Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 487 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | astronomia | biologia, biologiczny | chemiczny | dawne | filozoficzny | fizyka | francuski | geologia | grecki | hebrajski | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | portugalski | potocznie | przestarzałe | przymiotnik | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie

Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 3193 przypisów.

exemplo monitus (łac.) — upomniany przykładem. [przypis redakcyjny]

exemplum (łac.) — przykład; tu: przykładem jest. [przypis edytorski]

exemplum (łac., r.n.) — przykład. [przypis edytorski]

Exemplum ut talpa (łac.) — na przykład jak kret; słowa z bajki La Fontaine'a Towarzysze Ulissesa (XII, 1), które we Francji weszły do codziennego obiegu przy wymienianiu pojedynczego przykładu zamiast kilku. [przypis edytorski]

exequatur — zgoda państwa na to, aby konsul przysłany z innego kraju mógł wykonywać swoje obowiązki. [przypis edytorski]

exercitia spiritualia (łac.) — ćwiczenia duchowe. [przypis edytorski]

exercitium de promotione — ćwiczenie celem przejścia na wyższy stopień nauki. [przypis redakcyjny]

Exeter Hall — dawny budynek w płn. części ulicy Strand w Londynie, z wielką aulą, w której odbywały się spotkania religijne i filantropijne, m.in. Stowarzyszenia Antyniewolniczego (stąd określenie „Exeter Hall” stało się synonimem lobby antyniewolniczego); budynek, wzniesiony w 1831, został w 1907 sprzedany i zburzony, na jego miejscu wybudowano Strand Palace Hotel. [przypis edytorski]

exeunt omnes (łac.) — wszyscy wychodzą. [przypis edytorski]

exhorta (z łac.) — zachęta. [przypis edytorski]

Exilioque (…) mutant — Vergilius, Georgica II, 511. [przypis tłumacza]

exilium (łac.) — wygnanie. [przypis redakcyjny]

eximius (łac.) — wyjątkowy, znakomity. [przypis redakcyjny]

Exner, Sigmund (1846–1926) — austriacki fizjolog; znany z prac nad fizjologią porównawczą i psychologią postrzegania z fizjologicznego punktu widzenia. [przypis edytorski]

Exodus a. Księga Wyjścia — druga księga Pisma Świętego. [przypis edytorski]

Exodus from Houndeditch — objaśnia francuski tłumacz Barthélemy, oznaczał dla Carlyle'a konieczność wyzwolenia się spod władzy wszystkich umarłych wierzeń. Cyt. według przekładu francuskiego Pamphlets du dernier jour pp. 412–413. [przypis redakcyjny]

exodus — tłumne wywędrowanie, masowa emigracja. [przypis edytorski]

Exorbitancye a. Exorbitancje i naprawa koła poselskiego — broszura na temat niedomagania porządku sejmowego, opublikowana anonimowo przez prymasa Stanisława Karnkowskiego (1520–1603) w 1596 roku; egzorbitancja (daw.) oznacza nadużycie władzy królewskiej. [przypis edytorski]

Exorciso igitur… (łac.) — Zaklinam cię tedy, tworze ognia, przez znak pentagramu i w imię tetragramu, w których jest wola mocna i wiara prawa. Amen. [przypis autorski]

exorciso te in (łac.) — zaklinam cię w… [imię Ojca i Syna i Ducha]; urywek formuły egzorcyzmu. tj. obrzędu wyganiania diabła w kościele rzymskokatolickim. [przypis edytorski]

Exorciso te! (łac.) — zaklinam cię!; por. egzorcyzm. [przypis edytorski]

Exorciso te… (łac.) — Zaklinam cię, tworze wody, byś był mi zwierciadłem Boga żywego w dziełach Jego, źródłem życia i obmyciem się z grzechów! [przypis autorski]

exordia dominationis (łac.) — początki panowania. [przypis redakcyjny]

Exortum est in tenebris lumen reoctis corde (łac.) — „Powstało w ciemnościach światło dla prostych sercem. [przypis tłumacza]

exoticum dominium (łac.) — cudzoziemskie panowanie. [przypis redakcyjny]

expecta cadaver (łac.) — czekaj trupa (tj. śmierci przeciwnej strony w sprawie sądowej). [przypis edytorski]

Expectavi (łac.) — Iz 5, 7. „Czekałem”. [przypis tłumacza]

expedite (łac.) — biegle, dokładnie. [przypis edytorski]

expedite (łac.) — biegle. [przypis edytorski]

expedite (łac.) — biegle, swobodnie. [przypis edytorski]

expedite (łac.) — biegle, swobodnie. [przypis redakcyjny]

expedite (łac.) — dokładnie. [przypis redakcyjny]

expeditis (łac.) — układacie. [przypis redakcyjny]

experientia (łac.) — doświadczenie. [przypis redakcyjny]

experimentum factum (łac.) — eksperyment dokonany (został). [przypis edytorski]

experiri (łac.) — próbować szczęścia. [przypis redakcyjny]

expers mortalitatis (łac.) — nie podlegając śmierci. [przypis redakcyjny]

Experta (…) thalamos — Martialis, Epigrammata VII, 58, 3. [przypis tłumacza]

explicare in primordiis (łac.) — wytłumaczyć w samych początkach. [przypis redakcyjny]

exploits (ang.) — wyczyny. [przypis edytorski]

exposé (fr.) — wystąpienie, przemówienie. [przypis edytorski]

Exposition!… (fr.) — Wystawa!… [przypis redakcyjny]

exprimere de verbo ad verbum (łac.) — wyrazić co do słowa. [przypis redakcyjny]

exprimere (łac.) — wyrażać. [przypis redakcyjny]

exprobrationem (łac.) — złe wrażenie, wyrzuty. [przypis redakcyjny]

exprobrationis competentem (łac.) — zarzutów dostosowaną. [przypis redakcyjny]

expugno, expugnare (łac.) — zdobyć, wywalczyć; tu 3.os. lp cz.przesz. expugnavit: zdobył. [przypis edytorski]

exquisitissimi (łac.) — wyborni, najlepsi. [przypis edytorski]

exquisitissimi (łac.) — wyborni, najwyszukańsi, najlepsi. [przypis redakcyjny]

exquisitissimus (łac.) — wyborny, wyszukany, najlepszy; tu M. lm exquisitissimi: wyborni, najwyszukańsi, najlepsi. [przypis edytorski]

exscinduntur (…) temperantur — Seneca, Epistulae morales ad Lucilium. [przypis tłumacza]

exsequi mandata (łac.) — wykonać rozkazy. [przypis redakcyjny]

Exsilia (…) tiro — Seneca, Epistulae morales ad Lucilium, 91, 107. [przypis tłumacza]

Exstantesque (…) raptim — Lucretius, De rerum natura, IV, 398, 390, 421. [przypis tłumacza]

Exstrablatt (niem.) — dodatek nadzwyczajny (w gazecie). [przypis edytorski]

Exsuperat (…) medendo — Vergilius, Aeneida, XII, 46. [przypis tłumacza]

extemporal (z łac.) — w pośpiechu; extemporalis: zrobiony lub powiedziany bez namysłu, nieprzygotowany. [przypis edytorski]

extemporale (łac.) — tu: praca piśmienna. [przypis redakcyjny]

extemporale (z łac.) — ćwiczenie klasowe polegające na tłumaczeniu z jednego języka na drugi. [przypis edytorski]

extemporalia (z łac. extemporalis: robiony na poczekaniu, naprędce) — ćwiczenia polegające na tłumaczeniu z łaciny na bieżąco, bez przygotowania. [przypis edytorski]

extemporaneos discursus (łac.) — nieprzygotowanych rozmów. [przypis redakcyjny]

extemporaneus (łac.) — człowiek piszący bez przygotowania. [przypis redakcyjny]

Extinctor draconis latrator Anubis (łac.) — Zabójca smoka, ujadającego Anubisa; Swann łączy tu dwa nawiązania: do św. Jerzego, zabójcy smoka, którego wizerunki widnieją na obrazach Carpaccia we wnętrzu budynku Scuola di San Giorgio degli Schiavoni w Wenecji, oraz do określenia z Eneidy Wergiliusza (VIII 698): omnigenumque deum monstra et latrator Anubis / contra Neptunum et Venerem contraque Minervam / tela tenent (Przeróżnych bogów larwy i szczekacz zuchwały Anub w Neptuna, Wenus i Minerwę strzały miecą; tłum. Tadeusz Karyłowski). Anubis to egipski bóg świata zmarłych, przedstawiany z głową szakala. Najprawdopodobniej Swann przywołuje tutaj skojarzenie z lektury książki Johna Ruskina St Mark's Rest (1884), w której określenie z Wergiliusza pojawia się jako tytuł rozdziału omawiającego ewolucyjną ciągłość starożytnych motywów smoka oraz zabójcy potworów w postać św. Teodora Tyrona, pierwszego patrona Wenecji, jako zabójcy smoka, co przeniesiono później na św. Jerzego. [przypis edytorski]

extorquebant (łac.) — wydzierali. [przypis redakcyjny]

extra dry — w odniesieniu do wina musującego: z nutą słodyczy. [przypis edytorski]

extra humanum gaudium (łac.) — nadludzka radość. [przypis edytorski]

extra materiam (łac.) — poza treścią, poza tematem. [przypis redakcyjny]

extra muros (łac.) — poza murami (roz[umie] się: katolicyzmu). [przypis redakcyjny]

extra orbitam ordinationis (łac.) — poza zakres ustaw ordynacji (Myszkowskich). [przypis redakcyjny]

extra patriam (łac.) — za granicę. [przypis redakcyjny]

extra sphaeram (łac.) — nawiasowo. [przypis redakcyjny]

Extra — [tu:] Ekstrawaganty papieża Jana XXII. [przypis tłumacza]

extra (z łac.) — dodatkowo. [przypis edytorski]

Extrablatt (niem.) — dodatek nadzwyczajny. [przypis edytorski]

Extrablatt! (niem.) — dodatek nadzwyczajny. [przypis edytorski]

extrema (…) fecit — Vergilius, Georgica, II, 473. [przypis tłumacza]

Extrema necessitas extremis nititur rationibus (łac.) — tonący brzytwy się chwyta; dosł. ostateczna konieczność sięga po ostateczne środki. [przypis redakcyjny]

extremis laborans (łac.) — ostatkami robiąca. [przypis redakcyjny]

extremis laborantem (łac.) — ostatecznie ginącą. [przypis redakcyjny]

Extremum hunc, Arethusa… (łac.) — Tego ostatniego, Aretuzo, dzieła pozwól mi dokonać (Wergiliusz, Bukoliki X 1; jest to pierwszy wers ostatniego utworu w zbiorze); Aretuza (mit. gr.): nimfa źródła w hist. centrum miasta Syrakuzy na Sycylii. [przypis edytorski]

exuere (łac.) — zdjąć z siebie. [przypis redakcyjny]

exul (z łac. exulus) — wygnaniec, uchodźca. [przypis edytorski]

exules (łac.) — wygnańcy. [przypis edytorski]

Exurgat Deus et dissipentur inimici ejus (łac.) — Bóg wstaje, a rozpraszają się jego wrogowie; Psalm 68. [przypis edytorski]