Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Cześć, nazywam się Alik, jestem z Krakowa

Z Wolnymi Lekturami działam od 2023 roku. Zacząłem jako wolontariusz, a po roku dołączyłem do zespołu redakcyjnego. Zajmuję się redakcją merytoryczną i techniczną. Przygotowane przez nas teksty można czytać na czytnikach e-booków, monitorach, tabletach, telefonach. Część z naszej biblioteki jest też udostępniona w formie audiobooków.

Wolne Lektury są wspaniałym projektem, który udostępnia klasykę światową i polską dla wszystkich czytelników. Bez wyjątków, bez logowania, bez abonamentu, bez limitu książek. Bardzo się cieszę, że jestem częścią społeczności redaktorek, redaktorów i czytelników Wolnych Lektur. Zapraszam do biblioteki www.wolnelektury.pl.

Wesprzyj nas — teraz, zanim zapomnisz
Halina Krahelska, Polski strajk
Posłuchaj w ElevenReader

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Powieść-reportaż, z dynamiczną akcją, portretami działaczy związkowych, agentów policji, urzędników i fabrykantów, a nade wszystko licznych postaci kobiet i wstrząsającym wątkiem traktowanej zwyczajowo przemocy seksualnej w zakładzie pracy.

Książka Haliny Krahelskiej Polski strajk to świadectwo potężniejącego w drugiej połowie lat 30. XX wieku buntu robotników przeciw wyzyskowi i niemal feudalnym stosunkom w zakładach pracy. Widzimy sztywność ról społecznych, nici powiązań i wzajemnej usłużności w obrębie klas wyższych, a więc mechanizmy, które powodowały, że ochrona praw robotników przez powołane do tego urzędy państwowe nie mogła być skuteczna. Niektóre fragmenty noszą charakter gorzkiej satyry na stosunki społeczno-polityczne w schyłkowym okresie rządów obozu piłsudczyków.

Ostatnia część książki nawiązuje do świeżych wówczas i głośnych wydarzeń w krakowskiej fabryce opon „Semperit”. W marcu 1936 roku protest przeciw niskim płacom został krwawo stłumiony przez policję, a jednak pracownikom udało się osiągnąć spełnienie ich postulatów. Pomimo ujęcia tych faktów w formę powieściową, nakład Polskiego strajku został w roku 1937 skonfiskowany przez cenzurę, a Krahelskiej wytoczono proces: wprawdzie pisarka została uniewinniona od zarzutu zniewagi wojewody krakowskiego i okręgowego inspektora pracy, ale skazano ją na grzywnę w wysokości tysiąca złotych za obrazę policji państwowej.

Po wojnie tylko raz doszło do wznowienia powieści. We współczesnej Polsce działalność i twórczość Haliny Krahelskiej zostały zapomniane, a niewątpliwie zasługują, by przywrócić je naszej pamięci.

Była autorką wielu książek socjologicznych, wśród których warto wymienić opracowanie Praca kobiet w przemyśle współczesnym (wyd. 1932). Jednakże pisząc Polski strajk wolała „zamiast artykułu rojącego się od liczb” obrać formę literacką, aby „zawarte tu dzieje dosięgły łatwiej umysłów i serc obywateli Rzeczypospolitej” (jak uzasadniała we wstępie). Stosunki w znanych jej ośrodkach przemysłu polskiego ukazała na przykładzie fikcyjnej fabryki trykotaży „Szpilka”

E-book Polski strajk Haliny Krahelskiej jest dostępny w formatach EPUB i Mobi Kindle oraz plik PDF.

O autorze

Halina Krahelska
autor nieznany, domena publiczna, Wikimedia Commons

Halina Krahelska

Ur.
12 czerwca 1892 w Odessa
Zm.
19 kwietnia 1945 w Ravensbrück
Najważniejsze dzieła:
Polski strajk, Oświęcim - pamiętnik więźnia

Polska pisarka, socjolożka i działaczka społeczna.

Mówiono o niej ,,komunistka"; była gorącą patriotką i demokratką. W młodości, mieszkając w Rosji, przez kilka lat przebywała na zesłaniu za działalność socjalistyczną. W niepodległej Polsce, jako urzędniczka Państwowej Inspekcji Pracy, wizytowała fabryki i brała udział w negocjowaniu sporów zbiorowych. Zajmowała ją szczególnie ochrona zdrowia i macierzyństwa kobiet pracujących. To ona doprowadziła do zakładania żłobków przyfabrycznych. W roku 1937 współzakładała Kluby Demokratyczne, zrzeszające ludzi przeciwnych rozwojowi w Polsce tendencji totalistycznych. We wrześniu 1939 r., podczas oblężenia Warszawy koordynowała ratowanie ludzi spod gruzów zburzonych kamienic i opiekę nad mieszkańcami. Związana z Wojskowym Biurem Historycznym, wchodzącym w skład Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej, została zadenuncjowana gestapo, prawdopodobnie przez wrogą jej grupę polskiej skrajnej prawicy. Zmarła z wycieńczenia w obozie koncentracyjnym w Ravensbrück na kilka tygodni przed wyzwoleniem. Jeszcze tam tworzyła projekty usprawnienia ochrony pracy w powojennej Polsce.