Helena Nyblom
Zwierzęta i ludzie w baśniach i legendach dawnej Północy
I tak Bradalba został sam, na co sobie zasłużył. Choć było mu niezmiernie przykro, każdego...
I tak Bradalba został sam, na co sobie zasłużył. Choć było mu niezmiernie przykro, każdego...
Od tego dnia Bradalba rozpoczął całkiem nowe życie. Bez przerwy leżał i wyglądał, czy żaden...
Początkowo dostawała od króla lanie, gdy za bardzo dokazywała, ale wtedy strasznie się wściekała. Robiła...
Do jej uszu dotarły jakieś dziwne sapanie, jednocześnie zatrzęsła się podłoga, jakby ktoś zbliżał się...
Jolanta sama się dziwiła, że nie skonała ze strachu i bólu, ale wytrzymała i nawet...
Za pomocą tego motywu wskazujemy najczęściej przemiany wewnętrzne bohaterów. Przykładem może tu być metamorfoza Jacka Soplicy w księdza Robaka, będąca znakiem pokuty za popełnione zło. Jednakże również „cielesne” przemiany stanowią metafory; ich przykłady zostały np. zebrane z mitów przez Owidiusza w Metamorfozach. Wszakże dlatego sowa symbolizuje w naszej kulturze mądrość, że Atena, bogini mądrości, przemieniła się w tego właśnie ptaka. W Pieśni świętojańskiej o sobótce znalazła się m.in. (zaczerpnięta również z Metamorfoz) historia okrutnej zemsty żony, która za gwałt na swej siostrze ukarała męża, podając mu podczas uczty potrawę z jego syna; kiedy nastąpiło rozpoznanie i mąż zerwał się, zapewne w zamiarze odpowiedzenia również zemstą na ten czyn — nastąpiła przemiana i żona stała się jaskółką, jej mąż „dudkiem czubatym”, zaś ofiara gwałtu słowikiem. Przemiana pełni tutaj rolę znaku przejścia od zbytnio już nasyconej realistycznym okrucieństwem opowieści do stylistyki baśni, dzięki czemu następuje ukojenie.