Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 486 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 125901 przypisów.
getulski — z Afryki płn. [przypis edytorski]
Geulincx, Arnold (1624–1669) — flamandzki filozof i logik, twórca okazjonalizmu, poglądu, który miał usuwać problemy z dualizmem ducha i materii w filozofii Kartezjusza. [przypis edytorski]
gewiss (niem.) — bez wątpienia. [przypis edytorski]
Gewiss (niem.) — wiadomo. [przypis edytorski]
geworden sein (niem.) — stali się. [przypis edytorski]
gezowie niderlandzcy — powstańcy wyznania kalwińskiego, toczący walkę o wyzwolenie od okupacji hiszpańskiej w XVI i XVII wieku. [przypis edytorski]
gędolić — dźwięczeć (por. daw. gędźba: muzyka). [przypis edytorski]
gędzić a. gąść (daw.) — w dawnej polszczyźnie: muzykować, grać. [przypis edytorski]
gędzić (daw.) — grać, muzykować. [przypis edytorski]
gędzić (daw.) — grać na instrumencie. [przypis edytorski]
gędzić (daw.) — grać na muzycznym instrumencie. [przypis edytorski]
gędzić (daw.) — grać. [przypis edytorski]
gędzić (daw., gw.) — opowiadać. [przypis edytorski]
gędzić (daw., gw.) — rozmawiać, opowiadać. [przypis edytorski]
gędzić (daw.) — muzykować. [przypis edytorski]
gędzie — tu: gada, woła. [przypis edytorski]
gędziebny (daw.) — muzyczny, melodyjny, śpiewny; por. daw. gędźba: muzyka (gł. na instrumencie strunowym, np. lirze). [przypis edytorski]
gędziebny (daw.) — muzyczny (od „gędźba”, muzyka). [przypis edytorski]
gędziebny (daw.) — śpiewny; od gędźba: śpiew. [przypis edytorski]
gędziebny (daw.) — tu: śpiewny. [przypis edytorski]
gędziebny — dotyczący opowieści, związany z opowieścią; por. gędźba: opowieść, legenda. [przypis edytorski]
gędźba (daw.) — akompaniament muzyczny do recytacji lub śpiewu; również samo granie lub śpiewanie. [przypis edytorski]
gędźba (daw., gw.) — śpiew. [przypis edytorski]
gędźba (daw.) — mówienie, opowiadanie; tu: muzyka. [przypis edytorski]
gędźba (daw.) — muzyka, gra. [przypis edytorski]
gędźba (daw.) — muzyka, która towarzyszy śpiewowi lub recytacji. [przypis edytorski]
gędźba (daw.) — muzyka. [przypis edytorski]
gędźba (daw.) — muzyka towarzysząca śpiewowi lub recytacji. [przypis edytorski]
gędźba — muzyka, akompaniament do śpiewu a. opowiadania. [przypis edytorski]
gędźba — muzyka towarzysząca, akompaniament. [przypis edytorski]
gędźba (starop.) — muzyka, gra na instrumencie. [przypis edytorski]
gędźba (starop.) — muzyka, gra. [przypis edytorski]
gędźbiarz — muzykant i poeta zarazem, gęślarz; por. gędźba: muzyka towarzysząca recytacji lub śpiewowi a. daw. instrument strunowy, gęśl. [przypis edytorski]
Gély, Marc-Antoine — ojciec Louise Danton, członek Klubu Kordelierów [przypis edytorski]
Gémier, Firmin, właśc. Firmin Tonnerre (1869–1933) — aktor i reżyser. [przypis edytorski]
gêné (fr.) — skrępowany. [przypis edytorski]
Général, ce sont vos paroles? (fr.) — generale, to pańskie słowa? [przypis edytorski]
Géraldy, Paul (1885–1983) — właśc. Paul Le Fèvre; fr. poeta i dramaturg; sławę przyniósł mu tom sentymentalnych liryków miłosnych Toi et moi wyd. w 1913 r.; pisał także psychologiczne sztuki teatralne. [przypis edytorski]
Géraldy, Paul, właśc. Paul Le Fèvre (1885–1983) — fr. pisarz, poeta i dramaturg, autor zbiorów poezji: m.in. debiutanckiego Les petites âmes (1908), tomu liryków miłosnych Toi et moi (1913, wyd. w pol. tłum. Róży Czekańskiej-Heymanowej 1926), sztuk teatralnych reprezentujących gatunek psychologicznej komedii mieszczańskiej, a także powieści i wspomnień; jego styl poetycki i pisarski cechowała subtelność i prostota. [przypis edytorski]
Gérard, Étienne Maurice (1773–1852) — francuski wojskowy i polityk, generał wojen napoleońskich; marszałek Francji (od 1830). [przypis edytorski]
Gęsi Cypel — ang. Goose Point, przylądek na amerykańskiej wyspie Fire Island, w stanie Nowy Jork. [przypis edytorski]
gęsi (…) siodłate — o upierzeniu niejednolitym, innym na skrzydłach, a innym na grzbiecie. [przypis edytorski]
gęsie — dziś popr. B.lp: gęsi. [przypis edytorski]
gęsiego iść — iść rzędem, jedna za drugą. [przypis edytorski]
gęsiego — tu: jedna za drugą. [przypis edytorski]
gésiers (fr.) — żołądki (ptaków). [przypis edytorski]
gęsta jak wody tego morza, o którym mówią, że jest martwe — Morze Martwe, słone jezioro bezodpływowe na pograniczu Izraela i Jordanii, słynie z bardzo dużego zasolenia wód, co powoduje, że nie ma w nim ryb ani roślinności, stąd nazwa. [przypis edytorski]
gęste mają miny (daw. przen.) — są pewni siebie lub takich udają. [przypis edytorski]
gęste — tu: liczne. [przypis edytorski]
gęstemi między gałęziami (starop.) — szyk przestawny; inaczej: między gęstymi gałęziami. [przypis edytorski]
gęstemi sploty — dziś popr. forma N. lm: gęstymi splotami. [przypis edytorski]
gęstniejszy — dziś popr. formy stopnia wyższego przymiotnika gęsty: gęstszy a. gęściejszy. [przypis edytorski]
gęsto jędzą — często dokuczają, nękają. Proponowana była także poprawka, w myśl której powinno tu widnieć słowo „jedzą”. [przypis edytorski]
gęstwinia — dziś popr.: gęstwina. [przypis edytorski]
gęsty kamień (…) ciskała (starop.) — gęsto ciskała kamieniami. [przypis edytorski]
gęstymi pułki — dziś: gęstymi pułkami (popr. forma N.lm); tu: forma skrócona dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca. [przypis edytorski]
gęstymi włosy — dziś popr. N.lm: (…) włosami. [przypis edytorski]
gęszcz — dziś: gąszcz a. gęstwina. [przypis edytorski]
gęszcz — dziś: gęstwina. [przypis edytorski]
gęś chińska a. łabędzionosa, Anser cygnoides (biol.) — gatunek gęsi zamieszkujący płn. Chiny, Mongolię i wsch. Rosję, od którego pochodzi azjatycka forma gęsi domowej (Anser cygnoides domesticus). [przypis edytorski]
gęś pospolita — tu: gęś gęgawa (Anser anser) lub jej udomowiona forma: europejska gęś domowa (Anser anser domesticus). [przypis edytorski]
gęś winczesterska — eufemizm oznaczający chorobę weneryczną; domy publiczne w Southwark podlegały jurysdykcji biskupa Winchesteru. [przypis edytorski]
gęś z czarnym sosem — gęś w sosie śliwkowym podana konkurentowi oznaczała odrzucenie oświadczyn; kiedy indziej taki sygnał stanowiła zupa, tzw. czarna polewka. [przypis edytorski]
gęściejszy — dziś raczej: gęstszy. [przypis edytorski]
gęśl a. gęśle — ludowy instrument smyczkowy. [przypis edytorski]
gęśl — słowiański instrument strunowy. [przypis edytorski]
gęśla a. gęśle — ludowy instrument strunowy, smyczkowy. [przypis edytorski]
gęśla a. gęśle (muz.) — ludowy instrument smyczkowy, podobny do skrzypiec. [przypis edytorski]
gęślarz — grający na gęślach, tj. instrumencie strunowym używanym w Słowiańszczyźnie (po białorusku: husli). [przypis edytorski]
gęślarz — muzyk grający na gęślach; gęśle: archaiczny instrument smyczkowy. [przypis edytorski]
gęślarz — muzyk grający na gęślach, prymitywnym ludowym instrumencie smyczkowym, podobnym do skrzypiec. [przypis edytorski]
gęśle — daw. ludowy instrument smyczkowy; rodzaj skrzypiec. [przypis edytorski]
gęśle — dawny instrument smyczkowy, używany wśród ludów słowiańskich i na Bliskim Wschodzie. [przypis edytorski]
gęśle (muz.) — ludowy instrument smyczkowy, podobny do skrzypiec. [przypis edytorski]
gęśliczkowy — od: gęśliczki, gęśle (tradycyjny ludowy instrument muzyczny). [przypis edytorski]
gęśliki — zdr. od: gęśle: archaiczny instrument smyczkowy. [przypis edytorski]
gęśliki — zdrobn. od: gęśle; archaiczny instrument smyczkowy. [przypis edytorski]
GG — Generalna Gubernia; ziemie niewłączone do III Rzeszy, okupowane przez hitlerowskie Niemcy. [przypis edytorski]
GG — Generalne Gubernatorstwo a. Generalna Gubernia; nazwa administracyjna terytorium okupowanych, ale nieprzyłączonych do III Rzeszy ziem polskich w latach 1939–1945. [przypis edytorski]
ghazi (ar.) — tytuł nadawany w islamie wojownikom i wodzom. [przypis edytorski]
Gheberowie (daw.; z pers. ghebr': niewierny) — Parsowie, grupa religijna, uważana czasem za etniczno-religijną, wywodząca się od wyznających zaratusztrianizm staroż. Persów, którzy w ucieczce przed muzułmańskimi prześladowaniami w VIII–X w. osiedlili się w Indiach. [przypis edytorski]
Gherardesca, Ugolino della (ok. 1214–1289) i Ubaldini, Ruggieri degli (zm. 1295) — bohaterowie poematu Dantego, a zarazem postacie autentyczne; w dziesiątym kręgu Piekła (przeznaczonym dla zdrajców) Ugolino mści się na Ruggierim, który tamtego kazał zamknąć we wieży i zagłodzić na śmierć. [przypis edytorski]
ghetto (wł.) — dziś popr.: getto, dzielnica żydowska. [przypis edytorski]
gia-é premè! (wł.) — popchnij, rusz się! [przypis edytorski]
Gia vegio che tu sarai banditu — Widzę, że będziesz rozbójnikiem. [przypis edytorski]
giallo antico (wł.) — żółty marmur numidyjski, ceniony przez elity starożytnego Rzymu, sprowadzany z ob. Tunezji; użyty m.in. do budowy rzymskiego Panteonu. [przypis edytorski]
Giambattista Cibo (1432–1492) — kardynał włoski, jako papież (od 1484) przybrał imię Innocenty VIII (łac. innocentius: niewinny, prawy, nieposzlakowany). [przypis edytorski]
Giannone, Pietro (1676–1748) — włoski historyk i prawnik doby oświecenia; zwolennik rozdzielenia Kościoła od państwa, ekskomunikowany i uwięziony. [przypis edytorski]
giardinetto (wł.) — ogród. [przypis edytorski]
giardino Giusti — ogrody Giusti, renesansowy ogród założony pod koniec XV w. [przypis edytorski]
giaur (daw.) — pogardliwe określenie nadawane przez muzułmanów innowiercom, zwłaszcza chrześcijanom; niewierny. [przypis edytorski]
giaur — niewierny, nie-muzułmanin. [przypis edytorski]
giaur — niewierny, nie muzułmanin. [przypis edytorski]
giaur — określenie innowiercy u wyznawców islamu. [przypis edytorski]
giaur — tak pogard. nazywali innowierców muzułmanie. [przypis edytorski]
giaur (tur. gawr, giaur) — niewierny, barbarzyńca; pogardliwe określenie nadawane przez wyznawców islamu innowiercom, zwł. chrześcijanom. [przypis edytorski]
giaur (tur.) — niewierny, nie-muzułmanin. [przypis edytorski]
giaur (z pers. gaur: wyznawca zoroastryzmu, czciciel ognia) — pogardliwe określenie nadawane przez muzułmanów innowiercom, zwł. chrześcijanom; niewierny. [przypis edytorski]
giaur (z tur., pogard.) — innowierca, chrześcijanin. [przypis edytorski]
Già la luna è in mezzo al mare (wł.) — Księżyc już na środku morza, pierwszy wers taranteli La Danza, napisanej przez Gioacchina Rossiniego (1792–1868) w 1835 roku. [przypis edytorski]
