Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna Literatura

Wojciech Dembołęcki

Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich

Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
Posłuchaj w ElevenReader
czytaj online

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Pamiętniki o lisowczykach… ks. Dembołęckiego — jak również kilka przypisywanych mu drobniejszych dzieł o niepewnym autorstwie — stanowią apologię kontrowersyjnej formacji lekkiej jazdy najemnej, znanej zarówno z błyskotliwych zwycięstw, jak i z rabunków i zagrożenia, jakie lisowczycy stanowili dla ludności cywilnej.

Dzieło Dembołęckiego stara się neutralizować te zarzuty, podkreśla dzielność żołnierzy, wręcz próbuje uczynić z nich narzędzie Opatrzności Bożej, jedyny ratunek dla katolickiej dynastii Habsburgów, a nawet — żołnierzy, których działania stanowią odzwierciedlenie kolejnych czytań z Ewangelii.

Wcześniej Pamiętniki… opowiadają o kilku wydarzeniach historycznych. (1) O pierwszej odsieczy wiedeńskiej — wyprawie lisowczyków, która odciągnęła od Wiednia wojska zbuntowane przeciw cesarzowi Ferdynandowi II Habsburgowi. Można powiedzieć, że odwróciło to losy wojny trzydziestoletniej, dając Habsburgom czas na zgromadzenie sił. (2) O bitwie na Białej Górze, która wtrąciła Czechów w wielowiekową zależność od Habsburgów. (3) O udziale lisowczyków w bitwie pod Chocimiem. (4) O ich działaniach na służbie cesarskiej w Rzeszy niemieckiej. Publikacja uzupełniona jest o dodatki, tłumaczące cytowane w Pamiętnikach… listy łacińskie, posłowie XIX-wiecznego wydawcy Szczęsnego Morawskiego oraz o wyimki z archiwów miasta Biecza, przedstawiające lisowczyków ze strony, którą ks. Dembołęcki starał się przemilczeć.

Książka Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich Wojciecha Dembołęckiego dostępna jest jako e-book (EPUB i Mobi Kindle) oraz plik PDF.

Spis treści:

    Summariusz Wszystkiego. Do czytelnika
  1. Rozdział I. O przyczynie zaciągu Elearów polskich na cesarską
  2. Rozdział II. O tym kto zaciągał Eleary polskie na cesarską
  3. Rozdział III. O tytule tego wojska, to jest dlaczego się Elearami zowią
  4. Rozdział IV. O męstwach Elearów polskich w Węgrzech pokazanych
  5. Rozdział V. O wielkości przysługi Elearów polskich cesarzowi przez wpadnienie do Węgier
  6. Rozdział VI. O postępku Elearów w przysługach cesarzowi po wyjściu z Węgier, i o wybraniu na pułkownictwo Hieronima Kleczkowskiego
  7. Rozdział VII. O przyjściu Elearów polskich pod Wiedeń, tryumfach i witaniu cesarza
  8. Rozdział VIII. Jako Pan Bóg przerwał tryumfy cesarskie z przyjścia Elearów
  9. Rozdział IX. O popisie Elearów, przyściu do obozu i śmierci ich pułkownika
  10. Rozdział X. O obraniu trzeciego pułkownika Elearów polskich i o znacznym zwycięstwie pod Horną i Prohacicami
  11. Rozdział XI. O odpoczynku pod Kremzą i wojsk z obudwu stron przez nowe posiłki przyczynieniu
  12. Rozdział XII. Jako groff z Turna poszedł pod obóz, kwarter Dampirów zapaliwszy, ludu sobie natracił i sam w ręku był
  13. Rozdział XIII. O skonaniu wrzkomo królowania Frydrychowego, i jako się rozlały pod Pragą wojska jego 9 Novemb.[263]
  14. Rozdział XIV. O poddaniu się Morawy i straży Elearów polskich od Węgier
  15. Rozdział XV. O różnych nowinach z strony Elearów i jako chorągwie oddawali
  16. Rozdział XVI. O zapłacie, abdanku i wróceniu się do ojczyzny Elearów polskich
  17. Rozdział XVII. O zaciągu Elearów do Wołoch i o ich męstwach tamże dokazanych, jako trudne są do opisania
  18. Rozdział XVIII. O męstwach elearskich w Wołoszech w krótki snopek zebranych, jako wszem jawnych
  19. Rozdział XIX. W jakiej cenie są Elearów męstwa wołoskie, i czemu o nich w diariuszach głucho
  20. Rozdział XX. O wyjściu Elearów z Wołoch, zapłacie, nowego pułkownika obraniu i wierności majestatowi j. k. m.
  21. Rozdział XXI. O nowym zaciągu Elearów na cesarską
  22. Rozdział XXII. O wyjściu na cesarską w dzień od Boga sporządzony, i o tym co się tego dnia działo wyszedłszy z Krzepic
  23. Rozdział XXIII. O przeprawie przez Odrę i postąpieniu aż pod Glock
  24. Rozdział XXIV. O tańcu elearskim z dragonami pod Glockiem
  25. Rozdział XXV. O galardzie chłopskiej pod Habelswerdem 4 Junii
  26. Rozdział XXVI. O przejściu z Habelswerdu aż pod Pragę, którędy i jako skromne było
  27. Rozdział XXVII. O artykułach wojska elearskiego, kiedy je i jako postanowiono
  28. Rozdział XXVIII. O zawarciu kondycyj służby cesarzowi j. m.
  29. Rozdział XXIX. O popisie i odliczeniu żołdu
  30. Rozdział XXX. Jako się hetmani do rządzenia Elearami ubiegali
  31. Rozdział XXXI. O postępku do obozu, od Wimpfen aż do Księstwa Badeńskiego
  32. Rozdział XXXII. O Księstwie Badeńskim, jako się stało podobne opłakanemu Jeruzalem
  33. Rozdział XXXIII. O przeprawie przez Ren i kędy się za nim obrócili
  34. Rozdział XXXIV. O odebraniu Spiru, o dobyciu Germersheimu, i o zaciągu do Francji
  35. Rozdział XXXV. O odebraniu Wormsu i zabawkach około niego za Renem
  36. Rozdział XXXVI. O ostatku zabawek elearskich za Renem i jako cesarzowi pożyteczne i wdzięczne były
  37. Rozdział XXXVII. O zapłacie wojsku i przejściu nazad przez Ren
  38. Rozdział XXXVIII. O przeprawie przez Ren i przejściu aż do Czech
  39. Rozdział XXXIX. O przejściu Czech aż do Szląska
  40. Rozdział XL. O przejściu Szląska z Czech aż do Odry
  41. Rozdział XLI. O przejściu Odry i abdanku w Schlawie
  42. Wiadomość o życiu i pismach Ks. Dembołęckiego Wojciecha
  43. Dodatki
  44. LISOWCZYKI
  45. Wyimki z archiwum miasta Biecza

O autorze

Wojciech Dembołęcki

Ur.
ok. 1575 r. w Konojady
Zm.
ok. 1645 r. w Lwów
Najważniejsze dzieła:
Przewagi elearów polskich, Wywód jedynowłasnego państwa świata

W roku 1598 wstąpił do zakonu franciszkanów, w 1611 lub 1612 otrzymał święcenia kapłańskie. Współzałożyciel Towarzystwa Żołnierki Chrześcijańskiej, kapelan lisowczyków --- lekkiej jazdy najemnej, rozsławionej w czasie wyprawy mającej na celu osadzenie na tronie rosyjskim Dymitra Samozwańca. W latach 1623--1625 przebywał w Rzymie, gdzie uzyskał doktorat z teologii. Założył stowarzyszenie zajmujące się wykupywaniem więźniów z rąk muzułmańskich. Mimo konfliktów z władzami zakonu na tle zbyt swobodnego stylu życia otrzymał tytuł kronikarza zakonu.

Dembołęcki był kompozytorem muzyki religijnej, lecz dał się poznać przede wszystkim jako jeden z najbardziej osobliwych historiografów. O ile Przewagi elearów polskich... są interesujące jako dzieło wspomnieniowo-historyczno-propagandowe, o tyle Wywod jedynowłasnego państwa świata stanowi kuriozum. Dzieło to w zamyśle ma dowodzić, że Polacy są najstarszym narodem, że Adam i Ewa porozumiewali się w raju po polsku, wreszcie --- że wszelkie inne języki powstały na bazie polszczyzny.

Pamiętniki o lisowczykach... ks. Dembołęckiego --- jak również kilka przypisywanych mu drobniejszych dzieł o niepewnym autorstwie --- stanowią apologię kontrowersyjnej formacji lekkiej jazdy najemnej, znanej zarówno z błyskotliwych zwycięstw, jak i z rabunków i zagrożenia, jakie lisowczycy stanowili dla ludności cywilnej.

niektórzy z Elearów rozumiejąc, iż to nieprzyjacielscy byli (a chcąc pokazać, iżby się tam, choć...

Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich

do których gdy wyszedł z miasta z kilką także kornetów rajtarów Megant, ich pułkownik, człowiek...

Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich

Boże, któryś ich prowadził i przed nimi chadzał, błogosławiąc im we wszystkich ich sprawach, racz...

Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich

Motywy występujące w tym utworze Wszystkie motywy

Czytaj także

  • NIP: 952-187-70-87
  • KRS: 0000070056
  • REGON: 017423865
  • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
MKiDN
Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.