Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

W Wolnych Lekturach dbam o to, żeby nasze utwory były starannie przygotowane.

Redaguję teksty sama oraz koordynuję pracę zespołu redaktorek i redaktorów współpracujących z nami. Wspieram tłumaczy i tłumaczki. Opiekuję się także wolontariuszami, wprowadzając ich w tajniki redakcji, oraz studentami i studentkami, którzy przybywają do nas odbyć praktyki.

Stabilne finansowanie tego, co robimy, zależy wyłącznie od naszych czytelników i czytelniczek.

dr Aleksandra Sekuła, redaktorka naczelna Wolnych Lektur

Wesprzyj Wolne Lektury
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: kevin dooley@Flickr, CC BY 2.0.

Szacowany czas do końca: -
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XIII (O piękna nocy nad zwyczaj tych czasów...)

Jan Kochanowski

Pieśń XIII (O piękna nocy nad zwyczaj tych czasów...)

Pieśń XIV (Patrzaj, jako śnieg po górach sie bieli...) → ← Pieśń XII (Muszę wyznać, bo sie już nie masz na co chować...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśni, Księgi pierwszePieśń XIII[1]

      1
      O piękna nocy nad zwyczaj tych czasów[2],
      Patrz na nas jasno wpośrzód tych tu lasów,
      Gdzie jako pszczoły wkoło swego pana
      Straż dzierżem niecąc ognie aż do rana.
      5
      Bodaj szczęśliwie tę drogę odprawił
      I wszystko wedle myśli swojej sprawił
      Pan świętobliwy[3], któremu nie miała
      Polska w dobroci równia[4], jako[5] wstała.
      I już nam ma być ten pohaniec[6] srogi,
      10
      Który niedawno padał nam pod nogi
      Kiedy Starodub[7], z gruntu wysadzony,
      Pod miecz okrutny lud wydał zwierzony[8]?
      Albo gdy pycha nie mogła pokorze
      Wytrzymać stusu[9], a w głębokie morze
      15
      Krwawy Niepr[10] płynął miecąc na ostrowy[11]
      Moskiewskie łupy i pobite głowy?
      Prze Bóg, tychżesmy ojców dzieci? czyli
      W tak krótkim wiekusmy sie wyrodzili?
      Święty pokoju, tę masz wadę w sobie,
      20
      Że ludzie radzi zgnuśnieją przy tobie!
      Więcej ci śrebra i złota dziś mamy,
      Więcej półmisków na stoły dawamy;
      Co po tym? Kiedy siedziem jak na ledzie[12],
      A granic na nas lada kto ujedzie[13].

      Przypisy

      [1]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [2]

      nad zwyczaj tych czasów — inaczej niż zwykle (bywa) w tych czasach. [przypis redakcyjny]

      [3]

      Pan świętobliwy — król Zygmunt August. [przypis redakcyjny]

      [4]

      równia (starop.) — równego. [przypis redakcyjny]

      [5]

      jako — od czas gdy. [przypis redakcyjny]

      [6]

      pohaniec — poganin (zob. Ks. 1, Pieśń VII, w. 9). [przypis redakcyjny]

      [7]

      Starodub — warownia zdobyta w roku 1535 przez Jana Tarnowskiego podczas walk z Moskwą. [przypis redakcyjny]

      [8]

      lud (…) zwierzony — powierzoną sobie załogę. [przypis redakcyjny]

      [9]

      stus — cios, uderzenie. W strofie tej jest mowa prawdopodobnie o bitwie pod Orszą z roku 1514. [przypis redakcyjny]

      [10]

      Niepr — Dniepr. [przypis redakcyjny]

      [11]

      miecąc na ostrowy — miotając na wyspy. [przypis redakcyjny]

      [12]

      na ledzie (starop. N. lp) — na lodzie. [przypis redakcyjny]

      [13]

      granic (…) ujedzie (starop.) — wtargnie w nasze granice. [przypis redakcyjny]

      Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

      Dane do przelewu tradycyjnego:

      nazwa odbiorcy

      Fundacja Wolne Lektury

      adres odbiorcy

      ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

      numer konta

      75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

      tytuł przelewu

      Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

      wpłaty w EUR

      PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

      Wpłaty w USD

      PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

      SWIFT

      WBKPPLPP

      x
      Skopiuj link Skopiuj cytat
      Zakładka Istniejąca zakładka Notka
      Słuchaj od tego miejsca

      Pora na chwilę przerwy :)

      Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

      Jeśli wciąż chcesz mieć nasze książki zawsze pod ręką — wesprzyj Wolne Lektury 1,5%!
      KRS: 0000070056
      Nazwa organizacji: Wolne Lektury

      Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
      Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

      Wspieram, bo uważam że dostęp do wiedzy powinien być darmowy. Sam często korzystam z zasobów wolnelektury.pl więc wspieram jak tylko mogę.

      Adam Fidusiewicz

      Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

      Zapisz się na newsletter, a nie przegapisz naszych publikacji. Zawsze możesz zrezygnować. Kliknij i podaj adres email

      Potrzebujemy Twojej pomocy! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą. Kliknij i zadeklaruj comiesięczne wsparcie >>>

      Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.
      Czy wiesz, że jeśli włączysz subskrypcję, to pomożesz uwolnić kolejną książkę?

      Kliknij obrazek, by subskrybować!

      Publiczne dotacje nigdy nie pokrywają wszystkich potrzeb biblioteki. Wsparcie czytelników jest niezbędne! Kliknij i dorzuć się!

      Czy wiesz, że wystarczyłoby 1000 osób, udzielających nam regularnego wsparcia, żeby zaspokoić podstawowe potrzeby Wolnych Lektur? Kliknij i dorzuć się!

      Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
      • NIP: 952-187-70-87
      • KRS: 0000070056
      • REGON: 017423865
      • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
      Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
      MKiDN
      Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.