Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie

Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 14463 przypisów.

Porewit — bóg o pięciu twarzach czczony na Rugii. [przypis edytorski]

poręba (gw.) — obszar, na którym wycięto drzewa w lesie. [przypis edytorski]

poręba — obszar, na którym wycięto drzewa w lesie. [przypis edytorski]

poręba — obszar w lesie powstały po wycince drzew. [przypis edytorski]

Porębowicz, Edward (1862–1937) — poeta i znakomity tłumacz, przełożył m. in. Don Juana Byrona i Boską Komedię Dantego. [przypis edytorski]

poręczem — dziś r.ż., forma N. lp: poręczą. [przypis edytorski]

poręcznik — dziś popr.: poręczyciel. [przypis edytorski]

poręka (daw.) — poręczenie, gwarancja. [przypis edytorski]

porękawiczne — opłata dla pośrednika, przez którego ręce (stąd nazwa) przechodzi transakcja między dwiema innymi osobami. [przypis edytorski]

porękawiczne — opłata dla pośrednika, przez którego ręce (stąd nazwa) przechodzi transakcja między dwiema innymi osobami. [przypis edytorski]

Porfir a. Porfiriusz (233–305) — gr. filozof i astrolog, komentator i propagator filozofii Platona. [przypis edytorski]

porfir — rodzaj twardej skały wulkanicznej. [przypis edytorski]

porfir — skała magmowa składająca się z drobnoziarnistego ciasta skalnego, w którym są osadzone wykrystalizowane wcześniej duże kryształy. [przypis edytorski]

porfir — skała magmowa zawierająca wcześniej wykrystalizowane kryształy. [przypis edytorski]

porfir (z gr. porphyra: purpura) — efektowna skała magmowa składająca się z jednorodnej lub drobnoziarnistej masy (ciasta skalnego), w której tkwią powstałe wcześniej prakryształy. [przypis edytorski]

Porfirion, dziś: Porfyrion (gr.) — imię męskie pochodzenia greckiego (od porphyra: purpura); w mit. greckiej jeden z gigantów, którzy walczyli z bogami olimpijskimi; został zabity przez Heraklesa i Zeusa, kiedy usiłował zgwałcić Herę; w literaturze polskiej wymienia go m.in. Jan Kochanowski w swoim programowym wierszu Muza (w. 44); nazwisko Porfyrio nosił antyczny komentator dzieł Horacego; pokrewne imię Porfyrios (pol. Porfiriusz) nosił m.in. neoplatoński filozof oraz jeden ze staroż. świętych chrześcijańskich. [przypis edytorski]

Porfiriusz z Tyru, gr. Porphyrios (ok. 234–ok. 305) — filozof neoplatoński, uczeń Plotyna; autor dzieła Isagoge, standardowego podręcznika logiki Arystotelesa przez całe średniowiecze; polemizował z chrześcijaństwem. [przypis edytorski]

porfirogeneta (z gr. porphýra: purpura oraz gennētós: urodzony) — tytuł w greckojęzycznym Cesarstwie Wschodniorzymskim (ze stolicą w Konstantynopolu), nadawany synowi urodzonemu po wstąpieniu ojca na tron. [przypis edytorski]

Pornic — miasteczko w Bretanii w płn-zach. Francji; w XIX w. popularne kąpielisko. [przypis edytorski]

Pornik — popr. Pornic: miejscowość w zach. Francji, nad Atlantykiem, w departamencie Loara Atlantycka. [przypis edytorski]

pornografi — dziś popr. forma lm: pornografowie. [przypis edytorski]

porogi, właśc. porohy (ukr. пороги) — progi wodne w dolnym biegu Dniepru, dziś już nieistniejące grzebienie skalne w poprzek nurtu rzeki, które sprawiały, że Dnieprem mogły pływać łodzie tylko bardzo doświadczonych żeglarzy, przeważnie Kozaków. [przypis edytorski]

poroh — naturalna zapora skalna na rzece, uniemożliwiająca swobodną żeglugę. [przypis edytorski]

poroh (ukr.: próg) — naturalna zapora skalna na rzece, uniemożliwiająca swobodną żeglugę. Porohy Dniepru dawały obeznanym z nimi Kozakom przewagę nad ich wrogami i ochronę. Od nich pochodzi nazwa kozackiej ostoi, Zaporoża. [przypis edytorski]

poroh (ukr. поріг, lm пороги: próg) — naturalna zapora skalna na rzece, uniemożliwiająca swobodną żeglugę. Porohy Dniepru dawały obeznanym z nimi Kozakom przewagę nad ich wrogami i ochronę. Od nich pochodzi nazwa kozackiej ostoi, Zaporoża. W latach 30. XX w. w miejscu porohów na Dnieprze utworzono sztuczny zbiornik wodny, zasilający Dnieprowską Elektrownię Wodną. [przypis edytorski]

porohy — naturalna zapora skalna na rzece, uniemożliwiająca swobodną żeglugę; kraina poniżej porohów Dniepru nazywała się w XVI-XVIII w. Niżem albo Zaporożem i była zamieszkana przez społeczność Kozaków zaporoskich. [przypis edytorski]

porohy — tu: zapory; pierwotnie: naturalne progi na rzece. [przypis edytorski]

Poroniec — wł. Wierchporoniec a. Wierch Poroniec, grzbiet górski w Tatrach o wys. 1105 m n.p.m. [przypis edytorski]

Poronin — wieś w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim. [przypis edytorski]

poroniony — taki, który się nie udał lub nie przyniósł oczekiwanego efektu. [przypis edytorski]

poroście (starop. forma) — porośnie; urośnie. [przypis edytorski]

porość — dziś: porosnąć. [przypis edytorski]

porozkiełznany — porozwiązywany. [przypis edytorski]

porozmiatane — porozrzucane, od: miotać — rzucać. [przypis edytorski]

[Porozrzucane. Leśny skrywał je manowiec.] — wers dopisany przez tłumacza. W oryginale brakuje tu fragmentu tekstu. [przypis edytorski]

porozsełam — porozsyłam. [przypis edytorski]

poroztwierane — dziś popr.: pootwierane. [przypis edytorski]

porozumienie (tu daw., być może błąd zamiast: dorozumienie) — domysł, przypuszczenie. [przypis edytorski]

porozumienie — tu: podejrzenie, pomówienie, oskarżenie. [przypis edytorski]

porównać się — zrównać się. [przypis edytorski]

porównać — tu: zrównać. [przypis edytorski]

porównanie — tu: zrównanie. [przypis edytorski]

porównują Katona cenzora z Katonem młodszym — żyjący w czasach wojen punickich Katon Starszy (234–149 p.n.e.), zwany też Cenzorem, był pradziadem żyjącego u schyłku republiki, skonfliktowanego z Juliuszem Cezarem, Katona Młodszego (95–46 p.n.e.). Obaj nosili to samo imię: Marcus Porcius Cato, w historiografii rozróżniani są po przydomku. [przypis edytorski]

porównywa — dziś popr. forma 3 os. pl. cz.ter.: porównuje. [przypis edytorski]

porównywa — dziś popr. forma 3os. lp cz.ter.: porównuje. [przypis edytorski]

porównywa — dziś popr. forma: porównuje. [przypis edytorski]

porównywać — tu: rozstrzygać. [przypis edytorski]

porównywaj (daw.) — dziś popr. forma: porównuj. [przypis edytorski]

porównywając — dziś popr.: porównując. [przypis edytorski]

porównywałem dwie głów — dziś popr. składnia: porównywałem dwie głowy. [przypis edytorski]

porównywam — dziś popr. forma 1 os. lp cz.ter.: porównuję. [przypis edytorski]

porównywamy — dziś częściej: porównujemy. [przypis edytorski]

porównywują — dziś popr.: porównują. [przypis edytorski]

porównywując — dziś popr.: porównując. [przypis edytorski]

poróżnić się — pokłócić się. [przypis edytorski]

poróżnić się — posprzeczać się, pokłócić się. [przypis edytorski]

poróżniwszy mnie — hebr. לְהַבְאִישֵׁנִי (lechaw-iszeni) dosł. ‘sprawić, że będę cuchnął’. «Będą mnie nienawidzić, tak jak człowiek nienawidzi czegoś, co śmierdzi», zob. Ibn Ezra do 34:30. [przypis edytorski]

Porphyra laciniata — szkarlatnica postrzępiona; gatunek glona należącego do krasnorostów. [przypis edytorski]

porphyrogen (gr. porphýra: purpura, gennētós: urodzony) — porfirogeneta, dosł. „urodzony w purpurze” (porphyrogénnētos), syn urodzony po wstąpieniu ojca na tron. [przypis edytorski]

Porpora, Nicola (1686–1768) — wł. kompozytor operowy. [przypis edytorski]

Porsena, właśc. Lars Porsenna — etruski władca z Kluzjum (Clusium), który w VI wieku p.n.e., popierając pretensje do tronu obalonego Tarkwiniusza Pysznego, najechał Rzym. Do odstąpienia spod miasta miało go wg legendy skłonić zdumiewające męstwo Rzymian, mianowicie Mucjusza Scewoli (właśc. Gaiusza Muciusza Kordusa), który wysłany, by zamordować Porsennę, i schwytany w obozie wroga, włożył rękę w ogień na dowód, że nie straszne mu tortury ani śmierć (nosił odtąd z chlubą przydomek Scaevola, tzn. Mańkut). [przypis edytorski]

Porson, Richard (1759–1808) — angielski filolog klasyczny, profesor uniwersytetu w Cambridge. [przypis edytorski]

Port Arthur — dziś: Lüshunkou, dzielnica Dalian, chińskiego miasta leżącego nad Morzem Żółtym. [przypis edytorski]

port Chaoński — port w Epirze, od nazwy Chaonów, jednego z trzech gł. plemion (obok Molossów i Tesprotów) tworzących staroż. lud zamieszkujący Epir i zbiorczo zwany Epirotami; Chaonowie zamieszkiwali równinę Butroton na płn. Epiru, w VI w. p.n.e. tworzyli państwo plemienne, wywodząc ród swoich władców od trojańskiego Helenosa. [przypis edytorski]

port de tête (fr.) — sposób trzymania głowy. [przypis edytorski]

port-épée (fr.) — srebrny lub złoty temblak (tj. taśma do zawieszenia) broni białej bocznej u oficerów i urzędników państwowych, opatrzona inicjałem monarchy lub godłem państwowym. [przypis edytorski]

port gdyński — wielki port w Gdyni; zbudowany w okresie międzywojennym przy osadzie rybackiej Gdynia, jako główny i jedyny port na polskim wybrzeżu Bałtyku (gdyż Wolne Miasto Gdańsk nie należało do Rzeczpospolitej); jedna z najważniejszych inwestycji państwa polskiego w okresie międzywojennym. [przypis edytorski]

port livorneński — port w mieście Livorno we Włoszech; położony na wybrzeżu Morza Liguryjskiego. [przypis edytorski]

Port Macquarie — miasto portowe w stanie Nowa Południowa Walia w Australii, u ujścia rz. Hastings do Pacyfiku; daw. kolonia karna, od 1830 udostępnione osadnikom. [przypis edytorski]

port — miejsce, skąd odchodzą i dokąd przybiją statki. [przypis edytorski]

port (…) poświęcon MinerwiePortus Veneris w pobliżu Arx Minervae w Kalabrii. [przypis edytorski]

Port-Royal des Champs — klasztor pod Paryżem, w którym w XVII wieku rozwinęła się wpływowa myśl religijno-społeczna — jansenizm. [przypis edytorski]

Port-Royal — klasztor cystersek; gł. ośrodek ruchu jansenistów. [przypis edytorski]

Port-Royal właśc. Port-Royal-des-Champs — klasztor pod Paryżem; w XVII w. wywarł wielki wpływ na życie religijne i umysłowe Francji, stanowił centrum jansenizmu. [przypis edytorski]

Port-Royal właśc. Port-Royal-des-Champs — klasztor pod Paryżem; w XVII w. wywarł wielki wpływ na życie religijne i umysłowe Francji, stanowił centrum jansenizmu. [przypis edytorski]

Port-Royal, właśc. Port-Royal-des-Champs — klasztor pod Paryżem; w XVII w. wywarł wielki wpływ na życie religijne i umysłowe Francji, stanowił centrum jansenizmu. [przypis edytorski]

Port Said — miasto egipskie nad Morzem Śródziemnym, w pobliżu Kanału Sueskiego; założone w 1859 w związku z budową tego kanału. [przypis edytorski]

Port Said — miasto położone w Egipcie w pobliżu Kanału Sueskiego. Zostało założone w 1859 roku właśnie z powodu rozbudowy tego kanału. [przypis edytorski]

Port Said — miasto w Egipcie, nad M. Śródziemnym, przy wejściu do Kanału Sueskiego. [przypis edytorski]

port Saint-Nicolas — dawny port w Paryżu, na prawym brzegu Sekwany, w pobliżu Luwru oraz istniejącego do 1780 kościoła Saint-Nicolas-du-Louvre. [przypis edytorski]

port Świętego Mikołaja (fr. port Saint-Nicolas) — dawny port Paryża, który znajdował się na prawym brzegu Sekwany, w pobliżu kościoła Saint-Nicolas-du-Louvre (XIII w.), zburzonego na krótko przed rewolucją. [przypis edytorski]