Przypisy

C'est la vie! La vie! (fr.) — To jest życie! Życie! [przypis edytorski]

C'est là ma gouvernante! (fr.) — To jest moja guwernantka! [przypis edytorski]

c'est là qu'est la nouveauté du drame bourgeois de Goethe (fr.) — na tym polega nowatorstwo mieszczańskiego dramatu Goethego. [przypis edytorski]

C'est le mot dur, monsieur (fr.) — To przykre słowo, proszę pana. [przypis edytorski]

c'est le mot (fr.) — to właściwe słowo. [przypis edytorski]

C'est le peuple! Le peuple! (fr.) — To jest lud! Lud! [przypis edytorski]

c'est le premier pas qui coute — najtrudniejszy pierwszy krok; tylko pierwszy krok się liczy. [przypis edytorski]

c'est le public (fr.) — to jest publiczność. [przypis edytorski]

c'est le triomphe sans combat de l'instinct (fr.) — to triumf bez walki instynktu. [przypis edytorski]

C'est ma fille bien-aimée (fr.) — to moja ukochana córka. [przypis edytorski]

c'est mauvais genre (fr.) — to w złym stylu. [przypis edytorski]

c'est mon fort (fr.) — to moja siła. [przypis edytorski]

C'est mon prix fixe (fr.) — to moja ustalona cena. [przypis edytorski]

c'est naturellement (fr.) — to jest naturalne. [przypis edytorski]

c'est parfait (fr.) — to doskonale. [przypis edytorski]

C'est plus que ridicule (fr.) — To więcej niż śmieszne. [przypis edytorski]

c’est pour moi du Grec (fr.) — dla mnie to greka (w znaczeniu: nic z tego nie rozumiem). [przypis edytorski]

c'est quelqu'un (fr.) — to jest ktoś. [przypis edytorski]

C'est rassurant (fr.) — to uspokajające. [przypis edytorski]

c'est ridicule (fr.) — to śmieszne; to głupie. [przypis edytorski]

C'est sacre, car personne n'y touche (fr.) — jest przeklęta, ponieważ nikt jej nie dotyka. [przypis edytorski]

c'est selon (fr.) — to zależy. [przypis edytorski]

C'est son cheval bataille (fr.) — To jego konik. [przypis edytorski]

c'est sûr (fr.) — to pewne. [przypis edytorski]

c'est tellement roturier (fr.) — to takie pospolite. [przypis edytorski]

C'est tout á fait contingent (fr.) — to wszystko jest ze sobą powiązane. [przypis edytorski]

C'est trop beau! (fr.) — To zbyt piękne! [przypis edytorski]

c'est un brute (fr.) — to zwierzę, bydlę. [przypis edytorski]

c'est un parti pris de ma part (fr.) — to powzięte z góry założenie z mojej strony. [przypis edytorski]

c'est un très grand mot (fr.) — to wielkie słowo. [przypis edytorski]

C'est une absurdité! (fr.) — To absurd! [przypis edytorski]

C'est une autre chose (fr.) — to inna sprawa. [przypis edytorski]

c'est une chose bien affreuse (fr.) — to straszna rzecz. [przypis edytorski]

C'est une femme! c'est une femme! c'est moi qui vous le dit, Madame (fr.) — To jest kobieta! To jest kobieta! Ja to pani mówię! [przypis edytorski]

c'est une filie jeune, belle et très bien élevée (fr.) — to panna młoda, piękna i bardzo dobrze wychowana. [przypis edytorski]

c'est une fille folie (fr.) — to szalona dziewczyna. [przypis edytorski]

C'est une jument (fr.) — To jest klacz. [przypis edytorski]

C'est une noble fille (fr.) — To szlachetna panna. [przypis edytorski]

C'est vrai! (fr.) — To prawda! [przypis edytorski]

c'est vrai (fr.) — to prawda. [przypis edytorski]

c. k. — cesarsko-królewski, dotyczący monarchii austro-węgierskiej. [przypis edytorski]

c.k. — cesarsko-królewski, określenie i skrót odnoszące się do instytucji Austro-Węgier. [przypis edytorski]

c.k. — cesarsko-królewski, określenie i skrót odnoszące się do władz Austro-Węgier. [przypis edytorski]

c. k. — cesarsko-królewski, określenie i skrót odnoszące się do władz Austro-Węgier. [przypis edytorski]

c.k. — cesarsko-królewski. [przypis edytorski]

c. k. — cesarsko-królewski; skrót stosowany w odniesieniu do władz Austro-Węgier. [przypis edytorski]

c. k. — cesarsko-królewski, stały epitet określający władze i urzędy Austro-Węgier. [przypis edytorski]

c. k. policja — policja cesarsko-królewska tj. policja Austro-Węgier. [przypis edytorski]

c. k. — skrót od: cesarsko-królewski. [przypis edytorski]

c. k. — skrót od: cesarsko-królewskiego. [przypis edytorski]

C. S. — Celina Szymanowska, córka pianistki Marii Szymanowskiej, od 1834 roku żona Adama Mickiewicza; wiersz ogłoszono po raz pierwszy w 1844 roku. [przypis edytorski]

C Three (ang.) — C Trzy, tu jako kryptonim szpiegowski. [przypis edytorski]

c. w. — centralne więzienie. [przypis edytorski]

C. Ż. K. H. — skrót od „Centralna Żydowska Komisja Historyczna”. Komisja działała w ramach Centralnego Komitetu Żydów Polskich w latach 1944–1947 (a lokalnie do 1950). Została powołana do dokumentacji Zagłady Żydów polskich. Na bieżąco publikowała m.in. zgromadzone świadectwa, w tym zbiór poezji Pieśń ujdzie cało pod red. Michała M. Borwicza, wspomnienia i dzienniki z gett. Tak wyjaśniał jej cel Filip Friedman (1901–1960), pierwszy dyrektor CŻKH: „Powstała ona z końcem 1944 r. w Lublinie dla poinformowania opinii świata, który zna cyfry globalne mordów hitlerowskich, ale nie zdaje sobie jednak sprawy z tego, że cyfry te to jeszcze nie wszystko. Bywają przecież katastrofy żywiołowe — trzęsienia ziemi, głód, epidemie itp. — w których giną miliony ludzi. Ale w naszym wypadku grozę budzi nie tylko wielomilionowa cyfra ofiar, ile ów potworny klimat zbrodni, atmosfera nabrzmiała krwiożerczym sadyzmem i bestialstwem, okrucieństwem wyrachowanym, na zimno uplanowanym, atmosfera, w jakiej się ta zagłada dokonała. Jednym słowem przytłacza tu nie tyle kolosalna w swych rozmiarach katastrofa fizyczna, ale raczej katastrofa moralna, upadek ludzkości tak straszny i niski, jakiego nie znały jeszcze dzieje świata”. [przypis edytorski]

Ca' d'Oro — pałac w Wenecji, położony nad Canal Grande; nazwa nawiązuje do złoceń polichromii, jaką była niegdyś ozdobiona fasada, stanowiąc przykład gotyku weneckiego; pałac wzniesiono w l. 1421–1440 na zamówienie kupca weneckiego Marino Contariniego; wygląd zewn. budowli charakteryzuje się asymetrią: lewa część fasady to portyk z umieszczonymi nad nim dwupiętrowymi loggiami, zaś prawą część stanowi lita ściana pokryta marmurem z nielicznymi otworami; wewn. dziedziniec w kształcie litery C zawiera ozdobną studnię (marmur weroński 1427) oraz schody z białego marmuru, wiodące do wejścia oraz dalej ku galerii na piętrze. [przypis edytorski]

cab (ang.) — taksówka. [przypis edytorski]

caballero (daw. hiszp.) — kawaler, szlachcic. [przypis edytorski]

Caballero, Francisco Largo (1869–1946) — hiszpański działacz związkowy i polityk, od września 1936 do maja 1937 premier rządu republikańskiego. [przypis edytorski]

caballero (hiszp.) — kawaler. [przypis edytorski]

caballero (hiszp.) — kawaler; szlachcic. [przypis edytorski]

caballero (hiszp., lm.: caballeros) — kawaler; szlachcic. [przypis edytorski]

caban (gw.) a. czaban (daw.) — duży wół lub baran. [przypis edytorski]

Cabanellas, Miguel (1872–1938) — oficer hiszpański, jedna z czołowych postaci przewrotu wojskowego w 1936 i rebeliantów podczas hiszpańskiej wojny domowej. [przypis edytorski]

Cabanis, Pierre (1757–1808) — lekarz króla Francji Ludwika XVI, filozof, przyczynił się także do rozwoju psychologii. [przypis edytorski]

Cabanis, Pierre (1757–1808) — nadworny lekarz Ludwika XVI; filozof oświecenia; przyczynił się do rozwoju psychologii. [przypis edytorski]

cabanista — zwolennik Pierre'a Cabanisa (1757–1808), fr. lekarza-fizjologa, oświeceniowego empirysty i materialisty. [przypis edytorski]

Cabaret du Néant (fr.) — kabaret śmierci. [przypis edytorski]

Cabet, Étienne (1788–1856) — francuski teoretyk wczesnego socjalizmu. [przypis edytorski]

cabildo (hiszp.) — ratusz. [przypis edytorski]

caboco, częściej: caboclo — brazylijskie określenie potomka miejscowych Indian i Europejczyków, niekiedy oznaczające Indianina, który wskutek działań kolonizatorów utracił przynależność plemienną i porzucił tradycyjny tryb życia. [przypis edytorski]

Cabourg — nadmorska miejscowość w Normandii. [przypis edytorski]

Cabral, Pedro Álvares (ok. 1467–ok. 1520) — żeglarz portugalski, dowódca sfinansowanej przez króla Manuela I (1469–1521) wyprawy 13 statków, które wyruszyły do Indii szlakiem Vasco da Gamy, jednakże płynąc ku Przylądkowi Dobrej Nadziei, zostały zniesione wiatrem i 22 kwietnia 1500 r. dotarły do wybrzeży Brazylii; Cabral nazwał nowo odkryty przez Europejczyków ląd Terra de Vera Cruz (Ziemia Prawdziwego Krzyża) i uczynił go kolonią Portugalii. [przypis edytorski]

Cabrera, Pedro de — teolog hiszpański z zakonu hieronimitów, autor de Sacramentis in genere (…) (1611). [przypis edytorski]

cacany — piękny, grzeczny; od: cacy-cacy. [przypis edytorski]

cacao-choix — likier kakaowy otrzymywany z ziarna lub proszku kakaowego, zawiera 25-35% alkoholu. [przypis edytorski]

cachas, właśc. cachaça — popularny rodzaj alkoholu w Brazylii. [przypis edytorski]

cache-nez (fr.) — długi, szeroki szalik wełniany. [przypis edytorski]

cachet (fr.) — piętno, znamię, znak. [przypis edytorski]

cachucha — hiszp. taniec ludowy. [przypis edytorski]

cackać (daw.) — pieścić. [przypis edytorski]

cacko — daw. zabawka, później: ozdoba. [przypis edytorski]

cacko (daw.) — zabawka. [przypis edytorski]

cacko (starop.) — oboczna forma pisowni występująca w staropolszczyźnie XVI w. u Reja: czacz, czaczko. [przypis edytorski]

cacko (starop.) — także formy: czaczko, czacz. [przypis edytorski]

cacko — tu: zabawka. [przypis edytorski]

cacko — zabawka, ozdoba; kunsztownie wykonany przedmiot. [przypis edytorski]

cadaver, cadaveris (łac.) — trup, ruina; tu M. lm cadavera: trupy, ruiny. [przypis edytorski]

cadaver (łac.) — trup. [przypis edytorski]

cadeau (fr.) — podarunek. [przypis edytorski]

cadeau (fr.) — prezent, podarek. [przypis edytorski]

Cadogan Square — plac mieszkalny w zachodnim Londynie. [przypis edytorski]

Cadoudal, Georges (1771–1804) — francuski rojalista, spiskowiec; podczas rewolucji przywódca szuanów (chłopskich powstańców w Bretanii); w 1800 zamieszany w zamach przeciwko Napoleonowi Bonapartemu jako Pierwszemu Konsulowi, uciekł do Wielkiej Brytanii; w 1803 uczestniczył w kolejnym spisku przeciwko Bonapartemu; pojmany, został stracony; w 1814 pośmiertnie mianowany przez Ludwika XVIII marszałkiem Francji. [przypis edytorski]

cadyk — charyzmatyczny przywódca odłamu judaizmu (chasydyzmu), zwany też rebe. [przypis edytorski]

cadyk (z hebr. dosł.: sprawiedliwy) — Żydzi zazwyczaj nazywają tak słynnych rabinów, uczonych, bogobojnych mężów słynących ze sprawiedliwości, dobroci i pobożności; także: charyzmatyczny przywódca duchowy chasydów; zwolennicy chasydów wierzyli m.in. w moc czynienia cudów przez cadyków. [przypis edytorski]

cadyk (z hebr. dosł.: sprawiedliwy) — Żydzi zazwyczaj nazywają tak słynnych rabinów, uczonych, bogobojnych mężów słynących ze sprawiedliwości, dobroci i pobożności; także: charyzmatyczny przywódca duchowy chasydów. [przypis edytorski]

cadyk — zwany również rebe, charyzmatyczny przywódca wspólnoty chasydzkiej, otoczony czcią; wzór pobożności, sprawiedliwości i pokory dla wspólnoty. [przypis edytorski]

cadyk — zwany również rebe; wzór pobożności, sprawiedliwości i pokory; ponadto: otoczony czcią, charyzmatyczny przywódca wspólnoty chasydzkiej. [przypis edytorski]

Caesar, Caius Iulius (101–44 p.n.e.) — także: Cezar, wódz, a następnie cesarz rzym., autor m.in. dzieła historycznego O wojnie gallickiej. [przypis edytorski]

caeterum censeo (łac.) — niezmiennie twierdzę. [przypis edytorski]

caeterum censeo (łac.) — poza tym uważam… (aluzja do rzymskiego polityka, Katona Starszego, każde przemówienie w Senacie kończącego zdaniem „poza tym sądzę, że Kartaginę należy zniszczyć”). [przypis edytorski]