Krzysztof Kamil Baczyński
Dramat
bo pierwsza rzecz to chyba mieć fizycznej siły
pod dostatkiem, a wtedy i dusza przychodzi...
Dramat współczesny
Karel Čapek
R. U. R.
My chcemy — w szczególności — żądamy uwolnienia robotów!
HALLEMEIER
W jaki sposób?
HELENA
Należy ich traktować...
Karel Čapek
R. U. R.
Źrenice reagują, wrażliwość podwyższona i tak dalej. — Oho! To nie był kurcz roboci!
HELENA
To...
Karel Čapek
R. U. R.
Nie wierzcie mu! Harry, prosiłam go, żeby dał robotom duszę!
DOMIN
Heleno, tu nie chodzi...
Karel Čapek
R. U. R.
Roboty to nie życie. Roboty to maszyny.
DRUGI ROBOT
Byliśmy maszynami, panie; lecz z przerażenia...
Konstanty Ildefons Gałczyński
Metempsychoza
…I występujemy z nową, rocznicową, specjalnie przez naszego Autora napisaną sztuką pt. Metempsychoza, to znaczy...
Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy)
Szewcy
Chciałabym uwznioślić waszą nienawiść, zamienić zawiść, zazdrość, wściekłość i nienasycenie życiem na dziką twórczą energię...
Jerzy Żuławski
Eros i Psyche
PSYCHE
zaczyna mówić, przechodząc z wolna w śpiewny ton:
Mnie nie potrzeba srebra ani złota...
Jerzy Żuławski
Eros i Psyche
Czy wiesz, jak słodka jest miłość? Jakim głosem przejmującym woła? Jaki pokój daje bezbrzeżny?
PSYCHE...
Motyw: Dusza
W tradycji neoplatońskiej i chrześcijańskiej dusza miała być częścią niematerialną, składającą się, obok ciała, na całość osoby. Motywem tym zaznaczamy wypowiedzi określające, czym jest dusza, jaka jest sfera oraz zakres jej istnienia i działania, jakie są ,,prawa duszy". W romantyzmie są to np. prawa przeciwstawne tym organizującym ziemski, materialny porządek społeczny: pojawia się tu koncepcja siostrzanych dusz, nie mogących połączyć się na tym świecie węzłem małżeńskim, ale nieuchronną mocą przeznaczenia mających się połączyć w zaświatach (odwołuje się do niej Gustaw w Dziadach Mickiewicza). Synonimem duszy bywa serce.
