Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Jan Kochanowski, Dzieła polskie, tom 1, Państwowy Instytut Wydawniczy, wyd. 8, Warszawa, 1976

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Dariusz Gałecki, Julian Krzyżanowski, Barbara Otwinowska, Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: slightly everything@Flickr, CC BY 2.0.

Fraszki
  1. Księgi wtóre
    1. Do Anakreonta
    2. Do Andrzeja Trzecieskiego
    3. Do Anny (Królowi rówien, a jeśli się godzi...)
    4. Do Anny (Wczora, czekając na twe obietnice...)
    5. Do Bartosza
    6. Do boginiej
    7. Do doktora (Arcydoktorem cię zwać każdy może śmiele...)
    8. Do doktora (Mówiłem ci, nie noś mi tych fraszek, doktorze...)
    9. Do doktora (Nie mam ci zacz dziękować, mój miły doktorze...)
    10. Do doktora (Nie trzeba mi się wiele dowiadować...)
    11. Do doktora (Nie wiem, podobno li to co ku rozumowi...)
    12. Do doktora Montana
    13. Do drużby
    14. Do dziewki (A co wiedzieć, gdzie chodzisz, moja dziewko śliczna...)
    15. Do dziewki (Daj, czegoć nie ubędzie, byś nawięcej dała...)
    16. Do Franciszka
    17. Do fraszek (Fraszki moje, coście mi dotąd zachowały...)
    18. Do fraszek (Fraszki, za wszeteczne was ludzie poczytają...)
    19. Do gospodarza (Rad się widzę u ciebie, gospodarzu miły!)
    20. Do gościa (Bądź ptaka, bądź zająca szukasz po tym boru...)
    21. Do Hanny (Na palcu masz dyjament, w sercu twardy krzemień...)
    22. Do Jadwigi
    23. Do Jana (Janie, mój drużba...)
    24. Do Jędrzeja (A cóż radzisz, Jędrzeju? Wszak mogę w twe uszy...)
    25. Do Jędrzeja (Który mój nieprzyjaciel i człowiek tak srogi...)
    26. Do Jędrzeja Patrycego
    27. Do Jósta (Twój mi brat, Jóstcie, powiada o tobie...)
    28. Do Marcina (Filozofi, co nad nas uszy lepsze mają...)
    29. Do Mikołaja Mieleckiego (Na swe złeś mię upoił, mój dobry starosta...)
    30. Do Montana
    31. Do nieznajomego
    32. Do paniej (Słyszcie, pani! Te fraszki, co teraz czytacie...)
    33. Do Petryła
    34. Do Piotra Kłoczowskiego
    35. Do Pluta
    36. Do przyjaciela (Jednego chcieć i nie chcieć to społeczność prawa...)
    37. Do przyjaciela (Nie frasuj sobie, przyjacielu, głowy...)
    38. Do tegóż (Albo z nas szydzisz, albo sam wiłujesz...)
    39. Do pszczół
    40. Do snu
    41. Do Stanisława (Powiedz mi, gdzie się chowasz, bracie Stanisławie...)
    42. Do Stanisława Meglewskiego
    43. Do Stanisława Porębskiego
    44. Do swych rymów
    45. Do Wenery
    46. Do Wędy
    47. Do wojewody (Nie są, wojewodo zacny, czasy po temu...)
    48. Do Wojtka (I owszem, miły Wojtku, zjednaj się z tą panią...)
    49. Do Wojtka (Pytasz, nie teszno li mię tak samego siedzieć?)
    50. Epitafium Andrzejowi Bzickiemu, kasztelanowi chełmskiemu
    51. Tegoż małżonce (Anna z Piłce, dwu mężu zacnych pochowawszy...)
    52. Epitafium Sobiechowi
    53. Ku Muzom
    54. Na Chmurę
    55. Na fraszki
    56. Nagrobek Adrianowi doktorowi
    57. Nagrobek Annie
    58. Nagrobek mężowi od żony
    59. Nagrobek Mikołajowi Trzebuchowskiemu
    60. Temuż (By Bóg duszę za duszę chciał od nas przyjmować...)
    61. Nagrobek opiłej babie
    62. Nagrobek Pawłowi Chmielowskiemu
    63. Nagrobek Stanisławowi Zaklice z Czyżowa
    64. Dorocie z Michowa, żenie jego (Nie chciałam cię, mężu mój, zostać, twoja żona...)
    65. Na historyją trojańską
    66. Na lipę (Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!)
    67. Na łakomego
    68. Na most warszewski
    69. Na tenże (Nie woła dziś przewoźnik: „Wsiadaj, kto ma wsiadać!)
    70. Na tenże (To jest on brzeg szczęśliwy, gdzie na czasy wieczne...)
    71. Na obraz Andrzeja Patrycego
    72. Na Piotra
    73. Na pszczoły budziwiskie
    74. Na różą
    75. Na rym nierozmyślny
    76. Na wieniec
    77. Na zachowanie
    78. O Aleksandrzech
    79. O Bekwarku
    80. Odpowiedź
    81. Ofiara (Pafijej swe zwierciadło Lais poświęciła...)
    82. Na toż (Gładkość od ciebie, Wenus, ale nie trwa w mierze...)
    83. Ofiara (Ten pas Greta, podstarzawszy sobie...)
    84. Ofiara (Tę sieć Mikołaj świętym ofiaruje...)
    85. O fraszkach (Próżno mnie do dziewiąci lat swe fraszki chować...)
    86. O Gąsce
    87. O gościu
    88. O kapelanie
    89. O drugim (Co się wam widzi ten drugi?)
    90. O kaznodziei
    91. O Koźle
    92. O łazarzowych księgach
    93. O miłości (Kto naprzód począł Miłość dziecięciem malować...)
    94. O nowych fraszkach
    95. O Pelopie
    96. O proporcyjej
    97. O rozkoszy
    98. O rozwodzie
    99. O Rzymie
    100. O starym
    101. Z Anakreonta (Podgórski źrzóbku, czemu, patrząc krzywo...)
    102. Z greckiego (Alkon patrząc na syna, kiedy go smok srogi...)
    103. Z greckiego (Ani w młodej rozkoszy, ani w starej widzę...)
    104. Z greckiego (By się wszytka nawalność morska poruszyła...)
    105. Z greckiego (Nie sądź mię za umarłą, gościu mój miły...)
    106. Z greckiego (Nie z Messany, nie z Argu tu, zapaśnik, stoję...)
    107. Z greckiego (Nie znam się ku tym łupom: kto li to, szalony...)
    108. Z greckiego (W tym grobie piękna Timas leży pogrzebiona...)
Szacowany czas do końca: -
Jan Kochanowski, Fraszki, Księgi wtóre, O łazarzowych księgach

Jan Kochanowski

O łazarzowych księgach

O miłości (Kto naprzód począł Miłość dziecięciem malować...) → ← O Koźle

Spis treści

      Jan KochanowskiFraszki, Księgi wtóreO łazarzowych księgach[1]

      1
      Coć wymyślili ci heretykowie?
      (Bo tak filozof luterana zowie.)
      Łazarz on święty, kiedy znowu ożył,
      Napisał księgi, w które wszytko włożył,
      5
      Cokolwiek widział albo co i słyszał
      Na onym świecie, gdy pod ziemią dyszał.
      Ale ich nie chciał pokazać nikomu,
      Ani obcemu, ani swoim w domu.
      Aż gdy miał umrzeć, natenczas tam wskazał
      10
      Po filozofa[2] i temuż ukazał
      One swe księgi, ale zawiązane[3]
      I nadto jeszcze zapieczętowane.
      I rzecze k'niemu: „Ja śmierć bliską czuję,
      A tak cię tymi księgami daruję[4],
      15
      Gdziem wszytko włożył, com widział i słyszał
      Na onym świecie, gdym pod ziemią dyszał.
      Ale cię proszę, byś ich nie otwierał,
      Aż kiedy także sam będziesz umierał.
      Bo tam nic nie masz, czego żywym trzeba:
      20
      Wszytko się plecie coś około nieba.
      Przeto tymczasem inszych rzeczy pytaj,
      A moje księgi przy skonaniu czytaj!
      A przeczytawszy oddasz je drugiemu
      Filozofowi także uczonemuTen pas Greta, podstarzawszy sobie,
      25
      Poświęciła, można Wenus, tobie.
      Tomku złoty, twoja wie kaleta,
      Skąd dostała tego pasa Greta!,
      I tak do końca niech się podarzają[5],
      A przed skonaniem tylko je czytają!”
      30
      Tamże przywiedzion mój filozof k'temu.
      Że przysiągł dosyć uczynić wszytkiemu.
      Łazarz w tym skonał; wziął filozof księgi,
      Dawno by w nich był, by nie dla przysięgi[6];
      Owa tak długo leżał w tym rosole[7],
      35
      Że one księgi rozłożył po stole,
      Pocznie wartować, ali papier goły:
      „Ba to — pry — pismo nie z głębokiej szkoły.”
      Więc, jako czytał, tak też trzymał o tym
      I podał drugim filozofom potym.

      Przypisy

      [1]

      Fraszka nawiązuje do średniowiecznej legendy, według której wskrzeszony przez Chrystusa Łazarz miał opisać swe pośmiertne wrażenia. [przypis redakcyjny]

      [2]

      wskazał po filozofa — wezwał filozofa. [przypis redakcyjny]

      [3]

      zawiązane — książki w XVI w. miały często okładki zaopatrzone w klamry lub rzemyki do zawiązywania. [przypis redakcyjny]

      [4]

      A tak cię tymi księgami daruję — słowa zacytowane przez Piotra Statoriusa-Stojeńskiego w gramatyce świadczą, że utwór powstał przed lipcem 1567. [przypis redakcyjny]

      [5]

      niech się podarzają — niech będą darowywanie. [przypis redakcyjny]

      [6]

      Dawno by w nich był, by nie dla przysięgi — dawno by je przeczytał, gdyby nie przysięga. [przypis redakcyjny]

      [7]

      w tym rosole — w kłopocie. [przypis redakcyjny]

      Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

      Dane do przelewu tradycyjnego:

      nazwa odbiorcy

      Fundacja Wolne Lektury

      adres odbiorcy

      ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

      numer konta

      75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

      tytuł przelewu

      Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

      wpłaty w EUR

      PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

      Wpłaty w USD

      PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

      SWIFT

      WBKPPLPP

      Skopiuj link Skopiuj cytat
      Zakładka Istniejąca zakładka Notka
      Słuchaj od tego miejsca

      Pora na chwilę przerwy :)

      Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

      1,5% podatku - to nic nie kosztuje! Wpisz
      KRS: 0000070056
      Nazwa organizacji: Wolne Lektury

      Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
      Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

      Wolne Lektury to biblioteka, która jest czynna 24 godziny na dobę i w dodatku można z niej korzystać bez wychodzenia z domu. No i można tam znaleźć mnóstwo klasycznych pozycji, również tych mniej oczywistych

      Barbara Klicka

      Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

      Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

      Potrzebujemy Twojej pomocy! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą. Kliknij i zadeklaruj comiesięczne wsparcie >>>

      Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

      Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

      Kliknij obrazek, by subskrybować!

      Chcesz pomóc bibliotece? Najlepszą metodą pomocy są niewielkie, ale stałe wpłaty. Kliknij i dorzuć się!

      Czy wiesz, że żeby wciąż docierać do miejsc, w których nie wszyscy mają dostęp do biblioteki, potrzebujemy Twojego wsparcia? Kliknij i dorzuć się!

      Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
      • NIP: 952-187-70-87
      • KRS: 0000070056
      • REGON: 017423865
      • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
      Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
      MKiDN
      Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.