Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 484 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 14463 przypisów.
Połowcy a. Kumanowie — ałtajski lud, posługujący się językiem z grupy kipczackiej; od VIII w. wędrowali z rejonu dzisiejszego Kazachstanu na tereny obecnej Ukrainy, w XII w. wyparci przez władcę Rusi Kijowskiej za Don i Wołgę, wchodzili w koalicje z książętami ruskimi, ich wodzowie wżeniali się w dynastie panujące Serbii, Węgier i Bułgarii, ale także organizowali najazdy na te ziemie. W następnych wiekach zasymilowali się wśród ludów Złotej Ordy. Połowiecki dostojnik, sprzedany w niewolę do Egiptu, założył tam dynastię rządzącą w latach 1250–1382. [przypis edytorski]
Połowcy a. Kumanowie — lud ałtajski; od VIII w. wędrowali z rejonu dzisiejszego Kazachstanu na tereny obecnej Ukrainy, w XII w. wyparci przez władcę Rusi Kijowskiej za Don i Wołgę, w następnych wiekach zasymilowali się wśród ludów Złotej Ordy. [przypis edytorski]
Połowcy — koczowniczy lud, w XI wieku często najeżdżający Ruś. [przypis edytorski]
Połowcy — lud ałtajski, który przywędrował w średniowieczu z terenów dzisiejszego Kazachstanu i utrzymywał burzliwe relacje sąsiedzkie z księstwami ruskimi. Po najeździe Mongołów w XIII w. Połowcy ulegli rozproszeniu, ich potomkowie żyją do dziś w płn. części Węgier. [przypis edytorski]
połowica (daw.) — małżonka. [przypis edytorski]
połowica (daw.) — małżonka. [przypis edytorski]
połowica (daw.) — połowa; przen.: żona, małżonka. [przypis edytorski]
połowica (daw.) — połowa. [przypis edytorski]
połowica (daw.) — tu: połowa. [przypis edytorski]
połowica (tu daw.) — połowa. [przypis edytorski]
połowica (żart.)— żona. [przypis edytorski]
połowica — żart. żona. [przypis edytorski]
połowica (żart.) — żona. [przypis edytorski]
połoz (daw. a. reg.) — płaz. [przypis edytorski]
połoz — tu: wąż. [przypis edytorski]
połoz (z rus.) — wąż. [przypis edytorski]
położenie towarzyskie (daw.) — pozycja społeczna. [przypis edytorski]
położna — kobieta odbierająca poród. [przypis edytorski]
położnica — kobieta leżąca w połogu, tj. dochodząca do siebie po porodzie. [przypis edytorski]
położnica — rodząca kobieta. [przypis edytorski]
położniczyć — pomagać przy odbieraniu porodu. [przypis edytorski]
położy się na kształt okrętu wznak; Wnet miasto żagla nastoperczy wzgórę (…) skórę — pływanie na powierzchni morza z uniesionym skórzastym „żaglem” wskazuje, że tutaj nautilus przypomina raczej żeglarza portugalskiego (Physalia physalis), rurkopława tworzącego duże skupiska kolonijne unoszące się na powierzchni wody dzięki charakterystycznemu pęcherzowi, wypełnionemu gazem i zakończonemu małym, przypominającym żagiel grzebieniem, służącym do przemieszczania się kolonii. [przypis edytorski]
położyć się — «[Położyć się z nią] choćby i bez współżycia», zob. Raszi do 39:10. [przypis edytorski]
położyć — tu skrócone od: położy ci. [przypis edytorski]
położył — u Cylkowa: 'położyć chce'; uzasadnienie korekty: niezrozumiała decyzja Cylkowa: zdarzenie już się wydarzyło i nie ma w oryginale czasownika 'chcieć'. [przypis edytorski]
Położyłam kres ich sprzeczkom bez końca, We wspólnym zamknąwszy ich łożu — Homer, Iliada XIV 205– 209 (Hera do Afrodyty; parafraza). [przypis edytorski]
położysty — dziś: rozłożysty. [przypis edytorski]
położysty — niezbyt stromy. [przypis edytorski]
położyszli (starop.) — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: jeśli położysz. [przypis edytorski]
położywa (gw.) — położymy. [przypis edytorski]
połóg — okres po porodzie. [przypis edytorski]
połóżże rękę twoje pod biodro moje — «Dla złożenia przysięgi», por. Ks. Rodzaju 24:2, zob. Raszi do 47:29. [przypis edytorski]
Połtawa — miasto w środkowo-wsch. części Ukrainy. [przypis edytorski]
połuczam (z ros.) — dostanę. [przypis edytorski]
połudeń a połudzień (reg.) — obiad, posiłek południowy. [przypis edytorski]
południca (mit. słow.) — złośliwy demon czyhający na swoje ofiary w letnie południe na polach i duszący je; przedstawiany pod postacią młodej kobiety albo staruchy w białej odzieży; wierzono, że południcami stawały się dusze kobiet zmarłych tuż przed, w trakcie lub tuż po ślubie. [przypis edytorski]
południca — złośliwy demon czyhający na swoje ofiary w letnie południe na polach i duszący je; przedstawiany pod postacią młodej kobiety a. staruchy w białej odzieży; wierzono, że południcami stawały się dusze kobiet zmarłych tuż przed, w trakcie lub tuż po ślubie. [przypis edytorski]
południm — południowym; tu: forma skrócona dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca. [przypis edytorski]
południowe upodobania — homoseksualizm. [przypis edytorski]
połupan — połupany (daw. krótka forma przym.). [przypis edytorski]
poły — dolna część ubrania. [przypis edytorski]
poły — tu: połcie (mięsa). [przypis edytorski]
połyska — dziś popr. forma: połyskuje; błyska. [przypis edytorski]
połyska — dziś popr. forma: połyskuje. [przypis edytorski]
połyskać — dziś: połyskiwać. [przypis edytorski]
połyskał — dziś: połyskiwał. [przypis edytorski]
połyski (daw. forma) — dziś N.lm: połyskami. [przypis edytorski]
pomada (daw.) — mieszanka tłuszczu, wosku i perfum, nakładana na włosy, zmiękczająca je i nadająca połysk. [przypis edytorski]
pomada — środek kosmetyczny do smarowania włosów dla nadania im połysku i miękkości. [przypis edytorski]
pomada — tłusty, pachnący środek kosmetyczny używany dawniej do smarowania włosów dla nadania im połysku i miękkości. [przypis edytorski]
pomadka — tu w zn.: miękki cukierek. [przypis edytorski]
pomadować włosy — smarować włosy pomadą, czyli kosmetykiem do włosów na bazie wosku i tłuszczu, pomagającym w układaniu fryzury oraz nadającym połysk. [przypis edytorski]
pomazaniec ziemski — król (od użycia olejów świętych w ceremonii koronacji). [przypis edytorski]
Pomazany — pomazaniec, namaszczony (olejem na władcę, kapłana lub proroka) to dosłowne znaczenie hebrajskiego słowa „mesjasz”, którego tłumaczeniem jest greckie słowo „Chrystus”. [przypis edytorski]
pomer — dziś popr.: umarł. [przypis edytorski]
pomerł — dziś popr.: pomarł; pomrzeć: umrzeć. [przypis edytorski]
Pometi a. Suessa Pometia — być może miasto w kraju Wolsków. [przypis edytorski]
pomezańskiego — diecezja pomezańska miała stolicę w Kwidzynie. [przypis edytorski]
pomėtis (brus.) — atmintis. [przypis edytorski]
pomglony — mglisty. [przypis edytorski]
Pomiałowski, Nikołaj (1835–1863) — rosyjski prozaik. [przypis edytorski]
pomiar — udział, część. [przypis edytorski]
pomiara (starop.) — umiar. [przypis edytorski]
pomiarkować (daw.) — zastanowić się. [przypis edytorski]
pomiarkować (daw.) — zorientować się. [przypis edytorski]
pomiarkować (daw.) — zorientować się w czymś. [przypis edytorski]
pomiarkować (daw.) — zorientować się, zauważyć. [przypis edytorski]
pomiarkować (daw.) — zrozumieć. [przypis edytorski]
pomiarkować (daw.) — zrozumieć. [przypis edytorski]
pomiarkować (gw.) — zrozumieć, pojąć. [przypis edytorski]
pomiarkować się (daw.) — opamiętać się, pohamować się. [przypis edytorski]
pomiarkować się (daw.) — tu: pohamować się. [przypis edytorski]
pomiarkować — tu: rozumieć. [przypis edytorski]
pomiarkował sobie — hebr. שָׁמַר (szamar): ‘pilnować, strzec’. «[Jakub] czekał i wypatrywał [czasu], kiedy się to wydarzy», zob. Raszi do 37:11. [przypis edytorski]
pomiarkowanie (daw., gw.) — rozeznanie, zrozumienie. [przypis edytorski]
pomidorowiec — klerykał. [przypis edytorski]
pomieniać (daw.) — zamieniać, wymieniać. [przypis edytorski]
pomieniać (daw.) — zamieniać, wymieniać. [przypis edytorski]
pomieniać (daw.) — zamienić, pozamieniać. [przypis edytorski]
pomieniać (daw.) — zamienić. [przypis edytorski]
pomieniać się (daw.) — zamienić się. [przypis edytorski]
pomienionej bitwy — mowa o bitwie pod Kannami. [przypis edytorski]
pomieniony (daw.) — nazwany po imieniu, wymieniony, wspomniany. [przypis edytorski]
pomieniony (daw.) — wspomniany. [przypis edytorski]
pomieniony (daw.) — wspomniany (wyżej, wcześniej). [przypis edytorski]
pomieniony (daw.) — wspomniany, wzmiankowany, wymieniony. [przypis edytorski]
pomieniony (daw.) — wymieniony, wspomniany. [przypis edytorski]
pomieniony — dziś: wspomniany. [przypis edytorski]
pomieniony (starop.) — wspomniany (wyżej, wcześniej). [przypis edytorski]
pomieniony (starop.) — wymieniony; nazwany po imieniu. [przypis edytorski]
pomieniony — wymieniony. [przypis edytorski]
pomiernie (starop.) — umiarkowanie, z umiarem. [przypis edytorski]
pomierność — umiarkowanie. [przypis edytorski]
pomierny (daw.) — mały, niewielki. [przypis edytorski]
pomierny (daw.) — nieduży, mały. [przypis edytorski]
pomierny (daw.) — umiarkowany. [przypis edytorski]
pomierny — umiarkowany. [przypis edytorski]
pomierzać (daw.) — mierzyć, odmierzać. [przypis edytorski]
pomierzch (poet.) — mrok, ciemność. [przypis edytorski]
pomieszać — tu: zmieszać, zakłopotać. [przypis edytorski]
