Przypisy

inkonweniencja — niedogodność. [przypis redakcyjny]

inkrement — wzrost. [przypis redakcyjny]

inkrement (z łac.) — wzrost. [przypis redakcyjny]

inkursja (z łac.) — najazd, napad. [przypis redakcyjny]

inkursja (z łac.) — najazd. [przypis redakcyjny]

inkwietować (łac.) — niepokoić. [przypis redakcyjny]

inkwirować — badać, przesłuchiwać, wypytywać. [przypis redakcyjny]

inkwizycja — badanie, dochodzenie. [przypis redakcyjny]

inkwizycja — instytucja policyjno–sądowa, ustanowiona przez Kościół katolicki w w. XIII w celu walki z herezjami. Posługiwała się szpiegostwem i torturami, wydawała bardzo surowe wyroki. Zniesiona dopiero w XIX w. [przypis redakcyjny]

inkwizycja — śledztwo sądowe. [przypis redakcyjny]

inkwizycja — tu: śledztwo. [przypis redakcyjny]

inkwizycja — wybadywanie, śledztwo. [przypis redakcyjny]

inkwizycje — badanie sądowe, dochodzenie. [przypis redakcyjny]

Inna rzecz z prawami Wizygotów; ich królowie przetopili je i kazali je przetopić duchowieństwu. — Euryk je dał, Leuwigild je poprawił. Patrzcie kronikę Izydora. Chendaswind i Receswind ulepszyli je. Egiga kazał sporządzić kodeks, który mamy, i powierzył to biskupom; zachowano wszakże prawa Chendaswinda i Receswinda, jak to widać z szesnastego soboru w Toledo. [przypis redakcyjny]

Inna samodziercza familia — mowa o gwałceniu konstytucji węgierskiej przez Habsburgów, zwłaszcza w r. 1671 (zob. rozdział Do Panów) i przez Józefa II. [przypis redakcyjny]

innatum (łac.) — wrodzone. [przypis redakcyjny]

inne pasibraty — Za czasów Dantego w Sienie było towarzystwo złożone z dwunastu młodych i bogatych ludzi, którzy sprzedawszy swoje posiadłości ziemskie, złożyli wielki kapitał, ażeby wspólnie go roztrwonić i zarazem żyć wesoło. Kapitał ten, jak mówi Benvenuto d'Imola, składał się z 216 tysięcy florenów, a w przeciągu niespełna roku już go marnotrawcy stracili. [przypis redakcyjny]

Inni (…) zbogacili się na funduszach narodowych… — aluzja do nadużyć i defraudacji w czasie powstania styczniowego. [przypis redakcyjny]

innocentiae (łac. forma D.lp) — niewinności. [przypis redakcyjny]

innocuus lapidor (łac.) — niewinnego mię kamienują. [przypis redakcyjny]

innocuus (łac.) — niewinny. [przypis redakcyjny]

innotescencje (lm) — listy uwiadamiające, oznajmujące. [przypis redakcyjny]

innotescet (łac.) — wiadomym będzie. [przypis redakcyjny]

innotuit (łac.) — wiadomo. [przypis redakcyjny]

innovare (łac.) — wznawiać. [przypis redakcyjny]

Ino mi się nie broń — piosenka w Krakowskiem raczej nieznana. [przypis redakcyjny]

ino sie przypiece siarka — tzn. jak tylko zapalą się (wówczas siarkowe) zapałki. [przypis redakcyjny]

Ino z swem Melicertą — Ino, córka Kadmusa, żona króla Atamasa w Orchomenos. Gdy Atamas z dopuszczenia Hery oszalał i zabił własnego syna, Learcha, Ino uciekając przed nim z drugim synem, Melicertesem, rzuciła się w morze i została boginką morską. [przypis redakcyjny]

inochodniczek (starop.) — koń wierzchowy, krokiem prędszym od kłusa iść nazwyczajony. [przypis redakcyjny]

inscriptionem (łac.) — napis. [przypis redakcyjny]

insignia (łac.) — klejnoty. [przypis redakcyjny]

insignia (łac.) — odznaki. [przypis redakcyjny]

insolescit (łac.) — rozzuchwala się, wykracza. [przypis redakcyjny]

inspekt — grzęda, osłonięta ramami oszklonemi i matami. [przypis redakcyjny]

inspektorat fabryczny — w krajach kapitalistycznych państwowa kontrola warunków pracy w fabrykach. [przypis redakcyjny]

insperacie (z wł.) — niespodzianie. [przypis redakcyjny]

instabunt (łac.) — nastawać będą. [przypis redakcyjny]

instancja (z łac.) — tu: wstawiennictwo. [przypis redakcyjny]

instancjami — wstawiennictwami. [przypis redakcyjny]

instancje — wstawiennictwa. [przypis redakcyjny]

instancje — wstawiennictwo. [przypis redakcyjny]

instantanee (łac.) — nagle, obcesowo. [przypis redakcyjny]

instauracją — [forma B.lp r.ż.:] naprawą; Kitowicz ma tu na myśli zwłaszcza Stanisława Konarskiego i jego reformy edukacyjne. [przypis redakcyjny]

Institut de France — Instytut Francuski, obejmujący pięć towarzystw naukowych: Akademię Francuską, Akademię Napisów i Literatury Pięknej, Akademię Nauk, Akademię Sztuk Pięknych i Akademię Nauk Moralnych i Politycznych. Siedzibą Instytutu jest pałac naprzeciw Louvre'u. [przypis redakcyjny]

instrument narodowy muzyczny (…) został zapożyczony (…) — zasługa wykrycia i ustalenia litufińskich słów należy się znakomitemu lingwiście duńskiemu, p. W. Thomsenowi (w dziele Beröriager mellem de finske og de baltiske Sprog, Kopenhaga 1890); lecz że autor pominął, jak się zdaje, kilka ciekawych paralel, czy że ich nie dostrzegł, czy że im nie dowierzał, zebrany przez niego materiał da się miejscami i powiększyć, i inaczej oświetlić. [przypis redakcyjny]

instrumenta — dokumenty, listy urzędowe, pisma urzędowe. [przypis redakcyjny]

instrumenta elekcji — dowody wyboru. [przypis redakcyjny]

instrumenta (łac., forma lm) — narzędzia. [przypis redakcyjny]

instygator — urzędnik odpowiadający dzisiejszemu prokuratorowi; wiceinstygator również dygnitarz zasiadający w sądach asesorskich z głosem doradczym, a w sądzie referendarskim ze stanowczym. [przypis redakcyjny]

instygatora — oskarżyciela. [przypis redakcyjny]

instygatorem — [N.lp.] oskarżycielem publicznym. [przypis redakcyjny]

instygatorowie skrzynkowi — woźni do ściągania grzywien w trybunale. [przypis redakcyjny]

instygująca — oskarżająca. [przypis redakcyjny]

instynkt — popęd nieświadomy. [przypis redakcyjny]

instytucja — nauka. [przypis redakcyjny]

instytucja — pouczający napis. [przypis redakcyjny]

instytucja — tu: nauka. [przypis redakcyjny]

insuavis est poenitendae rei recordatio (łac.) — niemiłym jest przypomnienie rzeczy, której żałować musimy. [przypis redakcyjny]

Insubrowie — nazwa narodu w starożytności, mającego swe siedziby nad górnym Padem; tu rozumie poeta przez ten wyraz mieszkańców księstwa mediolańskiego. [przypis redakcyjny]

insula — wyspa, dom odosobniony. Tu w tem ostatniem znaczeniu. [przypis redakcyjny]

insultum populi (łac.) — napaść, niechęć ludu. [przypis redakcyjny]

insultus (łac.) — napaści. [przypis redakcyjny]

insulty — ciosy, napady. [przypis redakcyjny]

insulty — napaści. [przypis redakcyjny]

insulty — nawałnice. [przypis redakcyjny]

insze nastały — przywileje wystawiane przez kancelarię królewską; zaopatrywano je w pieczęć z orłem, przywieszoną do pergaminu na jedwabnym sznurze. [przypis redakcyjny]

insze oczyma przenosi — gardzi innymi (patrząc wyniośle ponad ich głowami, omijając ich wzrokiem). [przypis redakcyjny]

insze rozumiemy — myślimy co innego. [przypis redakcyjny]

inszy (starop. forma) — [forma] M. lm; podobnie: przednieyszy, Włoszy itp., zamiast: insi, przedniejsi, Włosi. [przypis redakcyjny]

inszy (starop. forma) — insi [tj. dziś: inni], por. Pieśń I, zwr. 33. [przypis redakcyjny]

intactis opulentior — pieśń jest parafrazą ody Horacego (Carmina III 24) noszącej tytuł Ad divites avaros (Do zachłannych bogaczy). Początek tej pieśni (incipit) stanowią słowa podane tu jako motto: „intactis opulentior”. [przypis redakcyjny]

intaminata fides (łac.) — nieskalana wiara. [przypis redakcyjny]

integritas conscientiae (łac.) — czyste sumienie. [przypis redakcyjny]

intencja — zamiar, chęć. [przypis redakcyjny]

intencja — zamysł, zamiar. [przypis redakcyjny]

intendebant (łac.) — zamierzali. [przypis redakcyjny]

intendebat animo (łac.) — zamierzał w duchu. [przypis redakcyjny]

intendis (łac.) — zamyślasz. [przypis redakcyjny]

intendit (łac.) — zamierzył. [przypis redakcyjny]

intendit (łac.) — zamyśla. [przypis redakcyjny]

intendo (łac.) — zamierzam. [przypis redakcyjny]

intendo (łac.) — zamyślam. [przypis redakcyjny]

intentio pro facto (łac.) — chęć za uczynek. [przypis redakcyjny]

intentionaliter (łac.) — w myśli. [przypis redakcyjny]

inter confinia (łac.) — w pogranicze. [przypis redakcyjny]

inter domesticos parietes (łac.) — w domowych ścianach. [przypis redakcyjny]

inter gentes (łac.) — między [obu] narodami. [przypis redakcyjny]

inter incudem et malleum (łac.) — między młotem i kowadłem. [przypis redakcyjny]

inter moenia (łac.) — w murach. [przypis redakcyjny]

inter octavas Corporis Christi (łac.) — w oktawę Bożego Ciała. [przypis redakcyjny]

inter patres patriae (łac.) — między ojcami ojczyzny. [przypis redakcyjny]

inter rudera (łac.) — wśród ruin. [przypis redakcyjny]

inter spem et metum (łac.) — pomiędzy nadzieją i trwogą. [przypis redakcyjny]

inter sympatriotas (łac.) — między współrodaków. [przypis redakcyjny]

inter tot anfractus (łac.) — wśród tylu obrotów. [przypis redakcyjny]

inter tot moderni collegii sinistras opiniones (łac.) — wśród tylu obecnego zgromadzenia złych mniemań. [przypis redakcyjny]

inter viscera (łac.) — we wnętrzu; tu: w granicach Polski. [przypis redakcyjny]

inter viscera (łac.) — wewnątrz, w granicach. [przypis redakcyjny]

inter viscera motus (łac.) — wewnątrz kraju rozruchy. [przypis redakcyjny]

inter viscera Regni (łac.) — w granice królestwa. [przypis redakcyjny]