Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Witam Was serdecznie. Nazywam się Mateusz i jestem realizatorem w Postęp Studio, miejscu, gdzie powstają audiobooki dystrybuowane dalej przez Fundację Wolne Lektury.

Jako realizator odpowiadam za cały proces tworzenia audiobooka od nagrań lektorskich aż do finalnej postprodukcji. Wolne Lektury to świetna inicjatywa, która daje Wam dostęp do bazy, do dużej biblioteki lektur szkolnych zupełnie za darmo.

Jeżeli zależy ci na tym, aby móc dalej wspierać tą inicjatywę i aby ta inicjatywa mogła się rozwijać, dorzuć się, proszę, przysłowiową cegiełkę do zbiórki, która została, właśnie przez fundację założona. Z góry dziękuję i życzę wszystkiego dobrego.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń VI (Acz mię twa droga, miła, barzo boli...)
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: seyed mostafa zamani@Flickr, CC BY 2.0.

Szacowany czas do końca: -
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń VI (Acz mię twa droga, miła, barzo boli...)

Jan Kochanowski

Pieśń VI (Acz mię twa droga, miła, barzo boli...)

Pieśń VII (Trudna rada w tej mierze, przyjdzie sie rozjechać...) → ← Pieśń V (Kto ma swego chleba...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśni, Księgi pierwszePieśń VI[1][2]

      1
      Acz mię twa droga[3], miła, barzo boli,
      Nie chcę cię trzymać przeciw twojej woli;
      Z mej strony bodaj wszystko dobre miała,
      Kędy sie kolwiek będziesz obracała.
      5
      Lecz sama widzisz, jakie wiatry wstają,
      Jakie po niebie chmury sie mieszają.
      Ja wiem, co umie morze i szalony
      Wicher, na wody słone uniesiony.
      Niech żony srogich pohańców[4] i dzieci
      10
      Doświadczą, jakim pędem wicher leci
      Morze mieszając: huczą srogie wały,
      A brzeżne w gruncie[5] wzdrygają sie skały.
      Takci sie biednej Europie[6] dostało,
      Jeno że wołu chciała przysieść mało[7],
      15
      Bo sie z nienagła przymknął[8] z nią ku wodzie,
      Potym jak płynie, tak płynie bez łodzie.
      A ta dopiero zlękła sie nieboga,
      Gdzie pojźrzy, zewsząd morze, zewsząd trwoga;
      Brzegu nie widać, przewoźnik niepewny,
      20
      Strach serce ujął, a w oczu płacz rzewny.
      A gdy do sławnej Krety przypłynęła,
      Z wielkiej tesknice włosy targać jęła,
      Skarżąc sie z płaczem: «Ojcze mój łaskawy,
      Któregom zbyła[9] prze me głupie sprawy[10].
      25
      Com ja tu miała czynić w tej krainie?
      Mało jest jedna śmierć panieńskiej winie.
      Ale na jawiż płaczę swej lekkości[11]?
      Czy mię pokusa łudzi krom winności[12],
      Która przez wrota kościane[13] wychodzi,
      30
      A na człowieka sny dziwne przywodzi?
      Lepiej li było przez morze sie pławić
      Czy nad polnemi kwiatkami sie bawić?
      By[14] mi sie teraz dostał jako w ręce
      On wół bezecny, byłby w takiej męce,
      35
      Żeby mu ze łba musiały spaść rogi,
      Chociaż był u mnie niedawno tak drogi.
      Nie miałam wstydu, dom swój opuszczając,
      I teraz nie mam, śmierci odkładając;
      Boże mój, jesli słyszysz prośbę moję,
      40
      Niechaj dziś nago w pośrzodku lwów stoję.
      Pierwej niż pleśnią piękna twarz przypadnie[15]
      I zupełnemu[16] ciału krasa[17] spadnie,
      Niechaj mię wilcy pożrą w tej gładkości,
      A po pustyniach rozniosą me kości»
      45
      Nikczemna dziewko — ojciec ci przyciska[18] —
      Czemu nie umrzesz? Strzyma cię ta niska
      Jedlina i pas[19] zaniesiony w cale[20];
      A jeslić milsza śmierć na ostrej skale,
      Daj sie w moc wiatrom a skocz z góry śmiele,
      50
      Niżbyś wolała siedzieć u kądziele,
      Królewska dziewka, i być w ręce dana
      Srogiej pogance, winna bywszy[21] pana.

      Przypisy

      [1]

      Ks. 1, Pieśń VI — Pieśń jest parafrazą ody Horacego (zob. Carmina III 27, w. 13–64) noszącej tytuł Ad Galateam (Do Galatei). [przypis redakcyjny]

      [2]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [3]

      droga — tu: podróż, wyjazd. [przypis redakcyjny]

      [4]

      pohaniec — poganin, niechrześcijanin; tu: chodzi o Turków i Tatarów. [przypis redakcyjny]

      [5]

      w gruncie — od podstaw. [przypis redakcyjny]

      [6]

      biednej Europie — w mit. gr. królewna Europa została porwana przez Jowisza, który przybrał postać byka (u Kochanowskiego woła). [przypis redakcyjny]

      [7]

      wołu chciała przysieść mało (starop.) — chciała na krótko usiąść na wołu. [przypis redakcyjny]

      [8]

      sie z nienagła przymknął (starop.) — powoli się zbliżył. [przypis redakcyjny]

      [9]

      zbyć (starop.) — stracić. [przypis redakcyjny]

      [10]

      sprawy (starop.) — uczynki. [przypis redakcyjny]

      [11]

      na jawiż płaczę swej lekkości — na jawie opłakuję swą lekkomyślność (w niektórych komentarzach: hańbę). [przypis redakcyjny]

      [12]

      krom winności (starop.) — bez winy. [przypis redakcyjny]

      [13]

      wrota kościane — w mit. gr. i rzym. istnieją dwie bramy poprzez które sny wychodzą z podziemia; złudne sny przechodzą przez bramę z kości słoniowej, a sny prawdziwe przez bramę z rogu. [przypis redakcyjny]

      [14]

      by (starop.) — gdyby. [przypis redakcyjny]

      [15]

      przypadnie — pokryje się. [przypis redakcyjny]

      [16]

      zupełnemu — pełnemu, jędrnemu (w niektórych komentarzach: doskonałemu). [przypis redakcyjny]

      [17]

      krasa (daw.) — piękność. [przypis redakcyjny]

      [18]

      ci przyciska — nalega, naciska na ciebie. [przypis redakcyjny]

      [19]

      Strzyma cię (…) Jedlina i pas — utrzyma cię jedlina i przepaska (odwołanie do znanych z antyku sposobów popełniania samobójstwa przez kobiety). [przypis redakcyjny]

      [20]

      w cale (starop.) — w całości. [przypis redakcyjny]

      [21]

      winna bywszy — tu: będąc godna. [przypis redakcyjny]

      Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

      Dane do przelewu tradycyjnego:

      nazwa odbiorcy

      Fundacja Wolne Lektury

      adres odbiorcy

      ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

      numer konta

      75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

      tytuł przelewu

      Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

      wpłaty w EUR

      PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

      Wpłaty w USD

      PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

      SWIFT

      WBKPPLPP

      Skopiuj link Skopiuj cytat
      Zakładka Istniejąca zakładka Notka
      Słuchaj od tego miejsca

      Pora na chwilę przerwy :)

      Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

      Na Wolnych Lekturach jest ponad 6,5 tys. ebooków. Wszystkie dostępne za darmo. Pomóż nam utrzymać i rozwijać ten zbiór! Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku!

      KRS: 0000070056
      Nazwa organizacji: Wolne Lektury

      Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
      Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

      Nie umiem błyskotliwie odpowiedzieć na pytanie o to, dlaczego warto wspierać Wolne Lektury. Jedyna rozsądna, jaka się nasuwa, brzmi następująco: Wolne Lektury należy wspierać, bo są.

      Filip Springer

      Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

      Zapisz się na newsletter, a nie przegapisz naszych publikacji. Zawsze możesz zrezygnować. Kliknij i podaj adres email

      Przyjaciele Wolnych Lektur jako pierwsi mają dostęp do premierowych publikacji. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz >>>

      Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

      Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

      Kliknij obrazek, by subskrybować!

      Nasi Przyjaciele pomagają nam stałymi, comiesięcznymi wpłatami. Jeśli będzie ich wystarczająco dużo, biblioteka będzie działać stabilnie, bez obaw o przyszłość. Kliknij i dorzuć się!

      Nie wystarczy zeskanować książkę. Tekst musi jeszcze przejść proces redakcji językowej i technicznej oraz podwójną korektę. Sam widzisz, że to dużo pracy! Dlatego potrzebujemy Twojego wsparcia! Kliknij i dorzuć się!

      Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
      • NIP: 952-187-70-87
      • KRS: 0000070056
      • REGON: 017423865
      • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
      Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
      MKiDN
      Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.