Helena Nyblom
Zwierzęta i ludzie w baśniach i legendach dawnej Północy
To w ogóle nie są konie.
— A niech to! — zdziwił się Kastor i wlepił wzrok...
To w ogóle nie są konie.
— A niech to! — zdziwił się Kastor i wlepił wzrok...
— Wygląda na to, że przyjdzie ci nauczyć się z tym żyć — odpowiedział Bamse, który znów...
Im dłużej trwało lato, tym bielsze i piękniejsze były młode. Dwóm starszym zaczęło się nawet...
Kiedyś, dawno temu, była oczkiem w głowie rodziców, a kiedy zmarła jej matka, została ulubienicą...
Stokrotnie przepraszam, jeśli przeszkodziłem ci w rozmyślaniach — powiedział ulegle. — Naprawdę starałem się być cichutko, jak...
Przez cały miesiąc Dorothea siedziała w sukni ślubnej przy oknie i spoglądała na drogę. Od...
Mijały lata. Ludzie umierali, a drzewa rosły. Oczywiście niektóre z nich uschły, ale większość wystrzeliła...
łabędzie poszybowały w stronę lądu.
Dwa zostały w pobliżu wody, podczas gdy trzeci wleciał nieco...
Od tego dnia pan Olov stał się innym człowiekiem. Kiedy tylko pojawił się rankiem na...
- Było się kiedyś piękną i młodą! — rzekła, kiwając głową. — Ale nikt nie ucieknie przed czasem...
Za pomocą tego motywu wskazujemy najczęściej przemiany wewnętrzne bohaterów. Przykładem może tu być metamorfoza Jacka Soplicy w księdza Robaka, będąca znakiem pokuty za popełnione zło. Jednakże również „cielesne” przemiany stanowią metafory; ich przykłady zostały np. zebrane z mitów przez Owidiusza w Metamorfozach. Wszakże dlatego sowa symbolizuje w naszej kulturze mądrość, że Atena, bogini mądrości, przemieniła się w tego właśnie ptaka. W Pieśni świętojańskiej o sobótce znalazła się m.in. (zaczerpnięta również z Metamorfoz) historia okrutnej zemsty żony, która za gwałt na swej siostrze ukarała męża, podając mu podczas uczty potrawę z jego syna; kiedy nastąpiło rozpoznanie i mąż zerwał się, zapewne w zamiarze odpowiedzenia również zemstą na ten czyn — nastąpiła przemiana i żona stała się jaskółką, jej mąż „dudkiem czubatym”, zaś ofiara gwałtu słowikiem. Przemiana pełni tutaj rolę znaku przejścia od zbytnio już nasyconej realistycznym okrucieństwem opowieści do stylistyki baśni, dzięki czemu następuje ukojenie.