Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8650 przypisów.
niewolej (starop. forma) — dziś Msc.lp r.ż.: (w) niewoli. [przypis edytorski]
niewolej (starop. forma) — (w) niewoli. [przypis edytorski]
niewoley (starop. forma) — dziś Msc.lp r.ż.: (w) niewoli. [przypis edytorski]
niewolić (daw.) — [tu:] trzymać w niewoli. [przypis redakcyjny]
Niewolnica — fr. La Prisonnière, ukazała się po polsku jako Uwięziona. [przypis edytorski]
Niewolnica — ostatecznie przyjęto tytuł Uwięziona (fr. La Prisonnière). [przypis edytorski]
niewolnicą, oddaną mężowi, lecz jeszcze nie wykupioną — Raszi komentuje, że mowa tu o kanaanejskiej niewolnicy, która była w połowie niewolnicą a w połowie wolna i była zaręczona z niewolnikiem hebrajskim, co było dozwolone przez Torę, zob. Raszi do 19:20 [1]. [przypis tradycyjny]
niewolnice ze Salhiry — kobiety z haremu chana krymskiego Gireja, bohaterki poematu Puszkina Fontanna Bachczysaraju; Salhira: Sałhyr, rzeka na Krymie. [przypis edytorski]
niewolnico chrześcijańska, piękniejsza niż dziewice Gruzji — do niewoli muzułmańskiej trafiało wiele kobiet z chrześcijańskiej Gruzji, podzielonej i atakowanej przez Imperium Osmańskie i Persję, walczące o kontrolę nad Kaukazem. [przypis edytorski]
Niewolnictwo — Młody król i nieokrzesany wieśniak mogli się omylić; jest to zupełnie zrozumiałe. Wieśniak doświadczył okrucieństwa tego prawa przedwcześnie, a król oburzał się na nieistniejące jeszcze prawo; bowiem ta haniebna ustawa wydana została dopiero podczas jego własnego panowania. Atoli znając jego charakter, możemy się domyślać, że nie on był jej twórcą. [przypis autorski]
niewolnicy, bądźcie posłuszni panom waszym — Kol 3, 22. [przypis edytorski]
Niewolnicy, co raz poszli w święty bój / Są panami na platejskich prawach — niewolnikom, którzy brali udział w bitwie pod Arginuzami, darowano wolność oraz, jak wskazuje tekst, przyznano ograniczone prawa obywatelskie, takie jak w 427 nadano uciekinierom z Platejów, po zburzeniu tego miasta przez Spartan. [przypis edytorski]
niewolnicy — tu: heloci, warstwa społeczna w Sparcie, do której należeli potomkowie podbitych mieszkańców Mesenii i Lakonii; nie mieli żadnych praw, stanowili własność państwa i podstawową siłę roboczą na spartańskiej wsi. [przypis edytorski]
niewolnie — mimowolnie. [przypis edytorski]
Niewolnik Lampy — dżinn. [przypis edytorski]
niewolnik — wyraz cudowny, malujący nie-wolę, to jest człowieka bez-woli. [przypis autorski]
Niewolnika, który zdradził kryjówkę P. Sulpicjusza (…) — Valerius Maximus, Factorum et dictorum memorabilium, VI, 5; in Romains, 7. [przypis tłumacza]
niewolnika — „Odnosi się to do niewolników kanaaneńskich”, Raszi do 21:32 [1]. [przypis tradycyjny]
niewolnika swego — Raszi komentuje, że chodzi tylko o niewolnika kanaańskiego, a niewolnik hebrajski nie wychodzi [na wolność w wyniku wybicia] zęba czy oka, zob. Raszi do 21:26 [1]. [przypis tradycyjny]
niewolnika swojego, albo służebnicę swoją — Raszi komentuje, że mowa tu o niewolniku kanaanejskim, który był własnością materialną swojego pana i podlegał mu na zawsze, nie zaś o niewolniku hebrajskim, który służył nie dłużej niż sześć lat, zob. Raszi do 21:20 1]. [przypis tradycyjny]
niewolniki — dziś popr. forma B. lm: niewolników. [przypis edytorski]
Niewolnikiem jesteś — nie masz nic do mówienia — z poety tragicznego. [przypis tłumacza]
niewolników mam za towarzyszy, zamiast przyjaciół — Dionizjusz I nie miał przyjaciół ni oddanych sobie powierników lub doradców. Rozumem wyższy od swego otoczenia, gardził ludźmi jako zdradliwymi i płaskimi egoistami. Nie dowierzał własnym dzieciom; syna nie zaznajamiał z biegiem spraw państwowych i nie chciał go wprowadzić w sztukę rządzenia. [przypis tłumacza]
niewolników zamieniać na wolnych — ludność Syrakuz za Dionizjusza nie wygląda tak jak w innych greckich miastach lub w dawnych Syrakuzach. Posiada silną domieszkę uwolnionych niewolników (Dionizjusza) i obcych (weteranów Dionizjusza). Ci mają równe prawa obywatelskie z dawniejszymi mieszkańcami, czyli wszyscy jednakowo są pozbawieni praw, gdyż wszyscy muszą słuchać tyrana. [przypis tłumacza]
niewolny — tu: mimowolny, niezależny od woli. [przypis edytorski]
niewolstwo (daw.) — niewola. [przypis edytorski]
niewód — ciągniona sieć rybacka złożona ze stożkowatego worka (matni) i dwóch długich skrzydeł. [przypis edytorski]
niewód — ciągniona sieć rybacka złożona złożona ze stożkowatego worka (matni) i dwóch długich skrzydeł. [przypis edytorski]
niewód — długa sieć rybacka. [przypis edytorski]
niewód — długa sieć rybacka, złożona z matni i skrzydeł, ciągniona na dwóch łodziach, często używana do połowu pod lodem. [przypis edytorski]
niewód — narzędzie służące do łowienia ryb, rodzaj sieci. [przypis edytorski]
niewód — rodzaj długiej sieci rybackiej. [przypis edytorski]
niewód — rodzaj sieci do połowu ryb. [przypis edytorski]
niewód — rodzaj sieci. [przypis edytorski]
niewód — rodzaj sieci rybackiej. [przypis edytorski]
niewód — rodzaj sieci rybackiej. [przypis redakcyjny]
niewód — sieć do łowienia ryb. [przypis edytorski]
niewód — sieć. [przypis edytorski]
niewód — sieć rybacka złożona ze stożkowatego worka i dwóch skrzydeł służących do zagarniania ryb. [przypis edytorski]
niewód — sieć służąca do połowu ryb, złożona z dwóch skrzydeł oraz stożkowatego worka po środku, zw. matnią; ryby napędza się do matni, przeciągając niewód za skrzydła wzdłuż akwenu. [przypis edytorski]
niewstępna skała (starop.) — niedostępna; [tj. na którą nie sposób wstąpić, wejść; red. WL]. [przypis redakcyjny]
niewstyd — bezwstyd. [przypis edytorski]
niewściągniony (starop.) — niepowstrzymany. [przypis edytorski]
niewybłysły — forma imiesłowowa utworzona od czas. wybłysnąć. [przypis edytorski]
niewyliczyłbych (starop. forma) — nie wyliczyłbym. [przypis edytorski]
niewymowny (daw.) — tu: nie umiejący wysławiać się w ozdobny sposób, jak mówca. [przypis edytorski]
niewymówione (starop.) — niewypowiedziane; nie do opisania. [przypis edytorski]
niewymówione (starop.) — niewypowiedziane; tu: ogromne. [przypis edytorski]
niewypłatny — dziś: niewypłacalny. [przypis edytorski]
niewyprawny (daw.) — z niewyprawionej skóry. [przypis edytorski]
Niewysłowiona a pierwsza potęga (…) patrząca — Bóg Ojciec spogląda na Syna z miłością, to jest z Duchem Świętym, który od Ojca i Syna pochodzi. [przypis redakcyjny]
niewystały — tu: nie dość przefermentowany, zbyt świeży. [przypis edytorski]
niewytrwany (starop. forma) — nie do wytrzymania. [przypis edytorski]
niewytrwany (starop.) — nie do wytrzymania. [przypis edytorski]
niewytrwany (starop.) — nie do wytrzymania. [przypis redakcyjny]
niewytrwany (starop.) — nie do wytrzymania, trudny do wytrwania; niewytrwana zima: sroga zima. [przypis redakcyjny]
niewytrzymany (starop.) — nie do wytrzymania; nie do powstrzymania. [przypis edytorski]
niewywczas — brak wypoczynku. [przypis edytorski]
niewywczas — brak wypoczynku; tu: zmęczenie. [przypis edytorski]
niewywczas (daw.) — niewygoda. [przypis edytorski]
niewywczas — niewygoda, brak wypoczynku. [przypis edytorski]
niewywczas — niewygoda. [przypis edytorski]
niewywczasowan — niewypoczęty. [przypis edytorski]
niewywietrzały — o zapachu: taki, który się nie ulotnił. [przypis edytorski]
niewzględem — brakiem względu. [przypis redakcyjny]
niezabawem (daw.) — niebawem, wkrótce. [przypis edytorski]
niezabawem — niebawem, nie zwlekając. [przypis edytorski]
Niezabitowski, Ludwik Aleksander — rotmistrz, później kasztelan sandecki. [przypis redakcyjny]
niezabudka (gw.) — niezapominajka. [przypis edytorski]
niezabudka — inna nazwa niezapominajki. [przypis edytorski]
niezabudka — niezapominajka. [przypis edytorski]
niezabudka — niezapominajka. [przypis redakcyjny]
niezabudka (reg.) — niezapominajka, roślina o drobnych niebieskich kwiatkach. [przypis edytorski]
niezabudki — niezapominajki. [przypis edytorski]
niezabudź (daw.) — niezabudka, niezapominajka. [przypis edytorski]
niezadługo (daw.) — dziś: wkrótce, za chwilę. [przypis edytorski]
niezadługo — niebawem. [przypis edytorski]
niezadowolniony (daw.) — tu: niezaspokojony. [przypis edytorski]
niezafarbowany sznur — staroż. greckie określenie oznaczające bezużyteczność do danego celu; podczas wznoszenia budowli zabarwionym naciągniętym sznurem znaczono linie wymiarowe na kamiennym białym murze; niebarwiony lub biały sznur nie pozostawiał śladu. [przypis edytorski]
niezagabany (daw.) — nie zagadnięty. [przypis edytorski]
niezamierzone (starop.) — [tu:] niezmierzone. [przypis redakcyjny]
niezapłacony — tu: niespłacony; taki, któremu nie zwrócono długu. [przypis edytorski]
niezapominajki — spodnie (żartobliwie). [przypis redakcyjny]
niezapominajków (daw. a. gw.) — dziś popr. forma D. lm: niezapominajek. [przypis edytorski]
niezapominki — dziś popr.: niezapominajki. [przypis edytorski]
niezapomionie (starop. forma) — nie zapomni. [przypis edytorski]
niezaprzeczenie — w oryginale: apodiktisch. [przypis tłumacza]
niezasłonione (daw.) — dziś: niezasłonięte. [przypis edytorski]
niezasłużon — niezasłużony (daw. krótka forma przym.). [przypis edytorski]
niezasłużone powodzenie staje się dla nierozumnych pobudką do nierozwagi — starożytni często wyrażają się, że umieć znosić szczęście jest dowodem kultury osobistej. [przypis tłumacza]
niezasromany (starop. forma) — niezawstydzony, niezhańbiony. [przypis edytorski]
niezasromion (daw.) — niezasromiony, niezawstydzony. [przypis edytorski]
niezastanowiony (starop. forma) — niepowstrzymany. [przypis edytorski]
niezastanowiony (starop.) — niepowstrzymany. [przypis edytorski]
niezastąpiony (starop.) — tu: niezajęty (nikt na to miejsce nie wstępował). [przypis edytorski]
niezatlony — niezapalony. [przypis edytorski]
niezawisły (daw.) — niezależny. [przypis edytorski]
niezawodnem — daw. forma N. i Msc. przymiotników r.n.; dziś tożsama z r.m.: niezawodnym. [przypis edytorski]
niezawodnie (daw.) — niewątpliwie. [przypis edytorski]
Niezawodnie. Są to synowie po duchu tych, co stworzyli Targowicę (…) jak zarazki rozkładu i przyprawiają je o stan zapalny — Quasimodo [A. Górski], Młoda Polska, „Życie” 1898, nr 18. [przypis autorski]
