika Aforyzm Dialog Oświecenie

O epoce

Oświecenie

Czas: koniec XVII (w Polsce poł. XVIII) — pocz. XIX w.
Najwybitniejsi twórcy: Voltaire, J. J. Rousseau, D. Diderot, D. Defoe, J. Swift, H. Fielding; I. Krasicki, A. Naruszewicz, S. Trembecki
Reprezentatywne gatunki: bajka, satyra, oda, poemat heroikomiczny, komedia, sielanka, powieść, felieton, esej

Okres w kulturze europejskiej pomiędzy barokiem a romantyzmem, którego charakter określił krytycyzm wobec instytucji politycznych i religijnych oraz dotychczasowych przeświadczeń naukowych. W związku z tym fundamentalnym nastawieniem pozostawał racjonalizm i empiryzm (filozofia R. Descartesa, J. Locke'a, F. Bacona). Wierzono, że rzeczywistość można i należy systematycznie poznawać i porządkować — zaczęto tworzyć pierwsze encyklopedie. Za lek na zło w świecie społecznym uważano oświecanie ludzi — kładziono nacisk na edukację i wychowanie, a literaturze, tak jak nauce, stawiano cele dydaktyczne i utylitarne (użytkowe). Znamienny dla epoki jest rozwój prasy i pism ulotnych. Dwa odrębne prądy oświeceniowe to: klasycyzm i sentymentalizm.