Szubrawcy i szaleńcy — opowieść o rosyjskiej wsi. Historia tragiczna z lekkim zabarwieniem sentymentalnym.
Iwan Bunin, Suchydół.
Odległa rosyjska gubernia, początek XX wieku. Narrator, potomek rodu Chruszczowów próbuje zrekonstruować dzieje Suchegodołu, podupadającego majątku rodzinnego. Swoją opowieść snuje, bazując na niezwykłych historiach przekazanych mu przez Natalię, starszą służącą i mleczną siostrę jego ojca.
„Pomarli wszyscy (…). Niekiedy przychodzi nawet myśl: czyż żyli oni niegdyś naprawdę?”.
Suchydół (ros. Суходол) to krótka powieść autorstwa rosyjskiego noblisty, Iwana Bunina, opublikowana po raz pierwszy w petersburskim czasopiśmie „Wiestnik Jewropy” w 1912 roku.
Ukazała się wkrótce po Wsi — jako druga ważna książka pisarza — i stanowi kontynuację opisu ponurego stanu Rosji u schyłku cesarstwa, a zwłaszcza jej społeczności wiejskiej. Utwór Iwana Bunina zamyka cykl jego „elegii szlacheckich” z początku XX wieku.
Historia przedstawionej w powieści toksycznej rodziny pełna jest gwałtownych zwrotów akcji, tragicznych historii miłosnych, a także okrucieństw i zbrodni. Patriarcha rodu, Piotr Kiryłowicz, popada w szaleństwo po przedwczesnej śmierci żony i żyje w ciągłym konflikcie ze swym poddanym, a zarazem nieślubnym synem, Gerwazym. Również córka, Tonia, wskutek nieszczęśliwej miłości doznaje załamania nerwowego i stopniowo traci rozum, ostatecznie ogłaszając się oblubienicą Chrystusa. Los jej braci, Piotra i Arkadiusza, nie jest wcale lepszy. Wydaje się, że nad rodziną Chruszczowów zawisło złowrogie fatum. Co więcej, także nad pozostałymi mieszkańcami Suchegodołu — młodziutka służąca, Natalia, beznadziejnie zakochana w Piotrze, zostaje skazana na wygnanie do innego majątku z powodu drobnej kradzieży. W Soszkach poznaje odmienne stosunki rodzinne, a także nowe dla niej relacje między gospodarzami a służbą. Po pewnym czasie powraca jednak do Suchegodołu…
Mijają lata, a majątek popada w ruinę. Pożar domu, gwałt i morderstwo to tylko niektóre z nieszczęść, których doświadczają bohaterowie powieści. Czy uda im się ocalić cokolwiek z dawnego, ginącego na ich oczach świata?
Fabuła powieści jest fikcją literacką, jednak wiele elementów ma charakter autobiograficzny. Majątek Suchydół bardzo przypomina rodzinny dom wiejski, należący do wuja Iwana Bunina, gdzie autor jako dziecko często bywał z młodszą siostrą, Maszą, a prototypem szalonej Toni była ciotka pisarza.
Podobnie jak opublikowana wcześniej Wieś, Suchydół podzielił odbiorców. Niektórzy uznali książkę za arcydzieło, nie zabrakło jednak głosów krytykujących Bunina za skrajny negatywizm. Jak pisał jeden z recenzentów: „Brudna, głodna, przeżarta chorobami i wszami do szpiku kości — taka jest Rosja oczami autora…”.
Książka została przetłumaczona na wiele języków, a w 2011 roku powstał film pod tym samym tytułem, którego reżyserką jest Aleksandra Strielanaja.
Chcesz poznać zakończenie tajemniczej historii rodziny Chruszczowów? Przeczytaj Suchydół Iwana Bunina w formie e-booka w najpopularniejszych formatach, umożliwiających lekturę online oraz na urządzeniach przenośnych (EPUB, PDF, TXT).
