Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | czeski | dopełniacz | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | holenderski | islandzki | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | regionalne | rosyjski | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | zdrobnienie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 24240 przypisów.
ikry — łydki; w rękopisie: iskrach. [przypis redakcyjny]
Iksyjon, Tytyjus — Iksjon za znieważenie Junony został wtrącony do Tartaru, gdzie cierpi męki przywiązany do koła ognistego; Totyos, mityczny olbrzym, prześladowca Latony, pokonany przez jej dzieci, Apollina i Dianę odbywa okrutną karę w Hadesie: dwa sępy wyżerają mu wątrobę, która wciąż odrasta. [przypis redakcyjny]
il 27. Ottobre 1665 — data roku wypis. tylko na karcie adresowej. [przypis redakcyjny]
il a pris la liberté dans le sang de son père — Depuis une époque reculée, la terre d'Ukraine était habitée par des tribus d'origine Slave. Lors des invasions tatares (après l'an 1240), ces tribus, qui vivaient sur les bords du Dniepr, soutinrent des luttes continuelles contre les hordes fixées en Russie. Les rois de Pologne créèrent en Ukraine la milice des Cosaques (ce qui signifie en tatar cavaliers légers), commandée par un hetman et des officiers polonais, pour l'opposer comme un rempart aux envahissements des hordes. Plus tard, la noblesse polonaise voulut enlever aux Cosaques leurs privilèges et persécuta la religion grecque, à laquelle ils appartenaient. De là une guerre terrible, commencée à la fin du 16e siècle, et qui sépara à jamais les Cosaques de la Pologne. En 1654, la convention de Pereïaslav les jeta dans les bras de la Russie. Cet événement a contribué pour une large part, à la perte des Polonais. [przypis redakcyjny]
ilacją — [forma B.lp r.ż. od ilacja;] wniosek ustny do sądu; w dzisiejszym prawie: żądanie jednostronne. [przypis redakcyjny]
ile czas znosił (starop.) — na ile czas pozwalał. [przypis redakcyjny]
Ile nauka jej zgodna z mym słowem — Tu poeta najwyraźniej objawia zdanie, że filozofia o tyle jest godną tego nazwania, ile jest zgodną ze znaczeniem pierwotnym swojego źródłosłowu; to jest miłością mądrości, jaka się zamyka w słowie bożym. [przypis redakcyjny]
ile — niż. [przypis redakcyjny]
Ile od świtu (…) zawsze igrająca — Przez sferę, którą porównywa do dziecka ciągle igrającego, poeta według owoczesnych pojęć astronomicznych wyobraża całą budowę nieba ze wszystkimi ciałami niebieskimi. Poetyczne wyrażenie początkowych sześciu wierszy tej pieśni w treściwej prozie dałoby się tak wyrazić: do zachodu słońca jeszcze zostawało dnia trzy godziny. [przypis redakcyjny]
Iles Britanniques (fr.) — wyspy brytyjskie. [przypis redakcyjny]
Ilissos — rzeka w Grecji. [przypis redakcyjny]
Ille enim magnus et nobilis est, qui more magnae ferae scit latratus canum securus exaudire (łac.) — Ten bowiem jest wielki i szlachetny, kto zwyczajem wielkiego zwierza słucha spokojnie szczekania psów (Seneka, De ira, XI, 32, 2; cytat niedokładny). [przypis redakcyjny]
illegalny — nieprawny, nielegalny. [przypis redakcyjny]
Ilnicka — Maria Ilnicka była wówczas redaktorką „Bluszczu”. [przypis redakcyjny]
ilot — helota. Słowacki czytał „ilot”, wedle zasad języka nowogreckiego. Opis gladiatora słuchającego oklasków na rzymskiej arenie oparty jest na rzeźbie Gala umierającego, którego poeta wówczas, zdaje się, sobie przypomniał. [przypis redakcyjny]
ils ont peche (…) (fr.) — zgrzeszyli, lecz niebo jest darem; kochali, i to jest pieczęcią przebaczenia. [przypis redakcyjny]
im się (starop. forma) — chwyć się. [przypis redakcyjny]
im summa cum invidia (łac.) — z najwyższym niezadowoleniem. [przypis redakcyjny]
im — tj. chęciom. [przypis redakcyjny]
im ultro (łac.) — sami, bez przymusu. [przypis redakcyjny]
Im więcej rozumiemy rzeczy poszczególne, tym więcej rozumiemy bóstwo — Nag. Schr.: „czyli tym więcej rozumu bóstwa posiadamy”. [przypis redakcyjny]
Im wyżej, tym widoczniej — im kto wyżej wyniesiony w społecznej hierarchii, tym baczniejszej poddany jest obserwacji. [przypis redakcyjny]
imać (starop. tu forma 3 os. lp: imie) — zacząć. [przypis redakcyjny]
Imaginacjo (…) skrzydło twe z sobą człowieka porywa — Poeta apostrofując imaginację wprowadza widzenie, jakie w następnych wierszach opowiada, i zarazem objaśnia cudowne zjawisko, jak fantastyczna imaginacja, niepobudzona żadnym zmysłowym wrażeniem, nas samych porywa w świat niewidzialny za pośrednictwem niebieskiego światła, jakie bezpośrednio z własnej woli albo z woli Bożej nam jakiś przedmiot szczególnie oświeca. [przypis redakcyjny]
imainować sobie (daw., z łac.) — imaginować sobie, wyobrażać sobie. [przypis redakcyjny]
Imainuj — imaginuj (z fr. imaginer), wyobraź sobie. Grupa głosek ge–, gi– w wyrazach pochodzenia obcego była wymawiana często jako je–, ji–, i–, np. jeografia, jenerał. [przypis redakcyjny]
Imawus — góry Himalaja. [przypis redakcyjny]
imbelles (łac.) — niewojennych. [przypis redakcyjny]
imbibere (łac.) — skorzystać. [przypis redakcyjny]
imbir a. imbier — proszek z korzeni rośliny zingiber officinale. [przypis redakcyjny]
imieniowi — dziś popr. forma C. lp: imieniu. [przypis redakcyjny]
Imię dali od wonnej różej — poeta ma na myśli miasto Rowigo, rzymskie Rhodigium, które wyprowadzano od [gr.] ροδον [rodon]: róża. [przypis redakcyjny]
imię kochanego króla — Saturna, którego imię ta gwiazda jeszcze teraz nosi. Mitologia pod panowaniem tego króla umieściła wiek złoty. [przypis redakcyjny]
imię moje jeszcze dość nie słynie — Dante już w roku 1300 słynął jako poeta i pisarz wielu pism prozą pisanych. Że się tu ze swojej sławy nie chlubi, zapewne musiał być pod przykrym wrażeniem widoku ciężarów, pod którymi widział ugięte duchy, co zgrzeszyły przez dumę. [przypis redakcyjny]
Imię pięknego kwiatu — To jest Róży jako symbolu Przeczystej Dziewicy Marii, do której poeta, o czym i sam tu nadmienia, modli się zawsze ze szczególnym nabożeństwem. [przypis redakcyjny]
Imię Saltrela (…) Cyncynata — Salterello to sławny we Florencji z wykrętów prawnych adwokat. Cyncynat, znany ze skromnych cnót swoich Rzymianin, postawiony tu obok dla przeciwieństwa i dla dowodu, jak różne za czasów dawnych, a czasów poety były pojęcia o sławie nazwisk między ludnością florencką. [przypis redakcyjny]
Imię twe piękne: Pratorani — l'ange Gardienne de la terre, appellé NAANG PPRATHORANI [tzn. anioł Strażnik ziemi zwany Naag Pratorani] (Patrz: Voyage de Siam des pères Jésuites etc., streszczone przez Poetę w Raptularzu pt. Religia Siam). [przypis redakcyjny]
imię wzgardy — chłop, człowiek pracujący na roli, nabrało znaczenia pogardliwego w Polsce z chwilą ugruntowania poddaństwa. [przypis redakcyjny]
Imiona: Łazicki od łażenia, w sensie nieprzyzwoitym, chodzenia na kobiety;Barzy (czyt. Bar-zy) — szybki, prędki. [przypis redakcyjny]
immarcescibilem (łac.) — niezwiędłe, niezatarte. [przypis redakcyjny]
immediate (łac.) — bezpośrednio. [przypis redakcyjny]
immunitatem (łac.) — wolności. [przypis redakcyjny]
immunitatis (łac.) — przywilej nietykalności. [przypis redakcyjny]
imo (daw.) — mimo, obok. [przypis redakcyjny]
imo (daw.) — mimo. [przypis redakcyjny]
imo — mimo, obok. [przypis redakcyjny]
imo — mimo [tj. obok; red. WL]. [przypis redakcyjny]
imo praxim (łac.) — mimo zwyczaju. [przypis redakcyjny]
impari nec eo quem Veritas meretur affectu (łac.) — nie z takim samym uczuciem i nie z takim, na jakie by prawda zasługiwała. [przypis redakcyjny]
impediment (z łac.) — przeszkoda, kłopot. [przypis redakcyjny]
impedimenta (łac.) — przeszkody. [przypis redakcyjny]
impedimentum (z łac.) — przeszkoda; tu B. lm impedimenta. [przypis redakcyjny]
impediować — przeszkadzać. [przypis redakcyjny]
impedyment — przeszkody. [przypis redakcyjny]
impedymenta (łac. forma lm) — przeszkody. [przypis redakcyjny]
impedymenta (…) obóz — artykuły wojskowe zakazywały pojedynków w obozie. [przypis redakcyjny]
imperatores (łac.) — tutaj: przodownicy młodzieży. [przypis redakcyjny]
imperatorowej — cesarzowej. [przypis redakcyjny]
imperial — górna, otwarta część omnibusu. [przypis redakcyjny]
imperiał — dawna złota moneta rosyjska wartości dziesięciu rubli srebrnych. [przypis redakcyjny]
imperiał — w carskiej Rosji złota moneta wartości 15 rb. [przypis redakcyjny]
imperiose (łac.) — hardo. [przypis redakcyjny]
imperiosus mulier (łac.) — chciwy władzy babsztyl. [przypis redakcyjny]
imperium (łac.) — cesarstwo. [przypis redakcyjny]
imperium (łac.) — państwo. [przypis redakcyjny]
imperium potissimum floret (łac.) — państwo najbardziej kwitnie. [przypis redakcyjny]
impertynencji — niegrzeczności, zniewagi. [przypis redakcyjny]
impertynencko — niegrzecznie. [przypis redakcyjny]
impet (daw.) — tu: podnieta. [przypis redakcyjny]
impet — nacisk. [przypis redakcyjny]
impet — pęd. [przypis redakcyjny]
impet — rozpęd. [przypis redakcyjny]
impet — rozpęd, rozmach. [przypis redakcyjny]
impet — tu: popęd. [przypis redakcyjny]
impet — tu: zamach, uderzenie. [przypis redakcyjny]
impet tu: — zawziętość. [przypis redakcyjny]
impet — tu: zawziętość. [przypis redakcyjny]
impet — zawziętość. [przypis redakcyjny]
Impia tortorum (…) salusque patent — Nikczemny tłum oprawców niesyty krwi niewinnej przez długie czasy dawał tu żer swym szałom. Dziś, gdy ojczyzna pozyskała spokój, dziś, gdy pokruszono pieczarę grabarzy, życie i zbawienie jawią się tam, kędy śmierć złowroga panowała. [przypis redakcyjny]
impluvium — zagłębienie, gdzie spływała woda z compluvium. [przypis redakcyjny]
imponere (łac.) — wmówić. [przypis redakcyjny]
importancji — znaczenia, wagi. [przypis redakcyjny]
importancji — znaczenia, ważności. [przypis redakcyjny]
importujące — przynoszące mniej dochodu. [przypis redakcyjny]
importunią — natręctwem, usilnemi prośbami. [przypis redakcyjny]
importunów — natrętów. [przypis redakcyjny]
importuny (z łac.) — natręty. [przypis redakcyjny]
impossible (fr.) — niemożliwe. [przypis redakcyjny]
impostura — udanie, kłamstwo. [przypis redakcyjny]
impresario (wł.) — osoba odpowiedzialna za organizowanie wydarzeń artystycznych, takich jak spektakle teatralne, koncerty czy przedstawienia cyrkowe; tu: znaczenie przenośne. [przypis redakcyjny]
impreza (daw., z wł.) — przedsięwzięcie. [przypis redakcyjny]
impreza (daw., z wł.) — przedsięwzięcie, zamiar. [przypis redakcyjny]
impreza — przedsięwzięcie. [przypis redakcyjny]
impreza — sprawa, przedsięwzięcie, wyprawa, bitwa. [przypis redakcyjny]
imprezę inną biorę — powziąłem inny zamiar; impreza (z wł.): zamiar, plan, przedsięwzięcie. [przypis redakcyjny]
in absentia (łac.) — w nieobecności. [przypis redakcyjny]
in absolutis dominiis: sic voto sic jubeo, stet pro ratione voluntas (łac.) — w państwach samowładnych: tak chcę, tak każę; za powód niech starczy wola. [przypis redakcyjny]
in abstracto (łac.) — jest abstrakcją, tzn. w rzeczywistości nie istnieje. [przypis redakcyjny]
in accessorio przyznano appellabilitatem — przy wstępnej rozprawie przyznano odwołalność. [przypis redakcyjny]
in accessu (łac.) — w przystępie. [przypis redakcyjny]
