— Co… co… Stanko… czy Wawrzuś spadł?
— Ależ nie, ojcze; stoi ano jeszcze na górze i...
— Sprawiedliwie gadają Piotr; rozmawialiśmy o bitwie pod Warną.
— O moiściewy… nie przerywajcież sobie; toć i...
— Więc słuchaj uważnie. Będzie temu ze dwasta lat abo i więcej, szli Tatarzy do Polski...
To zasię jest kościółek świętego Idziego; fundował go król Władysław Herman przed czterystu laty na...
nieraz z własnej ochoty rozwieszaliśmy jego bieliznę na sznurach, a zapach wilgotnego płótna w dziwny...
— Na grób twojego ojca! — zawołał Caderousse i jakby ożywiony jakąś świętą iskrą podniósł się, żeby...
— Tak… — rzekł — to kamień, na którym zwykle siadywałem! To ślady moich pleców, którymi opierałem się...
Wszelkie ruiny tego rodzaju są dla mnie jakby grobem rodzinnym, widmem przeszłości, hieroglificznym kluczem do...
Wędrowcze ruin, ruin kochanku,Jaki cię smutek naciska?Anioł przeszłości, anioł porankuSpotkały się u...
— Czy myślisz, że wspominanie — to nic, to tylko takie sobie puste słowo?
Zapuścił bystre spojrzenie...
Wprowadziliśmy ten motyw mając świadomość, jak wielką rolę pełni pamięć w formowaniu więzi międzyludzkich, rodzinnych i społecznych. Z uwagi na tę funkcję motyw pamięci wiąże się z innymi, takimi jak dziedzictwo, naród, historia, a patrząc na rzecz od strony egzystencji jednostki, także z motywem marzenie i wspomnienia (czasem również z wyrzutami sumienia i winą).
