Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172157 przypisów.
Dorohobuż — miasteczko nad Dnieprem na płn. od Smoleńska. [przypis redakcyjny]
Doroszenko — hetman ukraiński w latach 1665–1676. [przypis edytorski]
dorośli spostrzegają komary, podczas gdy dzieci codziennie muszą łykać wielbłądy dorosłych — nawiązanie do Ewangelii św. Mateusza (Mt 23,24). [przypis edytorski]
Dorotea, właśc. Dorothea (gr., łac., niem.) — Dorota. [przypis edytorski]
Dorowie — lud grecki mówiący dialektem doryckim, który jako ostatnia fala migracji greckich zasiedlił Peloponez, część wysp jońskich i Dorydę w płd.-zach. Azji Mniejszej. [przypis edytorski]
Dorowie: mianowicie w komedii Megarejczycy — Po upadku tyrana megarejskiego, Teagenesa (ok. 590 p.n.e.), przyszło tam wkrótce do rządów demokratycznych, podczas których wystąpił jako twórca komedii Susarion; około r. 576 przeniósł się do Ikarii w Attyce. [przypis tłumacza]
dorozumieć się czego — dziś: zrozumieć co. [przypis edytorski]
dorozumieć się (daw.) — domyślić się, zrozumieć. [przypis edytorski]
dorozumieć się — domyślić się. [przypis edytorski]
dorozumiewać się (daw.) — domyślać się. [przypis edytorski]
dorozumiewać się — domyślać się. [przypis edytorski]
dorozumiewać się (pot.) — domyślać się. [przypis edytorski]
dorożka na gumach — dorożka na kołach obciągniętych gumą. [przypis edytorski]
dorożka na gumach — dorożki, pełniące rolę dzisiejszych taksówek, dzieliły się na dwie kategorie w zależności od budowy ich kół: starsze miały koła z metalu, więc tocząc się po bruku hałasowały i trzęsły, a nowsze i bardziej luksusowe jeździły na kołach z gumy. Opony pneumatyczne wynaleziono w 1846 r., a do masowej produkcji weszły w końcu XIX w. [przypis edytorski]
dorożkarzów — dziś popr. forma D.lm: dorożkarzy. [przypis edytorski]
dorównywa — dziś: dorównuje. [przypis edytorski]
dorównywa — dziś popr.: dorównuje. [przypis edytorski]
dorównywam — dziś popr. forma: dorównuję. [przypis edytorski]
dorównywują — dziś: dorównują. [przypis edytorski]
dorpacki — od nazwy miasta w Estonii Dorpat (dziś: Tartu). [przypis edytorski]
Dorpat — dziś: Tartu, miasto w Estonii; tu aluzja do pobytu Durejki na Akademii Dorpackiej, założonej w XVII w. przez króla szwedzkiego, w XIX w. powstała tam pierwsza korporacja studentów polskich. [przypis redakcyjny]
dorprofsoż — regionalny oddział związku zawodowego kolejarzy. [przypis edytorski]
Dorset — hrabstwo w Anglii. [przypis redakcyjny]
Dorszówna — córka Dorsza; daw. forma nazwiska kobiecego. [przypis edytorski]
Dory — Dorowie, ostatnia fala migracji greckich (ok. 1100 p.n.e.). [przypis edytorski]
dorycka kolumna (archit.) — kolumna w staroż. stylu doryckim architektury, w jakim zbudowano m.in. świątynię Partenon na Akropolu w Atenach; kolumny doryckie w przeciwieństwie do ozdobnych kolumn innych popularnych stylów starożytnych (koryncki, joński) zakończone były u góry głowicami o prostym kształcie okrągłej, spłaszczonej „poduszki”. [przypis edytorski]
dorycka kolumna (archit.) — kolumna z prostym wykończeniem, wykonana zgodnie z zasadami porządku doryckiego, czyli jednego ze starożytnych stylów architektonicznych, charakteryzującego się monumentalizmem i surowością. [przypis edytorski]
dorycka, nie jońska (…) ani frygijska, ani lidyjska (…) harmonia — siedmiostopniowe skale muzyczne używane w staroż. Grecji; ich nazwy pochodzą się od nazw plemion i ludów, których temperamenty miały odpowiadać poszczególnym tonacjom (zob. Platon, Państwo, ks. X); skalę dorycką, nazwaną od plemienia Dorów, do którego należeli m.in. Spartanie, uważano za poważną i wzmacniającą charakter. [przypis edytorski]
dorycka skala (muz.) — jedna z trzech bazowych skal muzycznych używanych w starożytnej Grecji; jej nazwa pochodzi od plemienia Dorów; zbudowana w kierunku opadającym, zaczynająca się od dźwięku E. [przypis edytorski]
doryckie — tu w znaczeniu ogólnym: greckie. [przypis edytorski]
doryckim czy też korynckim portykiem — portyk: popularny w staroż. architekturze greckiej i rzymskiej rodzaj otwartej frontowej części budowli z rzędem kolumn wspierających dach; dorycki i koryncki: antyczne style architektoniczne, wykształcone w Grecji, przejęte przez Rzymian; w Stanach Zjednoczonych budynki rządowe zbudowano w stylu klasycyzmu, odwołującym się do tradycji greckiej i rzymskiej. [przypis edytorski]
doryjski — dziś popr.: dorycki. [przypis edytorski]
Doryna — garderobiana Marianny, córki Orgona. [przypis edytorski]
Doryno! — Od pierwszego wejścia Orgona z roztargnienia, z jakim wita się ze szwagrem, widać, że to jest człowiek opanowany jedną myślą, który nie chce o niczym słyszeć, póki się nie zaspokoi w tej mierze. [przypis tłumacza]
dorzecznemi — daw. forma N. i Msc. lm przymiotników r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: dorzecznymi. [przypis edytorski]
dorzeczny (gw., daw.) — dogodny dla siebie. [przypis autorski]
dorżliśmy — popr. forma 1 os. lm: dorżnęliśmy. [przypis edytorski]
dosadził — tu: dorzucił, dodał. [przypis edytorski]
dosiąc — dziś: dosięgnąć. [przypis edytorski]
dosiąc — dziś por.: dosięgnąć. [przypis edytorski]
dosiąc (starop.) — dziś popr. forma: dosięgnąć. [przypis edytorski]
dosiąc (starop. forma) — dziś: dosięgnąć. [przypis edytorski]
dosiąc (starop. forma) — dziś popr.: dosięgnąć. [przypis edytorski]
dosiądz — dziś: dosięgnąć. [przypis edytorski]
dosiądz — dziś popr.: dosięgnąć. [przypis edytorski]
dosiągł — dziś częściej: dosięgnął. [przypis edytorski]
dosiągnąć (daw. forma) — dziś: dosięgnąć. [przypis edytorski]
dosiągszy (starop. forma) — dziś popr. forma imiesłowu przysł. uprzedniego: dosięgnąwszy. [przypis edytorski]
dosić — dość, dosyć. [przypis edytorski]
dosić — dość. [przypis edytorski]
dosiekali — kończyli kosić. [przypis edytorski]
dosięże (daw.) — dosięgnie. [przypis edytorski]
dosięże — dziś: dosięgnie a. osiągnie. [przypis edytorski]
dosięże — dziś: dosięgnie. [przypis edytorski]
dosięże (forma starop.) — dosięgnie. [przypis redakcyjny]
Dositheos (I w.) — przywódca religijny Samarytan, często uważany za gnostyka; podobno był uczniem Jana Chrzciciela i nauczycielem Szymona Maga. [przypis edytorski]
doskonale — tu: ściśle, bezwzględnie. [przypis redakcyjny]
doskonaleście postąpił — doskonale postąpiliście. [przypis edytorski]
doskonała naturalność, szczęście dwojga istot stapia się w jedno — tak iż mieści się ściśle w tych samych uczynkach. [przypis autorski]
doskonałą piękność Wenery, podniesioną jeszcze przez skromność nad wyraz powabnej kobiety — dosłownie w tekście: „la perfection dela mère des amours embelie de tout ce que la pudeur répand de charmes sur les attroits d'une belle femme”. Niech ten zwrot służy zarazem za próbę stylu Casanovy, niedającego się utrzymać w pełnej czystości w przekładzie polskim, a osobliwie w skrótach, którymi się tu nader często posługujemy. [przypis tłumacza]
doskonałe rzuty socjologiczne [dla problemu pokoleń] dał Günther Gründel — G. Gründel, Die Sendung der jungen Generation. Versuch einer umfassenden revolutionären Sinndeutung der Krise, München 1933. [przypis autorski]
doskonałość peryklejska — chodzi o doskonałość sztuki powstającej w Atenach za rządów Peryklesa (495–429 p. n. e.), który przyczynił się do budowy Partenonu i Propylei, a także rozbudowy Pireusu, otaczał przyjaźnią i wsparciem Fidiasza, Anaksagorasa, Sofoklesa i Herodota; mówi się o wieku Peryklesowskim jako o okresie rozkwitu kulturalnego Aten. [przypis edytorski]
doskonne — dozgonne; trwające aż do skonania. [przypis edytorski]
doskulić — dokuczyć. [przypis autorski]
doskwierny — dokuczliwy. [przypis autorski]
doskwierzyć (daw.) — dokuczyć. [przypis edytorski]
doskwirczyć — dziś: doskwierać. [przypis edytorski]
dosłownie „Herr”, bez „mein” — przyjętą w jęz. niem. uprzejmą formą grzecznościową jest „mein Herr” (dosł: mój panie). [przypis edytorski]
dossier (fr.) — zbiór dokumentów dotyczących jakiejś osoby lub sprawy. [przypis edytorski]
dostać (daw.) — dotrzymać pola w walce, wytrzymać. [przypis edytorski]
dostać (daw.) — tu: sięgnąć i wyjąć; wydobyć. [przypis edytorski]
dostać (daw.) — tu: wydobyć, wyciągnąć. [przypis edytorski]
dostać (daw.) — tu: wydostać, wydobyć, wyciągnąć. [przypis edytorski]
dostać (daw.) — wystarczyć. [przypis edytorski]
dostać — dosięgnąć. [przypis edytorski]
dostać dyscypliny — dostać cięgi, baty; zostać pobitym. [przypis edytorski]
dostać języka — dowiedzieć się; zdobyć informacje. [przypis edytorski]
dostać (…) języka — dowiedzieć się; zdobyć informacje. [przypis edytorski]
dostać języka — wypytać. [przypis edytorski]
dostać języka — wypytać się, dowiedzieć się. [przypis edytorski]
dostać komuś — sprostać komuś, dorównać komuś. [przypis edytorski]
dostać odkosza (daw.) — oświadczyć się i nie zostać przyjętym. [przypis edytorski]
dostać — starczyć, nie braknąć. [przypis redakcyjny]
dostać* (starop.) — dojrzeć. [przypis redakcyjny]
dostać (starop.) — tu: dobyć (miecza). [przypis edytorski]
dostać szpady na kogoś — dobyć szpady. [przypis edytorski]
dostać — tu: dosięgnąć. [przypis edytorski]
dostać — tu: odnaleźć postrzeloną zwierzynę. [przypis edytorski]
dostać — tu: przeciwstawić się w walce. [przypis edytorski]
dostać — tu: utrzymać pozycje. [przypis edytorski]
dostać — tu: wydostać, wyjąć. [przypis edytorski]
dostać — tu: wytrwać stojąc, nie ustąpić, utrzymać pozycję. [przypis edytorski]
dostać — wytrwać. [przypis edytorski]
dostając (daw.) — tu: wyciągając, wydostając, wydobywając. [przypis edytorski]
Dostając na biesiadach podwójną część — zwyczaj spartański. [przypis tłumacza]
dostali szable — dobyli szabli; wyciągnęli szable z pochew. [przypis edytorski]
dostali — tu: upolowali, złowili. [przypis redakcyjny]
dostali — tu: wydostali, wyjęli. [przypis edytorski]
dostaliśmy się (…) i przybyli — konstrukcja z ruchomą końcówką, tu: odnoszącą się do więcej niż jednego czasownika; inaczej: dostaliśmy się i przybyliśmy. [przypis edytorski]
dostalszy (starop. forma) — dojrzalszy; bardziej dojrzały, pełniejszy. [przypis edytorski]
