Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 14508 przypisów.
Pepin Mały a. Krótki (714–768) — król Franków od 751, ojciec Karola Wielkiego. [przypis edytorski]
pepiniera (z fr.) — ośrodek przygotowujący przyszłe kadry zawodowe, naukowe, artystyczne itp.; szkółka drzewek. [przypis edytorski]
pepiniera (z fr.) — szkółka drzewek; przen.: ośrodek przygotowujący przyszłe wykwalifikowane kadry. [przypis edytorski]
pepita (z fr. pépite) — samorodek, bryłka cennego metalu powstała w przyrodzie drogą naturalną; pol.: wzór na tkaninie przypominający kratkę lub tkanina z takim wzorem. [przypis edytorski]
pepitowy — wykonany z pepity, tkaniny w drobną kratkę. [przypis edytorski]
peplon — tu: długi i szeroki, prostokątny pas materiału; w starożytnej Grecji materiał taki, spinany klamrą, stanowił kobiece okrycie wierzchnie, także: peplum, peplos. [przypis edytorski]
peplos — staroż. gr. strój kobiecy bez rękawów, wykonany z jednego prostokątnego kawałka tkaniny spiętego na ramionach. [przypis edytorski]
peplos — staroż. grecki strój kobiecy bez rękawów, wykonany z jednego prostokątnego kawałka tkaniny spiętego na ramionach. [przypis edytorski]
peplum (łac.) — szata kobieca, długi prostokątny pas materiału spięty na barkach klamrami, na biodrach ściągnięty pasem. [przypis edytorski]
pepton — związek organiczny tworzący się podczas enzymatycznego rozpadu białek pod wpływem zawartej w soku żołądkowym pepsyny. [przypis edytorski]
Pepys, Samuel (1633–1703) — angielski urzędnik państwowy, pamiętnikarz, znany z pamiętników pisanych w latach 1660–1669. [przypis edytorski]
per absurdum (łac.) — przez absurd. [przypis edytorski]
per adulti (wł.) — dla dorosłych. [przypis edytorski]
per amicitiam (łac.) — przez przyjaźń. [przypis edytorski]
per amicitiam nostram (łac.) — ze względu na naszą przyjaźń. [przypis edytorski]
Per aspera ad astra (łac.) — przez ciernie do gwiazd. [przypis edytorski]
Per Baccho! Voilà un brave Polonais! (wł. i fr.) — Na Bachusa! Oto dzielny Polak! (w pierwszej części potoczne włoskie wykrzyknienie; Bachus to rzymski bóg wina). [przypis edytorski]
per Baccho (wł.) — dosł.: na Bachusa; wykrzyknienie włoskie. [przypis edytorski]
per Baccho (wł.) — na Bachusa! [przypis edytorski]
per Bacco (łac.) — na Bachusa. [przypis edytorski]
per Bacco! — na Bachusa!; Bachus: bóg wina czczony w starożytnym Rzymie i odpowiednik gr. Dionizosa. [przypis edytorski]
per Bacco — na Bachusa (emocjonalny wykrzyknik). [przypis edytorski]
per Bacco (wł.) — na Bachusa; Bachus a. Dionizos: w mit. gr. bóg wina i płodności; syn Zeusa i ziemianki Semele, która spłonęła, zobaczywszy ojca swego dziecka w jego właściwej, boskiej postaci. [przypis edytorski]
per Bacco! (wł.) — na Bachusa!; Bachus (mit. rzym.) — bóg wina czczony w starożytnym Rzymie, odpowiednik greckiego Dionizosa. [przypis edytorski]
per bacco (wł.) — na Bachusa. [przypis edytorski]
per Bacco (wł.) — na Bachusa. [przypis edytorski]
per bere (wł.) — na picie, żeby się napić. [przypis edytorski]
per botiglia (wł.) — na flaszkę. [przypis edytorski]
per buona e per bella (wł.) — z powodu dobra i piękna. [przypis edytorski]
per consequens — konsekwentnie, (i tak) dalej. [przypis edytorski]
per excellentiam (łac.) — w pełnym tego słowa znaczeniu. [przypis edytorski]
per far la figura (wł.) — na pokaz. [przypis edytorski]
per fas et nefas (łac.) — godziwymi i niegodziwymi sposobami; nie przebierając w środkach. [przypis edytorski]
per fas et nefas (łac.) — nie przebierając w środkach; godziwymi i niegodziwymi sposobami. [przypis edytorski]
per fas et nefas (łac.) — prawem i bezprawiem, wszystkimi środkami niezależnie od ich uczciwości. [przypis edytorski]
per genus proximum et differentiam specificam (łac.) — przez rodzaj najbliższy i różnicę gatunkową (klasyczna metoda definiowania od ogółu do szczegółu, polegająca na wskazaniu bezpośrednio nadrzędnego, ogólniejszego zakresu, do którego należy definiowane pojęcie, oraz zawężającego ten szerszy zakres zespołu cech, odróżniających to pojęcie od innych pojęć należących wraz z nim do tego samego rodzaju). [przypis edytorski]
per gli uomini (wł.) — tu: dla mężczyzn; po włosku uomo oznacza również człowieka, stąd nieporozumienie. [przypis edytorski]
per inductionem (łac.) — przez wnioskowanie. [przypis edytorski]
per la gracia di Dio uomo libero (wł.) — z łaski Bożej człowiek wolny. [przypis edytorski]
per la grazia di Dio uomo libero (wł.) — z łaski Bożej człowiek wolny. [przypis edytorski]
per longum et latum (łac.) — długo i szeroko. [przypis edytorski]
per (łac.) — przez, poprzez. [przypis edytorski]
per modum Gedanensem (łac.) — na sposób gdański. [przypis edytorski]
per modum (łac.) — na kształt. [przypis edytorski]
per modum (łac.) — na wzór. [przypis edytorski]
per nefas (łac.) — niegodziwie. [przypis edytorski]
per nefas (łac.) — niegodziwie, w sposób niedozwolony. [przypis edytorski]
per negationem consequentiae (łac.) — przez negowanie tego, co wynika. [przypis edytorski]
per non sunt (łac.) — jako niebyłe. [przypis edytorski]
per obłokam — przez obłoki (makaronizm). [przypis edytorski]
Per omnia saecula saeculo…rum (łac.) — Przez wszystkie wieki wie…ków. [przypis edytorski]
per omnia tempora (łac.) — na wszystkie czasy. [przypis edytorski]
per pan — tytułując kogoś panem. [przypis edytorski]
per pedes apostolorum (łac., żart.) — pieszo na wzór apostołów. [przypis edytorski]
per pedes (łac., żart.) — pieszo. [przypis edytorski]
per potioritatem (łac.) — tu: przez prawo pierwszeństwa wierzytelności. [przypis edytorski]
per procuram (łac.) — przez pełnomocnika; za pośrednictwem. [przypis edytorski]
per se (łac.: przez siebie) — sama w sobie, jako taka. [przypis edytorski]
per Stygia, per manes vehor (łac.) — przez manowce Stygii mnie prowadzą; przen.: jestem w piekle. [przypis edytorski]
per ty (z fr.) — na „ty” [przypis edytorski]
per vela — per vėlu. [przypis edytorski]
per viam rectam (łac.) — prostą drogą. [przypis edytorski]
per visionem (łac.) — przez widzenie; w wizji (wyrażenie występujące w różnych miejscach w łacińskim przekładzie Biblii, m.in. w Księdze Daniela i Apokalipsie). [przypis edytorski]
per voi, bambino mio (wł.) — dla ciebie, moje dziecko. [przypis edytorski]
peractum est! (łac.) — dokonało się! [przypis edytorski]
Perak — druga pod względem długości rzeka na Półwyspie Malajskim. [przypis edytorski]
percept — przyjęcie, wpływ, dochód. [przypis edytorski]
percepujący — postrzegający. [przypis edytorski]
Percewal — w oryginale ang.: Percivale, tak samo u Malory'ego, jednak popularniejsze są formy Perceval (z poematu Chrétiena de Troyes z XII w.) oraz Parsifal (z opery Richarda Wagnera z XIX w.). [przypis edytorski]
perciać — łazić. [przypis edytorski]
Percussit Saul mille, et David decem millia (łac.) — pobił Saul tysiąc, a Dawid dziesięć tysięcy. [przypis edytorski]
Percy Bysshe Shelley (1792–1822) — ang. poeta romantyczny, autor wiersza The Sensitive Plant (Mimoza). [przypis edytorski]
percypować — odbierać jakieś zjawiska zmysłami, postrzegać. [przypis edytorski]
perć — górska ścieżka. [przypis edytorski]
perć — stroma ścieżka górska. [przypis edytorski]
perć — stroma ścieżka w górach. [przypis edytorski]
perć — szlak prowadzący przez szczyty gór, granią. [przypis edytorski]
perć — szlak, ścieżka biegnąca szczytami gór. [przypis edytorski]
perć — ścieżka w górach. [przypis edytorski]
perć — ścieżka w górach. [przypis edytorski]
perć — ścieżka (z gwary góralskiej, którą Sienkiewicz wykorzystywał do naśladowania staropolszczyzny). [przypis edytorski]
perdėtinis (lenk.) — viršininkas, darbo prižiūrėtojas. [przypis edytorski]
Perdidit antiquum littera prima sonum (łac.) — straciła pierwsza litera dawne brzmienie (Owidiusz, Fasti V 536); jest to kontynuacja zdania z poprzedniego wersu: „Tak zrodzonego Hyrieus nazwał Urionem”. [przypis edytorski]
Perdikkas II Macedoński (zm. 413 p.n.e.) — król Macedonii (od ok. 450 p.n.e.), podczas wojny peloponeskiej lawirował pomiędzy Atenami a Spartą, kilkukrotnie zmieniając sojusze. [przypis edytorski]
Perdition-Gardens (ang.) — Ogrody Zatracenia. [przypis edytorski]
perduellionem (łac.) — forma Acc.: obrazę majestatu. [przypis edytorski]
Perdyta — postać kobieca z Zimowej opowieści Szekspira, córka królewska, porzucona jako niemowlę w górach, znaleziona i wychowywana przez pasterza jako jego własna. [przypis edytorski]
Pereant qui crastina curant! (łac.) — Niech przepadną ci, co się troszczą o jutro! (cytat z Wergiliusza). [przypis edytorski]
Pereat iustitia — fiat pax (łac.) — Niech zginie sprawiedliwość, niech stanie się pokój; przekształcenie łacińskiej sentencji: Fiat iustitia pereat mundus (Niech stanie się sprawiedliwość, choćby miał zginąć świat). [przypis edytorski]
pereat — (lat.) nieder! [przypis edytorski]
Pereat! (łac.) — Niech przepadnie! [przypis edytorski]
pereat! (łac.) — niech zginie. [przypis edytorski]
pereat (łac.) — niech zginie. [przypis edytorski]
pereat mundus, dum ego salvus sim (łac.) — niech świat przepadnie, bylem tylko ja ocalał. [przypis edytorski]
pereat mundus, fiat ars (łac.) — niech przepadnie świat, niech stanie się sztuka. [przypis edytorski]
pereat mundus, fiat iustitia (łac.) — niech zginie świat, byle było sprawiedliwie. [przypis edytorski]
Perec — od hebr. פָּרַץ (parac): ‘zrobić wyłom, przedrzeć się, wybuchnąć’. [przypis edytorski]
peregrinacii — dziś: peregrynacji; peregrynacja: podróż. [przypis edytorski]
Peregryn Pickle — powieść przygodowa szkockiego pisarza Tobiasa Smolletta The Adventures of Peregrine Pickle (publ. 1751; tł. na jęz. pol. T. Tatarkiewiczowa, wiersze tł. W. Lewik, Peregryn Pickle, t. 1–2, 1962), opowiadająca historię wzlotów i upadków pewnego egotysty, obracającego się w środowisku wyższych sfer społecznych osiemnastowiecznej Europy. [przypis edytorski]
