Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 172482 przypisów.

Minotaur (mit. gr.) — potwór, pół byk, pół człowiek trzymany w Labiryncie na Krecie i żywiony ludzkim mięsem, zabity przez bohaterskiego Tezeusza. [przypis edytorski]

Minotaur — postać z mit. gr.; pół byk, pół człowiek trzymany w labiryncie i żywiony ludzkim mięsem; zrodzony ze związku Pazyfae, żony Minosa, i byka zesłanego przez Posejdona; Minos obiecał złożyć zwierzę w ofierze, ale nie dotrzymał obietnicy; Posejdon zemścił się sprawiając, że Pazyfae zapałała do byka miłością; mit ten symbolizuje oddanie, podporządkowanie poprzez złożenie w ofierze młodej kobiety i młodego mężczyzny. [przypis edytorski]

Minotaur, zła spuścizna po niecnej Wenerze — tj. po niecnej miłości. [przypis edytorski]

minóg — prymitywne zwierzę wodne podobne do węgorza, uważane za wielki przysmak. [przypis edytorski]

minóg — prymitywne zwierzę wodne zaliczane do bezżuchwowców, będące pasożytem ryb; charakteryzuje go wydłużony kształt. [przypis edytorski]

minstrel (ang. minstrel, fr. ménestrel) — śpiewak, rybałt; średniowieczny popularyzator pieśni trubadurów (poetów i muzyków tworzących lirykę prowansalską) w XIII–XIV w. w Europie Zachodniej; niektórzy minstrele byli rezydentami na dworach, inni wędrowali od miasta do miasta, niekiedy również pisali własne utwory. [przypis edytorski]

minstrel (daw.) — śpiewak, poeta. [przypis edytorski]

minstrel — śrdw. muzyk, śpiewak i poeta. [przypis edytorski]

minstrel — śrdw. wędrowny śpiewak i poeta. [przypis edytorski]

minstrel — średniowieczny śpiewak; tu: użycie żartobliwe. [przypis edytorski]

Minucius Felix, Marcus (zm. ok. 250) — jeden z najwcześniejszych łacińskich apologetów chrześcijaństwa; tworzył przypuszczalnie między 150 a 270 r., dziś znany wyłącznie jako autor dialogu na temat chrześcijaństwa Octavius, w którym rozmawiają poganin Caecilius Natalis oraz chrześcijanin Octavius Januarius, wykorzystując argumenty zaczerpnięte z Cycerona (gł. z De natura deorum) oraz apologetyki greckiej. [przypis edytorski]

minucjarz (starop.) — układający kalendarze, tj. minucje; astronom, astrolog. [przypis edytorski]

minucje (daw.) — kalendarz. [przypis redakcyjny]

minucyjarz — ten, co pisze kalendarze i przepowiednie pogody. [przypis redakcyjny]

Minus (…) cogitatio — Quintilianus, Institutio oratoria, I, 12. [przypis tłumacza]

minus czterdziesci pięć stopni — mierzone w skali Réaumura odpowiada -56°C. [przypis edytorski]

minus diligo, posthabeo, non colo, nihil facio (łac.) — mniej kocham, mniejszą przykładam wagę, nie dbam, nic nie robię. [przypis edytorski]

minus (…) successerat — Martialis Epigrammaton, VIII. [przypis tłumacza]

minuta (daw.) — brudnopis dokumentu, zawierający tekst przed jego zatwierdzeniem. [przypis edytorski]

Minutatim (…) aetas — Lucretius, De rerum natura, II, 1131. [przypis tłumacza]

minutissima quaeque arcana (łac.) — najdrobniejsze nawet tajemnice. [przypis redakcyjny]

minutissima stipula (łac.) — drobniutkie ździebełko. [przypis redakcyjny]

Minyas (mit. gr.) — syn lub wnuk Posejdona, założyciel i władca miasta Orchomenos w Beocji, ojciec trzech córek, zw. Minyadami, zamiłowanych hafciarek. Kiedy Minyady odmówiły udziału w obchodach święta Dionizosa i wolały zostać w komnacie przy swojej ulubionej pracy, obrażony bóg zesłał na nie obłęd, w którym rozszarpały w ofierze syna jednej z nich; wg innej wersji Dionizos zamienił je w nietoperze. [przypis edytorski]

Minyowie — plemię przedgreckie zamieszkujące Beocję, później wyparte do Azji Mniejszej. [przypis edytorski]

mio padre (wł.) — mój ojciec. [przypis edytorski]

miocen — epoka geologiczna trwająca od 23,03 mln do 5,333 mln lat temu, charakteryzująca się gwałtownym wypiętrzaniem łańcuchów górskich. [przypis edytorski]

miocen (geol.) — pierwsza epoka neogenu, w której powstawały wielkie łańcuchy górskie. [przypis edytorski]

miocen (geol.) — starsza epoka neogenu, stanowiącego młodszy podokres trzeciorzędu, ok. 23–5 mln lat temu. [przypis edytorski]

miocen (geol.) — starsza epoka neogenu, w której powstawały wielkie łańcuchy górskie, ok. 23–5 mln lat temu. [przypis edytorski]

miodek — tu: miód pitny, gatunek napoju alkoholowego. [przypis edytorski]

miodny — słodki (jak miód). [przypis edytorski]

Miodogórze — tak nazywano mieszkanie Narcyzy Żmichowskiej na poddaszu domu zaprzyjaźnionej rodziny Grabowskich przy ul. Miodowej 3 w Warszawie. [przypis edytorski]

miodojady (biol.) — rodzina ptaków z rzędu wróblowych, występujących w Australii, na Nowej Gwinei i wyspach Pacyfiku, żywiących się nektarem, owadami i owocami. [przypis edytorski]

Miodowa — przy ul. Miodowej (która wówczas zaczynała się przy ul. Senatorskiej; przedłużenie Miodowej do Krakowskiego Przedmieścia nastąpiło pod koniec roku 1887) w dawnym pałacu Paca mieścił się od r. 1875 Sąd Okręgowy. (Nazwa od gen. Ludwika Paca, który przebudował go w r. 1823; pałac wypalony w r. 1944 jest obecnie całkowicie odbudowany. Mieści się tu Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej). [przypis redakcyjny]

miodowar — wytwórca napoju alkoholowego z miodu (por. piwowar). [przypis edytorski]

miodownik — rodzaj ciasta. [przypis edytorski]

miodu — hebr. דְּבַשׁ (dwasz): ‘miód’ lub ‘syrop uzyskiwany z daktyli albo winogron’. [przypis edytorski]

miodu — „Każdy słodki sok z owoców zwany jest miodem”, Raszi do 2:11 [1]. [przypis tradycyjny]

miodu z osiego gniazda — osy nie wytwarzają miodu. [przypis edytorski]

Miolan-Carvalho, Caroline (1827–1895) — francuska śpiewaczka operowa, sopran. [przypis edytorski]

mioł (gw.) — miał. [przypis edytorski]

miopizm właśc. miopia (med.) — krótkowzroczność. [przypis edytorski]

miot — tu: miotanie, rzucanie. [przypis edytorski]

miotać — rzucać. [przypis edytorski]

miotać się w co (starop.) — rzucać się w co; 3. os. lp: miece: miota, rzuca, ciska. [przypis edytorski]

miotać (starop.) — rzucać. [przypis edytorski]

miotali do świątyni leniwy ogień — właściwie: rzucili do Przybytku ociągający się ogień, ἐπὶ τὸν ναὸν βραδῦνον τὸ πῦρ. [przypis tłumacza]

miotła (daw. forma) — dziś: miotała; rzucała. [przypis edytorski]

miotłem — pomiotłem [bezwolnym narzędziem; red. WL]. [przypis redakcyjny]

miotły (daw.) — dziś popr. forma 3. os. lm cz. przeszł.: miotały; ciskały. [przypis edytorski]

Miód i szarańcza karmiły Chrzciciela (…) co z Ewangelii poznałeśEwangelia św. Marka, rozdz. 1, w. 6. [przypis redakcyjny]

miód sycony — miód pitny; uzyskany przez fermentację tradycyjny napój alkoholowy. [przypis edytorski]

mir (daw.) — pokój, ład. [przypis edytorski]

mir (daw.) — pokój, przymierze. [przypis redakcyjny]

mir (daw.) — pokój; wypowiadać mir: odrzucać pokój, rozpoczynać wojnę. [przypis edytorski]

mir (daw. pol.; ros.) — pokój. [przypis edytorski]

mir (daw.) — posłuch, szacunek. [przypis edytorski]

mir (daw.) — poważanie, szacunek. [przypis edytorski]

mir — duże uznanie, respekt. [przypis edytorski]

mir nichts, dir nichts (niem.) — mnie nic, tobie nic; idiom: ni z tego ni z owego. [przypis edytorski]

mir nichts, dir nichts (niem.) — mnie nic, tobie nic. [przypis edytorski]

mir — pokój, ład; poważanie, szacunek. [przypis edytorski]

mir — pokój, tu: zawieszenie broni. [przypis redakcyjny]

mir (starop.; tu forma D. lp: mira) — pokój, przymierze. [przypis redakcyjny]

mir — starosłowiańskie, używane jeszcze w staropolszczyźnie słowo oznaczające pokój, przymierze. [przypis redakcyjny]

mir — szacunek, poważanie. [przypis redakcyjny]

mir — tu: szacunek, posłuch. [przypis edytorski]

mir uderzyć (daw.) — zawrzeć pokój. [przypis redakcyjny]

mir — uznanie, poważanie, szacunek ogółu. [przypis edytorski]

Mir (…) wypowiedział (starop.) — zerwał pokój. Obecnie „wypowiada się” wojnę; wówczas mówiono: wypowiadam pokój, opowiadam wojnę. [przypis redakcyjny]

mir (z ros.) — świat. [przypis edytorski]

Mira Lunardu che fa lu criadu de sua mugiera — Patrzcie na Lunarda, który został lokajem swej żony. [przypis edytorski]

Mira — tak zwana okolica blisko Padwy. [przypis redakcyjny]

Mira, właśc. Liebeskind, Miriam — siostra Dolka, członkini żydowskiego ruchu oporu; zginęła w styczniu 1943 r. [przypis edytorski]

Mirabeau, Barnave, Condorcet i Brissot, Lafayette, Petion, Klotz, Danton i Marat, […] Joubert, Hoche, Marceau — politycy z czasów Rewolucji Francuskiej. [przypis edytorski]

Mirabeau, Gabriel de (1749–1791) — przywódca szlachty opozycyjnej i wielkiej burżuazji podczas rewolucji 1789 r., przekupiony przez dwór królewski, prowadził dwulicową grę. [przypis edytorski]

Mirabeau Honoré (1749–1791) — mówca i mąż stanu doby rewolucji francuskiej. [przypis edytorski]

Mirabeau, Honoré Gabriel Riqueti (1749–1791) — działacz i pisarz polityczny z czasów Rewolucji Francuskiej, zdobył popularność jako świetny mówca i dziennikarz. [przypis edytorski]

Mirabeau, Honoré Gabriel Riqueti de (1749–1791) — ważny polityk rewolucji fr., członek Stanów Generalnych, przewodniczący Zgromadzenia Narodowego, pisarz. [przypis edytorski]