Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)

Oświecenie

Sortuj:

Twórczość Oświecenie

Charles de Montesquieu (Monteskiusz) Aforyzm François-Marie Arouet (Voltaire / Wolter) Bajka Baśń Pierre Beaumarchais Giacomo Casanova Sébastien-Roch Nicolas de Chamfort Françoise de Graffigny Julien Offray de La Mettrie Pierre Choderlos de Laclos Julie de Lespinasse Pierre de Marivaux Dedykacja Daniel Defoe René Descartes (Kartezjusz) Dialog Denis Diderot Dramat Epika Erotyk Esej Oliver Goldsmith Hymn Immanuel Kant Franciszek Karpiński Jan Kiliński Jędrzej Kitowicz Komedia Michał Dymitr Krajewski Ignacy Krasicki Jeanne-Marie Leprince Gotthold Ephraim Lessing Liryka List Julian Ursyn Niemcewicz Pamiętnik Pieśń Poemat Poemat heroikomiczny Powiastka filozoficzna Powieść Powieść epistolarna Przypowieść Jean-Jacques Rousseau Rozprawa Rozprawa polityczna Satyra Sielanka Stanisław Staszic Jonathan Swift Tragedia Stanisław Trembecki Wiersz Józef Wybicki Aktor Alkohol Ambicja Anioł Antysemityzm Artysta Asceta Bezpieczeństwo Bieda Bijatyka Błazen Błądzenie Błogosławieństwo Błoto Bogactwo Bogini Bohaterstwo Bóg Brat Broń Brud Bunt Burza Car Carpe Diem Cenzura Chciwość Chleb Chłop Choroba Chrystus Chrzest Ciało Ciąża Cień Cierpienie Cnota Córka Cud Czarownica Czary Czas Człowiek Czyn Dama Dar Deszcz Diabeł Dobro Dojrzałość Dom Dorosłość Doskonałość Droga Drzewo Duch Duma Dusza Dworek Dworzanin Dwór Dzieciństwo Dziecko Dziedzictwo Dziewictwo Dziki Dźwięk Egoizm Egzorcyzm Emigrant Erotyzm Fałsz Filozof Fircyk Flirt Głód Głupiec Głupota Gniew Gospodarz Gospodyni Gość Góra Góry Gra Grób Grzech Grzeczność Gwiazda Handel Hańba Historia Honor Idealista Imię Interes Ironia Jabłko Jedzenie Jesień Język Kaleka Kapłan Kara Kariera Karnawał Kat Katastrofa Kawiarnia Klejnot Klęska Kłamstwo Kłótnia Kobieta Kobieta "upadła" Kochanek Kochanka Kolonializm Kondycja ludzka Konflikt Konflikt wewnętrzny Koń Korzyść Kot Kradzież Krew Król Krzywda Ksiądz Książka Księżyc Kuchnia Kuszenie Kwiaty Las Lato Lek Lekarz Lenistwo List Literat Los Lud Lustro Łzy Małpa Małżeństwo Marzenie Maska Maszyna Matka Matka Boska Mądrość Mąż Melancholia Mędrzec Mężczyzna Miasto Mieszczanin Milczenie Miłosierdzie Miłość Miłość niespełniona Miłość spełniona Miłość tragiczna Mizoginia Młodość Moda Modlitwa Morderstwo Morze Motyl Mucha Muzyka Nadzieja Nagroda Nałóg Narkotyki Narodziny Naród Natchnienie Natura Nauczyciel Nauka Niebezpieczeństwo Niebo Niemiec Nienawiść Nieśmiertelność Niewola Noc Nuda Obcy Obłok Obowiązek Obraz świata Obrzędy Obyczaje Obywatel Odrodzenie Odwaga Ofiara Ogień Ogród Ojciec Ojczyzna Okno Oko Okręt Okrucieństwo Omen Opieka Opinia Organizm Oświadczyny Owad Pająk Pamięć Pan Państwo Patriota Piekło Pielgrzym Pieniądz Pies Piękno Pijaństwo Plotka Pobożność Pocałunek Pochlebstwo Podróż Podstęp Poeta Poezja Pogarda Pogrzeb Pojedynek Pokora Pokusa Pokuta Polak Polityka Polowanie Polska Poród Portret Porwanie Postęp Poświęcenie Potwór Powrót Powstanie Powstaniec Pozory Pozycja społeczna Pożar Pożądanie Praca Praca organiczna Prawda Prawnik Prawo Proroctwo Prorok Prostytutka Próżność Przebranie Przeczucie Przekupstwo Przemiana Przemijanie Przemoc Przodkowie Przyjaźń Przyjemność Przyroda nieożywiona Przysięga Przywódca Pszczoła Ptak Pycha Radość Raj Realista Religia Rewolucja Robak Robot Robotnik Rodzina Rosja Rosjanin Rośliny Rozczarowanie Rozkosz Rozpacz Rozstanie Rozum Rycerz Rywalizacja Rzeka Salon Samobójstwo Samolubstwo Samotnik Samotność Sarmata Sąd Sąd Ostateczny Sąsiad Seks Sen Serce Sędzia Sielanka Siła Siostra Skarb Skąpiec Sława Słońce Słowo Sługa Służalczość Smutek Społecznik Spotkanie Spowiedź Sprawiedliwość Starość Strach Strój Stworzenie Sumienie Syn Szaleństwo Szantaż Szczęście Szkoła Szlachcic Szpieg Sztuka Ślub Śmiech Śmierć Śmierć bohaterska Śpiew Światło Świątynia Święto Świętoszek Święty Świt Tajemnica Taniec Tchórzostwo Teatr Testament Tęsknota Theatrum mundi Tłum Tolerancja Trucizna Trup Twórczość Ucieczka Uczeń Uczta Umiarkowanie Upadek Uroda Urzędnik Utopia Vanitas Walka Walka klas Warszawa Wąż Wdowa Wdowiec Wdzięczność Wesele Wiadomość Wiara Wiatr Wiedza Wierność Wierzenia Wieś Wieża Babel Więzienie Więzień Wina Wino Wiosna Wizja Władza Własność Woda Wojna Wojsko Wolność Wróg Wspomnienia Współczucie Współpraca Wstyd Wychowanie Wygnanie Wyobraźnia Wyrzuty sumienia Wyspa Wzrok Zabawa Zabobony Zamek Zapach Zaświaty Zazdrość Zbawienie Zbrodnia Zbrodniarz Zdrada Zdrowie Zemsta Ziarno Ziemia Zima Zło Złodziej Zmartwychwstanie Zmysły Zwierzę Zwierzęta Zwycięstwo Żałoba Żart Żebrak Żołnierz Żona Życie jako wędrówka Żyd Żywioły

O epoce

Oświecenie

Czas
koniec XVII (w Polsce poł. XVIII) — pocz. XIX w.
Najwybitniejsi twórcy
Voltaire, J. J. Rousseau, D. Diderot, D. Defoe, J. Swift, H. Fielding; I. Krasicki, A. Naruszewicz, S. Trembecki
Reprezentatywne gatunki
bajka, satyra, oda, poemat heroikomiczny, komedia, sielanka, powieść, felieton, esej

Okres w kulturze europejskiej pomiędzy barokiem a romantyzmem, którego charakter określił krytycyzm wobec instytucji politycznych i religijnych oraz dotychczasowych przeświadczeń naukowych. W związku z tym fundamentalnym nastawieniem pozostawał racjonalizm i empiryzm (filozofia R. Descartesa, J. Locke'a, F. Bacona). Wierzono, że rzeczywistość można i należy systematycznie poznawać i porządkować — zaczęto tworzyć pierwsze encyklopedie. Za lek na zło w świecie społecznym uważano oświecanie ludzi — kładziono nacisk na edukację i wychowanie, a literaturze, tak jak nauce, stawiano cele dydaktyczne i utylitarne (użytkowe). Znamienny dla epoki jest rozwój prasy i pism ulotnych. Dwa odrębne prądy oświeceniowe to: klasycyzm i sentymentalizm.

  • autor: Marta Modelska