Przypisy

przyjaciółki — „Czyż Micrejczycy byli przyjaciółmi Hebrajczyków?! Ale to uczy, że po plagach stali się usłużni i życzliwi wobec ludu Israela, [chętnie] pożyczając im sprzęty”, Chizkuni do 11:2. [przypis tradycyjny]

przyjdą wszyscy ci słudzy twoi do mnie — mówiąc w ten sposób „[Mojżesz] okazał szacunek dla królewskiego [urzędu], bo ostatecznie to [nie słudzy, a] sam Faraon przyszedł do niego nocą”, Raszi do 11:8. [przypis tradycyjny]

przyjmiecie daninę Moją — „Powiedzieli nasi mędrcy: mowa tu o trzech daninach. Jedna to beka [czyli pół szekla] od głowy, z tego zrobiono podstawki [słupów Przybytku]. […] Następna to danina na ołtarz: beka od głowy [dawana] do kasy, aby nabywać za to [zwierzęta i produkty] na wspólne ofiary, a kolejna to danina na Przybytek, dobrowolna, od każdej osoby”, zob. Raszi do 25:2 [4]. [przypis tradycyjny]

przyjmie ją właściciel jej — „[Właściciel zaakceptuje] przysięgę”, Raszi do 22:10 [2]. [przypis tradycyjny]

przy krańcu spojenia — czyli „na tej tkaninie, która znajdowała się na skraju [piątki] połączonych [tkanin]. Grupa pięciu [zszytych razem] tkanin zwana jest tu »spojeniem«”, Raszi do 26:4 [2]. [przypis tradycyjny]

przymierza Mojego, — „[Przymierza] dotyczącego przestrzegania Tory, które zawrę z wami”, Raszi do 19:5. [przypis tradycyjny]

przymierze Moje — hebr. אֶת בְּרִיתִי (et briti) odnosi się do przymierza zawartego z Abrahamem podczas בְּרִית בֵּין הַבְּתָרִים (brit bein habetarim): przymierza między rozciętymi połówkami, por. Rdz 15:8-20 i Raszi do 6:5. W ramach tego przymierza Bóg obiecał potomkom Abrahama ziemię Kanaan i zapowiedział, że osądzi naród, który będzie ich gnębił (Rdz 15:14). [przypis tradycyjny]

przymierze — «Przymierze było konieczne ze względu na owoce [zabrane do arki przez Noacha jako pożywienie], aby nie zgniły i nie zepsuły się, oraz po to, aby złoczyńcy z tego pokolenia nie zabili [Noacha]», zob. Raszi do 6:18. [przypis tradycyjny]

przymierzu przodków — „To odnosi się do dwunastu plemion Israela”, Raszi do 26:45 [1]. [przypis tradycyjny]

przyniesiecie tedy snop z pierwocin użątku waszego — „Nie byłoby to dobrym obyczajem, abyście spożywali nowy plon, zanim nie przyniesiecie podarku dla Świętego Błogosławionego”, Chizkuni do 23:10 [2]. [przypis tradycyjny]

przyniesie przy tej ofierze dziękczynnej — Raszi wyjaśnia, że wraz z ofiarą dziękczynną przynoszono cztery rodzaje chlebów, trzy przaśne i jeden zakwaszony, po dziesięć sztuk każdego rodzaju, zob. Raszi do 7:12 [2]. [przypis tradycyjny]

przyniesiesz je — „Na dziedziniec Przybytku, w dniu gdy został wzniesiony”, Raszi do 29:3 [1]. [przypis tradycyjny]

przyniósł całopalenie albo ofiarę — Raszi uczy, że jeśli jeden cłowiek zarżnął zwierzę poza świątynią, a drugi wniósł narządy tego zabitego zwierzęcia na ołtarz na spalenie, obu grozi kara odcięcia (karet), zob. Raszi do 17:8 [1]. [przypis tradycyjny]

przyramki — czyli paski naramienne. Raszi wyjaśnia: „U dołu był fartuch a חֵשֶׁב cheszew (28:8) efodu było to pas złączony z efodem od góry, na podobienstwo kobiecego fartucha. Od strony pleców kohena przymocowane były do tego pasa dwa szerokie paski naramienne, po jednym dla każdego ramienia. Kohen umieszczał te paski na ramionach tak, że ich końce zwisały z przodu na piersi, tam paski naramienne przymocowane były do pierścieni choszenu (czyli napierśnika), dzięki temu paski naramienne trzymały się z przodu, naprzeciw serca kohena tak, że nie spadały i na tych paskach, na ramionach kohena, osadzone były dwa kamienie onyksowe z wyrytymi imionami plemion Israela”, zob. Raszi do 28:7 [1]. [przypis tradycyjny]

przysiągłeś na Siebie — „Nie złożyłeś przysięgi na rzecz przemijającą: nie na niebo ani nie na ziemię, nie na góry ani nie na wzgórza, ale na Ciebie samego, bo Ty trwasz i Twoja przysięga trwa na wieki. [Do Abrahama] powiedziane było: »na Siebie przysięgam, rzecze Wiekuisty« (por. Rdz 22:16). Do Icchaka powiedziane było: »stwierdzę przysięgę, którą zaprzysiągłem Abrahamowi ojcu twojemu« (por. Rdz 26:3). Zaś do Jakuba powiedziane było: »Jam Bóg Wszechpotężny; rozpleniaj się i rozmnażaj« (por. Rdz 35:11); złożył mu przysięgę jako El Szaddaj (Bóg Wszechpotężny)”, Raszi do 32:13 [3]. [przypis tradycyjny]

przysięgą zaklinał synów Israela — „[Josef] zaprzysiągł ich, że oni zaprzysięgną swoje dzieci. Dlaczego jednak nie zaprzysiągł swoich synów, aby od razu wywieźli jego [ciało] do ziemi Kanaan, tak jak jego zaprzysiągł Jakub? Josef powiedział: ja byłem zarządcą w Micraim i miałem dość władzy, aby [wywieźć ciało mojego ojca na pochówek w ziemi Kanaan], ale moim synom Micrejczycy nie pozwolą tak zrobić, dlatego zaprzysiągł ich, że gdy zostaną wyzwoleni i wyjdą z [Micraim], wyniosą jego [kości]”, Raszi do 13:19. [przypis tradycyjny]

Przysięga Wiekuistego będzie między obudwoma: czy nie wyciągnął ręki swej na własność bliźniego swego — „[Stróż] przysięga, że było tak jak mówi, [wydarzył się wypadek, któremu nie mógł zapobiec], ale on sam nie wyciągnął ręki po [depozyt], by użyć go dla siebie, gdyby bowiem użył tego dla [własnych potrzeb], a potem przydarzyłoby się nieszczęśliwe zdarzenie, to [stróż] ponosi odpowiedzialność za wypadki”, Raszi do 22:10 [1]. [przypis tradycyjny]

przystąpcie — zbliżcie się do miejsca, gdzie zejdzie obłok chwały, zob. Raszi do 16:9. [przypis tradycyjny]

przystąpił do świętości — Raszi komentuje, że przystępowanie oznacza tu spożywanie ofiar, zob. Raszi do 22:3 [1]. [przypis tradycyjny]

 przyszedł Mojżesz i opowiedział ludowi — „Tego samego dnia [czyli 4 siwan]”, Raszi do 24:3 [1]. [przypis tradycyjny]

przytwierdzisz je do czterech węgłów jej — „Na górnych rogach, blisko pokrywy przytwierdzone były dwa [pierścienie] z jednej strony i dwa z drugiej strony, wzdłuż szerokości arki. W pierścieniach umieszczone były drążki, a długość arki zajmowała przestrzeń 2,5 łokcia pomiędzy drążkami, tak by dwóch ludzi niosących arkę mogło [swobodnie] iść”, Raszi 25:12 [2]. [przypis tradycyjny]

przywiodłem was do Siebie — „Do miejsca Mojej chwały, czyli do tej góry, gdzie przebywa z wami Moja Obecność, a [Targum] Onkelos objaśnia to jako: przybliżyłem was do służby dla Mnie”, Ramban do 19:4. [przypis tradycyjny]

Pszenica jednak i orkisz nie były potłuczone — „Zobacz jak wielka była niegodziwość Faraona i jego sług: chociaż jęczmień i len zostały zniszczone, a Mojżesz się pomodlił i Faraon widział, że na jego modlitwę ustało wszelkie zło, gdyż inaczej grad wyniszczyłby i pozostałe uprawy, to jednak Faraon nadal grzeszył i świadomie zatwardzał swoje serce, tak on, jak i jego słudzy”, Sforno do 9:32. [przypis tradycyjny]

ptaków żywych — „Wyklucza to ptaki chore, które już nie pożyją za długo”, Raszi do 14:4 [1]. [przypis tradycyjny]

Pua — Pua utożsamiana jest z Mirjam, siostrą Mojżesza, według tradycji jest to ta sama osoba, zob. Raszi do 1:15. [przypis tradycyjny]

purpurę — hebr. אַרְגָּמָן (argaman): purpurowa, fioletowa barwa, nić (tkanina) w takim kolorze. „Wełna farbowana barwnikiem o nazwie argaman”, Raszi do 25:4 [2]. [przypis tradycyjny]

puścić go do Azazela na pustynię — „Wedle zwykłego wyjaśnienia oznacza to wysłanie go żywego w góry, które są na pustkowiu, jak czyniono to z ptakiem [w rytuale oczyszcznia osoby uleczonej z] trądu: »puści ptaka żywego na pole« (por. Kpł 14:7), aby oczyścić [uleczonego] z rytualnej nieczystości, tak też i tu, aby oczyścić lud Israela z ich grzechów [kozioł] wysyłany był na pustynię, a było to miejsce wypasu (por Wj 3:1)”, Raszbam do 16:10 [1]. [przypis tradycyjny]

puści na nim z dymem łoje ofiar opłatnych — Raszi wyjaśnia, że nic już nie mogło być ofiarowane po codziennej popołudniowej ofierze całopalnej (tamid), która była składana tuż przed nastaniem wieczoru, zob. Raszi do 6:5 [3]. [przypis tradycyjny]

puści z dymem kapłan łój na ołtarzu — „Dopóki tłuszcze ofiar nie zostały wniesione na ołtarz, mięso nie mogło być jedzone”, Raszi do 7:32 [1]. [przypis tradycyjny]

Pusty, z tarcic — hebr. לֻחֹת (luchot): tablice, płyty, deski. „Z każdej strony były tablice z drewna akacjowego, a w środku znajdowała się pusta przestrzeń, bo [ołtarz] nie mógł być jednym klockiem drewna o grubości 5 na 5 łokci, na podobieństwo pniaka”, zob. Raszi do 27:8 [1]. [przypis tradycyjny]

puszczę na was zwierzęta dzikie — Raszi wyjaśnia, że oznacza to zarówno atak ze strony zwierząt dzikich jak i domowych bydląt, zob. Raszi do 26:22 [2]. [przypis tradycyjny]

puszczykiem — hebr. יַנְשׁוּף (janszuf): wielka sowa, sowa uszata. Puchacz i puszczyk, kos i janszuf, „są to [ptaki] wydające okrzyki nocą, mają też kości policzkowe jak człowiek”, Raszi do 11:17 [2]. [przypis tradycyjny]