Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | norweski | poetyckie | pogardliwe | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | staropolskie | turecki | ukraiński
Według języka: wszystkie | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 4456 przypisów.
jarmułka — okrągła czapeczka bez daszka, noszona przez Żydów. [przypis redakcyjny]
jarmułka — okrągła sukienna czapka na czubek głowy, charakterystyczna dla Żydów. [przypis edytorski]
jarmułka (z tur.) — mała okrągła czapeczka, kipa. [przypis edytorski]
Jaropełk, książę ruski (…) — Marcin Kremer, de Rebus Poloniae. [przypis tłumacza]
Jarosław Pierwszy Mądry (978–1054) — wielki książę kijowski. [przypis edytorski]
Jarosy, Fryderyk (1890–1960) — krytyk teatralny i sławny przed wojną konferansjer węgierskiego pochodzenia. [przypis edytorski]
Jarosy, Fryderyk (1890–1960) — reżyser teatralny, artysta kabaretowy. [przypis edytorski]
jarosz — osoba niejedząca mięsa, z wyjątkiem ryb. [przypis edytorski]
Jaroszewicz, Władysław (1887–1947) — urzędnik państwowy II Rzeczypospolitej, piłsudczyk; inspektor policji, po przewrocie majowym mianowany Komisarzem Rządu na m.st. Warszawę w randze wojewody (1926–1939), któremu podlegała m.in. policja i cenzura; towarzysko związany ze skamandrytami. [przypis edytorski]
Jaroszyn — dziś: Góra Jaroszyn, miasteczko nad Wisłą naprzeciwko Puław.. [przypis redakcyjny]
Jaroszyński, Edward (1812–1853) — przyjaciel Krasińskiego; kształcił się na uniwersytecie berlińskim, gdzie stał się heglistą. [przypis edytorski]
jarożycie (neol.) — okaz siły życiowej; wyraz utworzony ze złożenia rzeczownika życie oraz daw. przymiotnika jary: „krzepki, silny”. [przypis edytorski]
jarstwo (daw.) — wegetarianizm. [przypis edytorski]
Jarszewska, Wanda (1888–1964) — aktorka. [przypis edytorski]
jarszy — żywszy. [przypis edytorski]
jaruga — jar, wąwóz. [przypis edytorski]
jary (daw.) — dziarski. [przypis edytorski]
jary (daw.) — jaskrawy; jasny. [przypis edytorski]
jary (daw.) — krzepki. [przypis edytorski]
jary (daw.) — krzepki, silny. [przypis edytorski]
jary (daw.) — mocny. [przypis edytorski]
jary (daw.) — silny. [przypis edytorski]
jary — Jamy, doły, skaliste wąwozy. [przypis redakcyjny]
jary (starop.) — krzepki, silny, jurny. [przypis edytorski]
jary — tu: jarzący się. [przypis edytorski]
Jaryny, Motruny, Ulany — wyrazy wyróżnione oznaczają albo tytuł albo główne postacie utworów Kraszewskiego. [przypis redakcyjny]
jarząb, Sorbus (biol.) — rodzaj drzew i krzewów z rodziny różowatych, obejmujący m.in. jarzębinę (jarząb zwyczajny). [przypis edytorski]
jarząbek — ptak łowny z rodziny głuszcowatych. [przypis edytorski]
jarząbek — średniej wielkości ptak żyjący w lasach iglastych, najmniejszy europejski kurak leśny. [przypis edytorski]
jarzącem — dziś popr.: jarzącym. [przypis edytorski]
jarzemny — noszący jarzmo, czyli symbol zniewolenia lub ciężar. [przypis edytorski]
jarzębowy — jarzębinowy. [przypis edytorski]
jarzębowy — przym. od jarząb (rodzaj drzewa z rodziny różowatych, którego jednym z gatunków jest jarząb pospolity, czyli jarzębina). [przypis edytorski]
jarzęca świeca (daw.) — biała świeca woskowa. [przypis edytorski]
jarzęce — dziś popr.: jarzące; świece jarzące — zrobione z bielonego wosku; jarzyć się — świecić się, lśnić. [przypis edytorski]
jarzęce — jarzące. [przypis edytorski]
jarzęce — jarzące się. [przypis edytorski]
jarzęce — płonące (por. jarzyć się). [przypis edytorski]
jarzęcy (daw.) — tu: lśniący, jasny. [przypis edytorski]
jarzma wdzięcznego Chrystusowego — nawiązanie do Mt 11, 30. [przypis edytorski]
jarzmem nie tkniętych — nie używanych do prac gospodarskich. [przypis edytorski]
jarzmiący (neol.) — zakładający jarzmo, tzn. narzucający swoją władzę, niewolący; jarzmo: drewniana rama umieszczana na szyjach wołów, aby trzymać je razem podczas pracy, symbol zniewolenia. [przypis edytorski]
jarzmo — ciężar, kłopot. [przypis edytorski]
jarzmo — część uprzęży; tu przen.: niewola. [przypis edytorski]
jarzmo — drewniana rama umieszczona na szyjach wołów, aby trzymać je razem podczas pracy. [przypis edytorski]
jarzmo — drewniany element służący do zaprzęgania bydła. [przypis edytorski]
jarzmo — niewola. [przypis edytorski]
jarzmo — prymitywna uprząż dla wołów; przen. niewola, ucisk. [przypis edytorski]
jarzmo — rodzaj prostej uprzęży. [przypis edytorski]
jarzmo — rodzaj prymitywnej uprzęży dla bydła roboczego, przen.: niewola. [przypis edytorski]
jarzmo — rodzaj prymitywnej uprzęży dla bydła roboczego, przen. niewola. [przypis edytorski]
jarzmo — rodzaj prymitywnej uprzęży dla bydła roboczego. [przypis edytorski]
jarzmo — rodzaj prymitywnej uprzęży do pługa. [przypis edytorski]
jarzmo — uprząż dla bydła pociągowego, przen.: niewola. [przypis edytorski]
jarzmo — uprząż dla bydła pociągowego; tu: obowiązek, niewola. [przypis edytorski]
jarzmo — uprząż do orki. [przypis edytorski]
jarzmo — uprząż. [przypis edytorski]
jarzyć się — błyszczeć, świecić. [przypis edytorski]
jarzyć się — błyszczeć w jasnym świetle. [przypis edytorski]
jarzyna — jare (siane na wiosnę) zboże. [przypis redakcyjny]
jarzyna — t. j. jare zboea. [przypis redakcyjny]
jarzyna — tu: jare zboże, siane na wiosnę. [przypis edytorski]
jarzyny te od niedawna dopiero uprawiano w Anglii, dotychczas zaś sprowadzano je jako rzadkie smakołyki z Holandii — dopiero pod koniec panowania Henryka VIII zaczęto w Anglii uprawiać sałatę, marchew, brukiew i inne jadalne jarzyny. Do tego czasu sprowadzano niewielkie ilości tych jarzyn z Holandii i Flandrii. Gdy królowa Katarzyna chciała jeść sałatę, musiała ją sobie sprowadzać przez specjalnego wysłańca. [Hume, Historia Anglii, tom III, str. 314]. [przypis autorski]
jarzyny — tu: zboża jare, siane na wiosnę. [przypis redakcyjny]
jasełka — przedstawienia marionetkowe o tematyce Bożego Narodzenia. [przypis edytorski]
jasełka — przedstawienia o tematyce bożonarodzeniowej. [przypis edytorski]
jasełka — przedstawienie o narodzinach Jezusa. [przypis edytorski]
jasełka — tu: figury przedstawiające postaci związane z narodzinami Jezusa. [przypis edytorski]
jasełka — widowiska teatralne na temat Bożego Narodzenia, wzorowane na średniowiecznych misteriach franciszkańskich. [przypis edytorski]
jasełka — żłóbek z maleńkim Jezusem, szopka. [przypis redakcyjny]
jasełkarz — lalkarz. [przypis edytorski]
Jasienica, Paweł; właśc. Leon Lech Beynar (1909–1970) — historyk polski, eseista, publicysta „Tygodnika Powszechnego”; autor m.in. Myśli o dawnej Polsce (1960) oraz cyklu esejów historycznych: Polska Piastów (1960), Polska Jagiellonów (1963), Rzeczpospolita Obojga Narodów (1967–1972). [przypis edytorski]
jasienina (daw.) — las jesionowy. [przypis edytorski]
Jasieńczyk, Marian (1855–1911) — właśc. Wacław Karczewski; dziennikarz, powieściopisarz naturalistyczny. [przypis edytorski]
Jasieński, Bruno — właśc. Wiktor Zysman (1901–1938), poeta, przedstawiciel futuryzmu, autor m. in. poematu Słowo o Jakubie Szeli i powieści Palę Paryż; komunista, od 1929 w ZSRR, skazany na śmierć podczas stalinowskich czystek. [przypis edytorski]
Jasiński, Jakub (1761–1794) — gen. podczas insurekcji kościuszkowskiej, dowodził powstaniem w Wilnie; zginął podczas Rzezi Pragi 4 listopada 1794 r. broniąc Warszawy przed wojskami Suworowa. [przypis edytorski]
Jasiński, Jakub (1761–1794) — generał insurekcji kościuszkowskiej, dowodził powstaniem w Wilnie; zginął podczas Rzezi Pragi 4 listopada 1794 r., broniąc Warszawy przed wojskami Suworowa. [przypis edytorski]
Jasiński, Jakub (1761–1794) — generał insurekcji kościuszkowskiej, dowodził powstaniem w Wilnie; zginął podczas Rzezi Pragi 4 listopada 1794, broniąc Warszawy przed wojskami Suworowa. [przypis edytorski]
Jasio (…) rzekł głośno (…) — Wyrok ów zapożyczony jest ze starej włoskiej noweli, jeszcze z czasów przed-Bokacjuszowskich. [przypis tłumacza]
jasionowy — dziś: jesionowy. [przypis edytorski]
jaskier — niewielka roślina o drobnych kwiatach w kolorze żółtym, białym, czerwonym lub innym, występująca na podmokłych terenach. [przypis edytorski]
Bolesław Leśmian, Łąka (tom), W zwiewnych nurtach kostrzewy (cykl), [W ślad za górnym orszakiem obłoków przesuwnych...]
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
jaskini — u Cylkowa: 'pieczarze'; uzasadnienie korekty: prawdopodobnie pomyłka bo w całym dokumencie Cylkow tłumaczy to słowo jako 'jaskinia'. [przypis edytorski]
jaskinia — chodzi zapewne o Okna Zbójnickie, dwie jaskinie wapienne po wschodniej stronie Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. [przypis edytorski]
Jaskinia Mamucia — najdłuższa jaskinia świata, o łącznej długości korytarzy równej ok. 650 km, znajdująca się w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kentucky. [przypis edytorski]
Jaskinia Mamucia — najdłuższa jaskinia świata, o łącznej długości korytarzy równej ok. 650 km, znajdująca się w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kentucky. [przypis edytorski]
Jaskinia Wichrów, właśc. Jaskinia Wiatrów — dawna naturalna jaskinia położona za jedną z kaskad kompleksu wodospadów Niagara, zwaną „Welon Panny Młodej” (ang. Bridal Veil Falls); jaskinia, odkryta w 1834 roku, miała 40 m wysokości, 30 m szerokości i 9 m głębokości, z czasem uległa zawaleniu (częściowemu w 1920, a całkowitemu w 1954 roku). [przypis edytorski]
jaskinią — dawna forma B. r.ż., częsta u Mickiewicza; dziś: (w) jaskinię. [przypis edytorski]
Jaskinią, od świętego starca urobioną — „świętym starcem” jest św. Patrycjusz, apostoł Irlandii (ur. 372. r.); założył on według podania w pewnej jaskini czyściec, w którym się ludzie jeszcze za życia mogli oczyszczać z grzechów. [przypis redakcyjny]
jaskinią (starop. forma) — jaskinię. [przypis edytorski]
Jaskinie Herkulesa — zespół jaskiń na przylądku Spartel, wiązanych z osobą mitycznego Herkulesa, który miał się w nich zatrzymać na nocny spoczynek przed zdobyciem jabłek z ogrodu Hesperyd. [przypis edytorski]
jaskinie Zofijówki — groty w parku Zofijówka pod Humaniem na Ukrainie. [przypis edytorski]
jaskinne proroctwo — proroctwo ogłoszone w jaskini. [przypis redakcyjny]
Jaskiń Królewskich — σπηλαίων βασιλικῶν, na przedmieściu Bezeta. [przypis tłumacza]
jaskot — hałas; jazgot. [przypis autorski]
jaskółce (gw.) — jaskółki. [przypis autorski]
jaskółcze gniazda — chińska zupa przyrządzana z jadalnych ptasich gniazd. [przypis edytorski]
jaskółka morska — latająca ryba. [przypis tłumacza]
jaskółka — podrodzina jaskółkowatych, występuje na wszystkich kontynentach prócz Antarktydy, osobniki są małe (11–25 centymetrów), mają ostro zakończone skrzydła, żywią się owadami. [przypis edytorski]
Jaskółka z „Wieczorów Rodzinnych” — pseudonim Zofii Bukowieckiej (1844–1920), nauczycielki i autorki książek dla dzieci. W latach 1903–1912 prowadziła rubrykę Skrzynka do listów. [przypis edytorski]
jaskra — choroba prowadząca do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego i siatkówki, powodująca pogorszenie lub utratę wzroku; łac. glaucoma. [przypis edytorski]
