Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Hela Blumengraber, Do profesorów
Posłuchaj w ElevenReader
 
  • 2×
  • 1.75×
  • 1.5×
  • 1.25×
  • 1×
  • 0.75×
  • 0.5×

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Pobieranie audiobooka

Wybierz wersję dla siebie:

.mp3

Uniwersalny format, obsługiwany przez wszystkie urządzenia.

OggVorbis

Otwarty format plików audio, oferujący wysokiej jakości nagranie.

O autorze

Hela Blumengraber

Zm.
ok. 1942 r.
Najważniejsze dzieła:
Do profesorów, Mojej matce!, 12 godzin

Wzmiankowana także jako: Helena, Helga Blumengraber; autorka wierszy z okresu Zagłady pisanych w obozie (?).
Pochodziła z żydowskiej rodziny, prawdopodobnie z Krakowa. Wskazuje na to m.in. dedykacja wiersza Do profesorów poświęcona Juliuszowi Feldhornowi, nauczycielowi w Prywatnym Gimnazjum Koedukacyjnym Żydowskiego Towarzystwa Szkoły Ludowej i Średniej w Krakowie (od 1936 noszącym imię dr. Chaima Hilfsteina), polsko-hebrajskiej prywatnej szkole o profilu humanistycznym. W mieszczącej się na krakowskim Kazimierzu szkole działała syjonistyczna organizacja skautowa Hacofeh.
W relacjach z obozu pracy przymusowej dla Żydów w Skarżysku-Kamiennej Hela (Helena) Blumengraber przedstawiona jest jako poetka, członkini młodzieżowej organizacji syjonistycznej. W obozie współtworzyła nieformalną grupę artystyczną, do której należeli członkowie krakowskiego oddziału Akiwy (m.in.z muzykolog i skrzypek Mosze Imberem, trzy siostry Szechter, poetka Rina Kornblum) i innych młodzieżówek syjonistycznych (poetki Ilona i Henryka Karmel, śpiewak Zvi Kanar i trzej bracia Blusztajn, a także Wolf Mor, Lunka Fuss, Reuven Zisskind, bracia Gotlib i Malka Cukerbrot). Grupa organizowała, na wzór młodzieżowych ruchów syjonistycznych, wieczory szabatowe, w programie których znalazły się opowiadania Marii Szechter-Lewinger, wiersze sióstr Karmel oraz wiersze Juliana Tuwima, m.in. Ptasie radio czy Lokomotywa, czytane przez Felę Szechter i Helenę Blumengraber; nie zabrakło też wspólnego śpiewania pieśni polskich, melodii chasydzkich i pieśni hebrajskich.
Obóz w Skarżysku działał w l. 1941--44, był częścią koncernu HASAG produkującego amunicję. Szacuje się, że przez obóz mogło przejść 25--30 tys. Żydów, trafiali tam m.in. Żydzi z obozu pracy przymusowej w krakowskim Płaszowie. W Werku C, w którym przebywała Hela Blumengraber, panowały najgorsze warunki, wynikające z głodu, chorób, tortur i szkodliwych warunków pracy, m.in. związanych z kontaktem z wykorzystywanym do produkcji min morskich kwasem pikrynowym. Większość więźniów umierała z tego powodu w ciągu 2--3 miesięcy. Obóz zlikwidowano latem 1944, część więźniów przetransportowano w głąb Rzeszy, m.in. do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie. Losy Heli Blumengraber są nieznane
Wiersze Heli Blumengraber opublikowano w antologii wierszy napisanych z gettach i obozach pt. Pieśń ujdzie cało, Warszawa-Łódź-Kraków, 1947.