Przypisy

pąsowy (z fr. ponceau: intensywnie czerwony, w kolorze kwiatów maku polnego) — jasnoczerwony. [przypis edytorski]

pąsy — tu: rumieńce. [przypis edytorski]

pâte des prélats — rodzaj kremu. [przypis edytorski]

pâté de foie gras (fr.: pasztet z tłustej wątróbki) — wykwintny, delikatny pasztet przyrządzany z wątróbek specjalnie tuczonych kaczek i gęsi. Tradycyjne świąteczne danie kuchni francuskiej i jedna z najdroższych potraw tej kuchni. [przypis edytorski]

pątlik — siatka do podtrzymywania włosów. [przypis edytorski]

pątniczka — pielgrzymka. [przypis edytorski]

pątniczy (daw.) — pielgrzymi. [przypis edytorski]

pątniczy — pielgrzymi, pokutny. [przypis edytorski]

pątnik (daw.) — pielgrzym. [przypis edytorski]

pątnik (daw.) — wędrowiec. [przypis edytorski]

pątnik — pielgrzym. [przypis edytorski]

pątnikować (daw.) — pielgrzymować. [przypis edytorski]

pchać do nosa cuchnący proszek pochodzący z Ameryki — tabakę, czyli sproszkowany tytoń, przeznaczony do zażywania przez nos; tabaka stała się popularna we Francji, odkąd w 1560 ambasador francuski w Hiszpanii przywiózł ją królowej Katarzynie Medycejskiej jako środek leczniczy na trapiące ją migreny. [przypis edytorski]

pchać się do fraka — starać się o posadę państwową (w carskiej Rosji przepisowym strojem urzędników państwowych średniego i wyższego stopnia był frak). [przypis edytorski]

Pchła (gw.) — popchnęła. [przypis edytorski]

pchnąc — dziś popr. forma: pchając. [przypis edytorski]

pchnął w Letę — tj. w śmierć. [przypis edytorski]

pchnąłżebyś — konstrukcja z partykułą -że; znaczenie: czy pchnąłbyś. [przypis edytorski]

PCK — Polski Czerwony Krzyż, najstarsza polska organizacja humanitarna będąca członkiem Międzynarodowego Ruchu Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca, założona w 1919 r. [przypis edytorski]

pczoła — dziś popr.: pszczoła. [przypis edytorski]

pczoła (starop.) — pszczoła. [przypis edytorski]

pczoły — dziś popr.: pszczoły. [przypis edytorski]

PD — prawdopodobnie literówka autora, chodzi raczej o SD (socjaldemokrację), lewicowy ruch społeczny wywodzący się z ruchu robotniczego. [przypis edytorski]

pean — hymn, pieśń pochwalna. [przypis edytorski]

pean — pieśni radosne na cześć Apollina. [przypis edytorski]

pean — tu: pieśń pochwalna. [przypis edytorski]

pean — tu: pieśń pochwalna. [przypis edytorski]

pean — u staroż. Greków uroczysta pieśń na cześć bogów. [przypis edytorski]

pean — w staroż. Grecji: hymn, pieśń pochwalna na cześć boga, zwykle Apollina. [przypis edytorski]

pean — w staroż. Grecji: pieśń na cześć boga, zwykle Apollina; później: uroczysta pieśń dziękczynna lub triumfalna. [przypis edytorski]

Peary, Robert Edwin (1856–1920) — amerykański oficer marynarki, badacz polarny, zdobywca bieguna północnego ( 6 IV 1909). [przypis edytorski]

PEBID — skrót niejasny; określa organizację porządkową, która, pod dowództwem Szmerlinga, kierowała wywózkami Żydów podczas akcji wysiedleńczej. [przypis edytorski]

pecalium (łac.) — część majątku wydzielona niewolnikowi. [przypis edytorski]

peccator (łac.) — grzesznik. [przypis edytorski]

Peccatumque oculos est habuisse meum (łac.) — w moich oczach można zobaczyć wszystkie grzechy. [przypis edytorski]

peccavi (łac.) — zgrzeszyłem. [przypis edytorski]

pechoważy — dziś popr.: pechowy. [przypis edytorski]

peculatus (łac.) — przestępstwo finansowe, defraudacja, malwersacja. [przypis edytorski]

Peczora — rzeka na północnym wschodzie europejskiej części Rosji. [przypis edytorski]

pečiūra — įdubimas, skylė krosnies šone smulkiems daiktams pasidėti. [przypis edytorski]

peda (gw.) — powiada. [przypis edytorski]

pedać a. padać (gw.) — powiadać, powiedzieć. [przypis edytorski]

pedagogia — praktyka nauczycielska a. szkolna; nauczanie. [przypis edytorski]

pedagogus (łac.) — nauczyciel. [przypis edytorski]

pedagra a. pedogra (daw.) — dziś: podagra, choroba zniekształcająca i powiększająca staw dużego palca u nogi, której towarzyszą okresowe napadowe bóle. [przypis edytorski]

pedają, co — powiadają, że. [przypis edytorski]

pedają (gw.) — powiadają. [przypis edytorski]

Pedali, pedoj (gw.) — powiedzieli, mówili, powiedz, mów. [przypis edytorski]

pedał (gw.) — powiadał; mówił. [przypis edytorski]

pedał (pot.) — tu: noga. [przypis edytorski]

pedałówka (pot.) — harmonia pedałowa, ludowy instrument muzyczny, rodzaj harmonii, w której powietrze tłoczone jest miechami nożnymi, za pomocą naciskania na pedały. [przypis edytorski]

pedały (daw. żart.) — nogi. [przypis edytorski]

pedały (z łac. pes, pedes) — stopy; nogi. [przypis edytorski]

pedam (gw.) — powiadam. [przypis edytorski]

pedant — człowiek drobiazgowo, często przesadnie dokładny. [przypis edytorski]

pedant — człowiek przesadnie dokładny, przywiązujący nadmierną wagę do porządku. [przypis edytorski]

pedant — osoba nadmiernie dokładna, trzymająca się ustalonych reguł i porządku. [przypis edytorski]

pedant — tu: nudziarz pozbawiony polotu. [przypis edytorski]

pedant (z daw. ang.) — tu: nauczyciel gramatyki łacińskiej. [przypis edytorski]

pedant (z daw. ang.) — tu pogard.: nędzny i nudny nauczyciel gramatyki łacińskiej. [przypis edytorski]

pedant (z wł.) — człowiek drobiazgowo, często przesadnie dokładny. [przypis edytorski]

pedanteria — przesadna, zbyt drobiazgowa dokładność. [przypis edytorski]

pedanteria — skrupulatność, dokładność, drobiazgowość. [przypis edytorski]

pedantycznie — skrupulatnie, bardzo dokładnie. [przypis edytorski]

pedasz (gw.) — powiadasz, mówisz. [przypis edytorski]

pede claudo, właśc. pede Poena claudo (łac.) — Kara o kulawej nodze (Horacy, Pieśni III 2, 32); w starożytnym Rzymie Poena (personifikacja kary) wyobrażana była jako kulawa, ponieważ nadchodziła powoli, ale nieuchronnie. [przypis edytorski]

pede titubante (łac.) — na chwiejnych nogach. [przypis edytorski]

pedel (daw.) — woźny. [przypis edytorski]

pedel (daw.) — woźny, szczególnie w różnego rodzaju szkołach i zakładach naukowych. [przypis edytorski]

pedel (daw.; z niem. Pedell) — woźny (szczególnie w różnego rodzaju szkołach i zakładach naukowych). [przypis edytorski]

pedel (daw.; z niem Pedell) — woźny (szczególnie w różnego rodzaju szkołach i zakładach naukowych). [przypis edytorski]

pedel (z łac.) — woźny w zakładach naukowych. [przypis edytorski]

pederasta — homoseksualista; od pederastia (z gr. paiderastia): miłość do chłopców; w węższym sensie: szczególna forma homoseksualizmu męskiego występująca w staroż. Grecji, polegająca na związku miłosnym lub erotycznym między starszym, dorosłym mężczyzną a dojrzewającym chłopcem lub między rówieśnikami w wieku młodzieńczym, od ok. 16 do 20 lat; w szerszym sensie: homoseksualizm męski w ogólności. [przypis edytorski]

pederasta — homoseksualista; od pederastia (z gr. paiderastia): miłość do chłopców; w węższym sensie: szczególna forma homoseksualizmu męskiego występująca w staroż. Grecji, polegająca na związku miłosnym lub erotycznym między starszym, dorosłym mężczyzną a dojrzewającym chłopcem lub między rówieśnikami w wieku młodzieńczym, od ok. 16 do 20 lat; w szerszym sensie: homoseksualizm męski w ogólności. [przypis edytorski]

pederasta — homoseksualista. [przypis edytorski]

pederastia — homoseksualizm. [przypis edytorski]

pederastia (z gr. paiderastia: miłość do chłopców) — w węższym sensie: szczególna forma homoseksualizmu męskiego występująca w staroż. Grecji, polegająca na związku miłosnym lub erotycznym między starszym, dorosłym mężczyzną a dojrzewającym chłopcem lub między rówieśnikami w wieku młodzieńczym, od ok. 16 do 20 lat; w szerszym sensie: homoseksualizm męski w ogólności. [przypis edytorski]

pedes (z łac.) — stopa; tu: staroż. miara rytmiczna wiersza. [przypis edytorski]

pedisequus (łac.) — niewolnik idący za lub przed lektyką. [przypis edytorski]

pedlar (ang.) — domokrążca, handlarz uliczny. [przypis edytorski]

pedo — powiada. [przypis edytorski]

pedogra a. podagra — choroba zniekształcająca i powiększająca staw dużego palca u nogi, której towarzyszą okresowe napadowe bóle. [przypis edytorski]

pedogra (daw.) — dziś: podagra, choroba zniekształcająca i powiększająca staw dużego palca u nogi, której towarzyszą okresowe napadowe bóle. [przypis edytorski]

pedogra (daw.) — dziś: podagra. [przypis edytorski]

pedogra — właść. podagra, choroba stawów. [przypis edytorski]

pedogra — właść. podagra, choroba, zwana też dną moczanową. [przypis edytorski]

pedogryczny — chorujący na podagrę, tj. pogrubienie stawu palca u nogi i bóle stawów. [przypis edytorski]

pedologia (od gr. παῖς, país, D. lp. παιδός, paidos: dziecko) — nauka o dzieciach. [przypis edytorski]

pedologia (z gr. país: dziecko, lógos: słowo, nauka) — nauka o dziecku obejmująca problematykę związaną z rozwojem psychicznym i fizycznym dziecka, a także z zastosowaniem tej wiedzy do zagadnień wychowania i nauczania. [przypis edytorski]

pedonom (gr.) — nadzorca chłopców. [przypis edytorski]

Pedraza, Juan de (1506–1567) — hiszpański dominikanin. [przypis edytorski]

Pedro Calderón de la Barca (1600–1681) — hiszpański dramaturg i poeta epoki baroku; pierwowzorami dla Ślaza były m.in. postacie: Guarina z Mostu w Mantible, Persia z Wielkiej Cenobii, sługi Morlaca z Wywyższenia krzyża. [przypis edytorski]

Pedro Giron — imię i nazwisko męża mamki panny de Val Florida dodane za innym oprac. tegoż tłum. [przypis edytorski]

Pedro II (1825–1891) — Piotr II, ostatni, a zarazem pierwszy rodowity (bo urodzony w Rio de Janeiro) cesarz Brazylii. [przypis edytorski]

pedum (łac.) — laska na kształt pastorału. [przypis edytorski]

pedział (gw.) — powiedział. [przypis edytorski]

pedziała (gw.) — powiedziała. [przypis edytorski]

pedziałem (gw.) — powiedziałem. [przypis edytorski]

pedzieć (gw.) — powiedzieć. [przypis edytorski]

pedzieli (gw.) — powiedzieli. [przypis edytorski]