Przypisy

būriškai — kaip būras. Būru buvo vadinamas Mažosios Lietuvos valstietis lietuvis. [przypis edytorski]

by beł nie on (starop.) — gdyby nie on. [przypis edytorski]

by była (…) się (…) nie odkryła (starop. konstrukcja) — konstrukcja daw. czasu zaprzeszłego, wyrażającego czynność wcześniejszą od pozostałych czynności i stanów zapisanych w czasie przeszłym prostym; znaczenie: gdyby się nie odkryła wcześniej (uprzednio, kiedyś itp.). [przypis edytorski]

by były naprawdę dotkliwe i by w nich była paląca gorzkość; nie tak jak było z owym Gallionem — Junius Gallio, senator rzymski, przez cesarza Tyberiusza usunięty z senatu i skazany na wygnanie z Italii. [przypis edytorski]

by ci Libii państwa nie szkodziły — nawiązanie do pobytu Eneasza u Dydony. [przypis edytorski]

by czym więcej wydobyć od niego — popr.: by tym więcej (…). [przypis edytorski]

by (daw.) — jak. [przypis edytorski]

by (daw.) — jakby, niby. [przypis edytorski]

by (daw.) — niby, jakby. [przypis edytorski]

by (daw.) — tu: choćby, chociażby. [przypis edytorski]

by (daw.) — tu: choćby, nawet. [przypis edytorski]

by (daw.) — tu: choćby, niby. [przypis edytorski]

by (daw.) — tu: choćby. [przypis edytorski]

by (daw.) — tu: gdyby. [przypis edytorski]

by (daw.) — tu: jak. [przypis edytorski]

by (daw.) — tu: niby, jakby, jak. [przypis edytorski]

by (daw.) — tu: niby, jakby. [przypis edytorski]

by (daw.) — tu: niby, jakby, tak jak. [przypis edytorski]

by (daw.) — tu: niby. [przypis edytorski]

by (daw.) — tu w znaczeniu: choćby. [przypis edytorski]

(…) by go wyleczyć z przywar dziwnych — po tym zdaniu opuszczone: Ich mußte ihn anbeten, so tief er auch alle meine Empfindungen kränkte. [przypis edytorski]

By go zachować od nieczystości, nie palono umarłych. Dziób ptaków unosił ich do nieba — wyznawcy zoroastryzmu, by uniknąć skażenia ziemi i ognia, pozostawiają zwłoki zmarłych na żer ptakom w specjalnych budowlach, tzw. wieżach milczenia. [przypis edytorski]

by God! by God! (ang.) — Na Boga! Na Boga! [przypis edytorski]

by i (daw.) — choćby i; choćby nawet. [przypis edytorski]

By ich męczeństwem (…) bramy — w wersji ze Śpiewów nabożnych polskich: „Cierniem męczeństwa uwieńczyli skronie,/ A nam wolności otworzyli bramy”. [przypis edytorski]

by — jak, jakby. [przypis edytorski]

by — jak. [przypis edytorski]

by — jakby, niby. [przypis edytorski]

By — jakby, niby. [przypis edytorski]

by jeden — choćby jeden. [przypis edytorski]

By Jove (ang.) — na Jowisza. [przypis edytorski]

by — kad tik. [przypis edytorski]

by każdy z niewolników taką pracę, do której przywykł, pełnił — mowa o ludziach niedawno wziętych do niewoli. [przypis edytorski]

by (lenk.) — kad. [przypis edytorski]

By lepiej czcić umarłych, uśmiercają żywych — Les embarras de Paris (Satyra VI) Nicolasa Boileau. [przypis edytorski]

by Lulejka pojął za żonę Angelikę — dawniej w rodzinach królewskich i arystokratycznych istniał obyczaj małżeństw między kuzynami. [przypis edytorski]

by matka opuściła dzieci swoje na ziemi, ja was nigdy nie opuszczę — Iz 49, 15. [przypis edytorski]

by mężczyzna przychodził do nich z biczem — parafraza słów z: F. Nietzsche, Tako rzecze Zaratustra, Mowy Zaratustry: O starej i młodej kobiecie. [przypis edytorski]

by miał być panienką — tu: jakby był panienką. [przypis edytorski]

by najbardziej (daw.) — tu: choćby najbardziej. [przypis edytorski]

by najcięższej — tu: choćby najcięższej. [przypis edytorski]

by najmniejsze — tu: choćby najmniejsze. [przypis edytorski]

by najprzedniejszy — choćby najlepszy. [przypis edytorski]

by namniej (starop.) — choćby najmniej, choć odrobinę. [przypis edytorski]

By nas piekła pozbawił — obecnie śpiewa się raczej: by nas z piekła wybawił. [przypis edytorski]

by nawet był to — tu skrót od: choćby nawet był to. [przypis edytorski]

by nawet (daw.) — choćby nawet. [przypis edytorski]

by — niby, jakby, tak jak. [przypis edytorski]

by — niby. [przypis edytorski]

by nie opuścić nic — dziś popr.: by nie opuścić niczego. [przypis edytorski]

by nie (starop.) — tu: gdyby nie. [przypis edytorski]

By rozum był przy młodości / Nigdy takiej obfitości / Pereł morze i ziemia złota nie urodzi, / Żeby tego nie mieli tym dostawać młodzi — nie ma takich skarbów na ziemi, żeby za nie mogli młodzi kupić sobie rozum. [przypis edytorski]

by się było przydało — daw. forma czasu zaprzeszłego, używanego dla wyrażenia czynności (zdarzenia, stanu itp.) poprzedzającej inną czynność (zdarzenie, stan itp.) wyrażoną w czasie przeszłym zwykłym; znaczenie: kiedy by się przydało (wcześniej). [przypis edytorski]

by (starop.) — gdyby. [przypis edytorski]

by (starop.) — jakby, niby; by na tryumfie więźnie prowadziła. [przypis edytorski]

by (starop.) — jakby, niby. [przypis edytorski]

by (starop.) — niby; tak jak. [przypis edytorski]

by (starop.) — niby to, jakby; tu: sugerując. [przypis edytorski]

by (starop.) — tu: choćby. [przypis edytorski]

by (starop.) — tu: gdyby; jeśliby. [przypis edytorski]

by (starop.) — tu: gdyby. [przypis edytorski]

by (starop.) — tu: niby, jak. [przypis edytorski]

by (starop.) — tu: niby, jakby, jak. [przypis edytorski]

by (starop.) — tu: niby, jakby. [przypis edytorski]

by strumień — niby strumień. [przypis edytorski]

by też była (starop.) — choćby nawet była. [przypis edytorski]

by też (daw.) — choćby; choćby nawet. [przypis edytorski]

by też (daw.) — choćby nawet. [przypis edytorski]

by też najlepsze (daw.) — choćby i najlepsze. [przypis edytorski]

by the bye (ang.) — nawiasem mówiąc. [przypis edytorski]

by tik — kad tik. [przypis edytorski]

by — tu: choćby, chociaż. [przypis edytorski]

by — tu: choćby, gdyby. [przypis edytorski]

by — tu: choćby; nawet. [przypis edytorski]

by — tu: choćby. [przypis edytorski]

by — tu: gdy choćby. [przypis edytorski]

by — tu: jak, niby. [przypis edytorski]

by — tu: jak. [przypis edytorski]

by — tu: jakby, niby, jak. [przypis edytorski]

by — tu: jakby. [przypis edytorski]

by — tu: niby, jak. [przypis edytorski]

by — tu: niby, jakby; jak. [przypis edytorski]

by — tu: niby, jakby, jak. [przypis edytorski]

by — tu: niby, jakby. [przypis edytorski]

by — tu: niby, jakby, tak jak. [przypis edytorski]

By — tu: niby. [przypis edytorski]

by — tu: niby. [przypis edytorski]

by — tu: niby, tak jak. [przypis edytorski]

by — tu: niby; tak jak. [przypis edytorski]

by — tu skrócone: niby, jakby. [przypis edytorski]

by — tu skrót od: choćby. [przypis edytorski]

by — tu w znaczeniu: jakby, niby. [przypis edytorski]

by — tu w znaczeniu: jakby. [przypis edytorski]

by — tu w znaczeniu takim jak: choćby. [przypis edytorski]

by wam nad dziatkami nie były takie to pozory, jele ja (…) dziś zeźrzała (…) nad swym (…) synem (starop.) — żebyście nie zobaczyły dzieci w takim stanie, w jakim ja dziś ujrzałam swego syna. [przypis edytorski]

By więc dowieść, że junakiem — inaczej: By dowieść, że jest junakiem; junak: dzielny młodzieniec. [przypis edytorski]

by wolał, żeby zupełnie nie — [Krasiński] wymawia się od dedykowania mu Stefana Czarnieckiego Kajetana Koźmiana, którego druk właśnie rozpoczęto. [przypis edytorski]

by ze spiżu — jak ze spiżu. [przypis edytorski]

by [zobaczyć] — u Cylkowa: 'by mieć'; uzasadnienie korekty: uniknięcie nieporozumienia, w oryginale nie ma czasownika 'mieć', a to Jakub ma mieć wynagrodzenie nie Laban, dosł. jest tam wyrażenie 'gdy przyjdziesz do mojego wynagrodzenia przed tobą'. [przypis edytorski]

Byblis — Gestalt der griechischen Mythologie. [przypis edytorski]