Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | sportowy | staropolskie | szwedzki | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie

Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 12586 przypisów.

szyszak — hełm bojowy w kształcie stożka. [przypis edytorski]

szyszak — hełm husarski. [przypis edytorski]

szyszak (hist.) — stożkowaty hełm bojowy. [przypis edytorski]

szyszak — rodzaj hełmu; osłona głowy rycerza. [przypis edytorski]

szyszak — rodzaj hełmu rycerskiego. [przypis edytorski]

szyszak — rodzja hełmu. [przypis edytorski]

szyszak — typ hełmu otwartego. [przypis edytorski]

szyszak (wojsk.) — stożkowaty hełm bojowy. [przypis edytorski]

Szyszkow, Aleksander Siemionowicz (1754–1841) — ros. pisarz i myśliciel; prezes Akademii Rosyjskiej (od 1813), znany ze swojej awersji do zapożyczeń z języków obcych. [przypis edytorski]

szyzma — schizma, odstępstwo. [przypis edytorski]

szyzmatycki (daw.) — schizmatycki, heretycki, innowierczy. [przypis edytorski]

szyzmatycki (daw.) — schizmatycki; tu: prawosławny. [przypis edytorski]

szyzmatyk (daw.) — dziś: schizmatyk; odstępca od wiary. [przypis edytorski]

szyzmatyk — dziś: schizmatyk; odstępca od wiary. [przypis edytorski]

ś nim (gw.) — z nim. [przypis edytorski]

Ś-to Jerska — dziś popr. pisownia: Świętojerska. [przypis edytorski]

šabas — žydų šeštadienio šventė. [przypis edytorski]

šabasas — šabas; žydų šeštadienio šventė. [przypis edytorski]

šalbierka — liemenė. [przypis edytorski]

šaltyšius — kaimo seniūnas. [przypis edytorski]

šaltyšius (lenk.) — kaimo seniūnas. [przypis edytorski]

šalutinė — šoninis kambarys. [przypis edytorski]

šašelis — plutelė, čia: sniego sluoksnis. [przypis edytorski]

šašokas — maža senoviška kepurė be snapelio. [przypis edytorski]

šatra — šaka, kartis. [przypis edytorski]

ściah (rus.) — flaga, sztandar. [przypis edytorski]

ściana ogniowa — mur mający zapobiec rozprzestrzenianiu się pożaru. [przypis edytorski]

ściany malowane przez Matejkę — polichromia wnętrz kościoła Mariackiego wykonana wg projektu Jana Matejki w latach 1889–1891. [przypis edytorski]

ściąć (daw.) — zacisnąć, ścisnąć. [przypis edytorski]

ściąć się (daw., pot.) — nie zdać egzaminu; skompromitować się. [przypis edytorski]

ściąg — dziś popr.: ściągnij. [przypis edytorski]

ściągać (daw.) — tu: mieć kogoś na uwadze, czynić aluzję do kogoś, wytykać coś komuś. [przypis edytorski]

ściągać do czegoś (daw.) — sprowadzać do czegoś; redukować. [przypis edytorski]

ściągać do kogoś — tu: stosować do kogoś, czynić aluzję do kogoś. [przypis edytorski]

ściągać (pot.) — zabierać po kryjomu coś cudzego, kraść. [przypis edytorski]

ściągać (pot.) — zabierać po kryjomu cudzą własność; kraść. [przypis edytorski]

ściągać rękę (daw.) — dziś: wyciągać rękę. [przypis edytorski]

ściągać się (daw.) — odnosić się. [przypis edytorski]

ściągać się (daw.) — sprowadzać się (do czegoś). [przypis edytorski]

ściągać się do czego (daw.) — sprowadzać się do czego; tu: nawiązywać do czego. [przypis edytorski]

ściągać się do czegoś (daw.) — dotyczyć czegoś, odnosić się do czegoś. [przypis edytorski]

ściągać się na kogo (starop.) — dotyczyć kogo. [przypis edytorski]

ściągać się — tu: ograniczać się. [przypis edytorski]

ściągać się — tu: sprowadzać się (do czegoś); redukować się (do czegoś). [przypis edytorski]

ściągać — tu: sprowadzać; redukować. [przypis edytorski]

ściągała z niej egzamin — dziś: robiła jej egzamin. [przypis edytorski]

ściągła — dziś: pociągła (twarz). [przypis edytorski]

ściągła — dziś: pociągła (twarz). [przypis edytorski]

ściągła — dziś popr. forma: ściągnęła. [przypis edytorski]

ściągła — dziś popr.: ściągnęła. [przypis edytorski]

ściągła twarz (daw.) — pociągła twarz, szczupła. [przypis edytorski]

ściągła twarz — twarz szczupła, wydłużona; dziś: pociągła. [przypis edytorski]

ściągły — dziś: pociągły. [przypis edytorski]

ściągły — dziś popr.: ściągnięty. [przypis edytorski]

ściągły — dziś raczej: ściągnięty. [przypis edytorski]

ściągnąć coś — tu: ukraść coś. [przypis edytorski]

ściągnąć konia — ciągnąc za lejce, zmusić konia do zatrzymania się lub zwolnienia. [przypis edytorski]

ściągnąć (pot.) — tu: zwinąć, ukraść. [przypis edytorski]

ściągnąć — tu: uderzyć. [przypis edytorski]

ściągnęli nam zapłatę, w dół poza rok 1904 — tj. obniżyli nam wypłatę poniżej sum, które otrzymywaliśmy przez 1904 r. (czyli przed wojną rosyjsko-japońską i rewolucją 1905 roku: oba wydarzenia spowodowały kryzys polityczno-ekonomiczny w Imperium Rosyjskim). [przypis edytorski]

ściągnienie — dziś raczej z inną końcówką: ściągnięcie. [przypis edytorski]

ściągniono — dziś: ściągnięto. [przypis edytorski]

ściągniony — dziś popr. forma: ściągnięty. [przypis edytorski]

ściągniony — dziś: ściągnięty. [przypis edytorski]

ścichapęk (żart.) — ktoś pozornie cichy, ale zdolny do niespodziewanych zachowań. [przypis edytorski]

ścichniony — dziś popr.: ściszony. [przypis edytorski]

ścieg — sposób przewlekania nitki. [przypis edytorski]

ściegi — dziś popr. forma N. lm: ściegami. [przypis edytorski]

Ściegienny, Piotr (1801–1890) — ksiądz katolicki, polski działacz niepodległościowy i przywódca chłopski, działał na Lubelszczyźnie i Kielecczyźnie; autor przeznaczonej dla ludu Złotej książeczki, będącej krótkim zarysem dziejów zawierającym wyjaśnienie przyczyn nierówności społecznych oraz ucisku zaborców wobec ludności polskiej; założyciel konspiracyjnego Związku Chłopskiego (1842–1844), dążył do wywołania powstania chłopskiego; aresztowany i skazany w 1846 r. na śmierć; wyrok w ostatniej chwili przed egzekucją zmieniono na chłostę i katorgę w kopalni; w 1871 r. powrócił z zesłania z Syberii, dożył sędziwego wieku i został pochowany w Lublinie; jego grób był w okresie międzywojennym miejscem manifestacji robotniczych. [przypis edytorski]

ściegno a. stegno (daw.) — ścieżka, ślad, trop. [przypis edytorski]

ściel (daw., gw.) — sufit. [przypis edytorski]

ściela — ściółka. [przypis edytorski]

ścieląc je jakby wysłanniki — dziś: (…) jakby (niby) wysłanników. [przypis edytorski]

ścieląca się srebrzystymi płaty — dziś: ścieląca się srebrzystymi płatami. [przypis edytorski]

ściemiężyć — uciemiężyć; poddać niewoli, przemocy. [przypis edytorski]

Ściemniło mu się — dziś: pociemniało mu. [przypis edytorski]

ścienknąć — stać się cieńszym. [przypis edytorski]

ścieńczeć — stać się cienkim. [przypis edytorski]

ścier — drewniany półprodukt, służący do wyrobu papieru. [przypis edytorski]

ścierają słodkie Weroniki ręce / Twarde czoła w spylenia i potu udręce — nawiązanie do motywu św. Weroniki, która ocierała twarz Jezusa podczas jego drogi krzyżowej. [przypis edytorski]

ścierciałka — skartabella, szlachcic bez pełni praw stanowych. [przypis edytorski]

ściernisko — pole, na którym po żniwach pozostały łodygi zbóż. [przypis edytorski]

ściernisko — pole, na którym pozostały po żniwach kłujące łodygi zbóż. [przypis edytorski]

ściernisko — zżęte pole z pozostawionymi kłującymi łodygami. [przypis edytorski]

ścierń — hebr. קַשׁ (kasz): przyziemne resztki źdźbła zboża, np. pszenicy, pozostające na polu po żniwach. Zbieranie ścierni to praca bezsensowna, niemająca uzasadnienia praktycznego: słoma, czyli całe źdźbła, jest łatwo dostępna w dużych ilościach po wymłóceniu ziaren. [przypis edytorski]

ścierń — krótkie źdźbła pozostałe na polu po ścięciu zboża; por.: ściernisko. [przypis edytorski]

ścierń — krótkie źdźbła pozostałe na polu po ścięciu zboża; por. ściernisko. [przypis edytorski]

ścierń — krótkie źdźbła pozostałe na polu po ścięciu zboża; ściernisko. [przypis edytorski]