Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172255 przypisów.
Ino mi się nie broń — piosenka w Krakowskiem raczej nieznana. [przypis redakcyjny]
Ino (mit. gr.) — bóstwo morskie, córka Kadmosa. [przypis edytorski]
Ino (mit. gr.) — córka Kadmosa i Harmonii, na skutek zesłanego na nią przez Herę szału zabiła własne dzieci. [przypis edytorski]
ino (reg.) — tylko. [przypis edytorski]
ino sie przypiece siarka — tzn. jak tylko zapalą się (wówczas siarkowe) zapałki. [przypis redakcyjny]
ino — tylko. [przypis edytorski]
ino waryty, koby buło szczo! (daw. ukr.) — tylko gotować, gdyby było co (gdyby się coś znalazło). [przypis edytorski]
ino wrócił z Brazylei — tu: „jak tylko wrócił z Brazylii”. Pod koniec XIX w. miała miejsce masowa emigracja chłopów do Brazylii. Do wyjazdu nakłaniali ich pośrednicy, obiecując własny grunt i szansę dorobienia się. W rzeczywistości docierający do Brazylii chłopi musieli mierzyć się z nędznymi warunkami życia i licznymi chorobami wynikającymi z nieprzystosowania do tamtejszego klimatu. [przypis edytorski]
Ino z swem Melicertą — Ino, córka Kadmusa, żona króla Atamasa w Orchomenos. Gdy Atamas z dopuszczenia Hery oszalał i zabił własnego syna, Learcha, Ino uciekając przed nim z drugim synem, Melicertesem, rzuciła się w morze i została boginką morską. [przypis redakcyjny]
inochodniczek (daw.) — koń stępak. [przypis edytorski]
inochodniczek (starop.) — koń wierzchowy, krokiem prędszym od kłusa iść nazwyczajony. [przypis redakcyjny]
inochód — przemieszczanie się zwierząt czworonożnych, polegające na stawianiu jednocześnie obu nóg lewych następnie prawych. [przypis edytorski]
inom (…) wieko przytłukła — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: ino (gw.: tylko) wieko przytłukłam. [przypis edytorski]
inom (…) wszed (gw.) — (jak) tylko wszedłem (konstrukcja z przestawną końcówką czasownika). [przypis edytorski]
inom (…) zapomniała — tylko zapomniałam. [przypis edytorski]
inondacja — popr.: inundacja (z łac. inundatio: zalanie), zalanie przez wylewającą rzekę pewnego obszaru. [przypis edytorski]
inquietum est cor nostrum, donec requiescat in te (łac.) — niespokojne jest nasze serce, póki nie spocznie w tobie. [przypis edytorski]
Insani (…) ipsam (łac.) — „Mędrca nazwą wariatem, a uczciwca szują,/ Jeśli dążąc do cnoty, nadto przeholują” (Horatius, Epistulae, 6, 15; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]
insania (łac.) — szaleństwo. [przypis edytorski]
insatiabilis (łac.) — nienasycony; tu forma lm insatiabiles: nienasyceni. [przypis edytorski]
inscriptionem (łac.) — napis. [przypis redakcyjny]
inseparable (ang.) — nieodłączne. [przypis edytorski]
inserat (daw.) — ogłoszenie. [przypis edytorski]
insi (daw.) — inni. [przypis edytorski]
insi — dziś: inni. [przypis edytorski]
insi — inni. [przypis edytorski]
insi (starop.) — inni. [przypis edytorski]
insignia (łac.) — klejnoty. [przypis redakcyjny]
insignia (łac.) — odznaki. [przypis redakcyjny]
Insita (…) rumores — Livius Titus, Ab Urbe condita, XXVIII, 24. [przypis tłumacza]
inso (gw.) — inna. [przypis edytorski]
insolescit (łac.) — rozzuchwala się, wykracza. [przypis redakcyjny]
Insolubilia de Alliaco — Jedno z tych insolubiliów Piotra d'Ailly brzmiało: „Czy, prowadząc świnię na jarmark, chłop wiedzie sznur czy świnię?”. [przypis tłumacza]
insouciance (fr.) — niefrasobliwość, brak zobowiązań. [przypis edytorski]
inspekt — grzęda, osłonięta ramami oszklonemi i matami. [przypis redakcyjny]
inspekt — płytka skrzynia, oszklona z góry, służąca do uprawy roślin. [przypis edytorski]
inspektor — nadzorca. [przypis edytorski]
inspektorat fabryczny — w krajach kapitalistycznych państwowa kontrola warunków pracy w fabrykach. [przypis redakcyjny]
inspekty — skrzynie z oknem u góry, służące uprawie roślin, działające na podobnej zasadzie co szklarnia. [przypis edytorski]
insperacie (z wł.) — niespodzianie. [przypis redakcyjny]
inspicjent — pracownik teatru odpowiedzialny za organizacyjną oraz techniczną stronę spektaklu. [przypis edytorski]
instabunt (łac.) — nastawać będą. [przypis redakcyjny]
instalowanie Salamander na wszystkich kontynentach witano na ogół z żywym zainteresowaniem, a nawet z entuzjazmem — Por. poniższy, szalenie ciekawy wycinek, niestety w nieznanym języku i w efekcie tego niemożliwy do przetłumaczenia:
Saht na kchri te salaamander bwtat
Saghr gwan t'lap ne Salaam Ander bwtati og t'cheni berchi ne Simbwana m'bengwe ogandi sűkh na moďmoď opwana Salaam Ander sri m'oana gwen's. Og di limbw, og di bwtar na Salaam Ander kchri p'che ogandi p'we o'gwandi te ur maswâli sűkh? Na, ne ur lingo t'Islamli kcher oganda Salaam Andriaa ashti. Bend op'tonga kchri Simbwana mędh, salaam!.
[przypis autorski]
instancja (daw.) — wstawienie się za kimś. [przypis edytorski]
instancja (daw., z łac.) — tu: wstawienie się za kimś, wstawiennictwo. [przypis edytorski]
instancja (daw., z łac.) — wstawiennictwo, poparcie. [przypis edytorski]
instancja — tu: skrócenie terminu instantia in contrarium (łac.): przypadek przeciwieństwa (zaprzeczający jakiemuś ogólnemu twierdzeniu, a zatem obalający je). [przypis edytorski]
instancja — tu: wstawienie się za kimś. [przypis edytorski]
instancja (z łac.) — tu: wstawiennictwo. [przypis redakcyjny]
instancja (z łac.) — tu: wstawiennictwo, usilna prośba. [przypis edytorski]
instancjami — wstawiennictwami. [przypis redakcyjny]
instancje — wstawiennictwa. [przypis redakcyjny]
instancje — wstawiennictwo. [przypis redakcyjny]
instantanee (łac.) — nagle, obcesowo. [przypis redakcyjny]
instantia in contrarium (łac., r.ż.) — istniejący przypadek zaprzeczający (jakiemuś ogólnemu twierdzeniu, a zatem obalający je). [przypis edytorski]
instar (łac.) — na wzór. [przypis edytorski]
instar (łac.) — nie mniej od; na kształt, na podobieństwo. [przypis edytorski]
instauracją — [forma B.lp r.ż.:] naprawą; Kitowicz ma tu na myśli zwłaszcza Stanisława Konarskiego i jego reformy edukacyjne. [przypis redakcyjny]
instigator (łac.) — prokurator. [przypis edytorski]
Instillata (…) bonis — Horatius, Odae, IV, 4, 29. [przypis tłumacza]
Institut de France — Instytut Francuski, obejmujący pięć towarzystw naukowych: Akademię Francuską, Akademię Napisów i Literatury Pięknej, Akademię Nauk, Akademię Sztuk Pięknych i Akademię Nauk Moralnych i Politycznych. Siedzibą Instytutu jest pałac naprzeciw Louvre'u. [przypis redakcyjny]
institutricza (z ros.) — pensjonarka (w Rosji panny z dobrych domów uczyły się nie na pensjach, ale w instytutach, stąd utworzona nazwa uczennicy takiego instytutu). [przypis edytorski]
instructiones militares (łac.) — instrukcje wojskowe. [przypis edytorski]
instrukcje poselskie — w Rzeczypospolitej szlacheckiej sejmiki ziemskie dawały posłom na sejm walny instrukcje w sprawach przewidzianych jako punkty obrad, wymagając ich ścisłego przestrzegania. [przypis edytorski]
instrument narodowy muzyczny (…) został zapożyczony (…) — zasługa wykrycia i ustalenia litufińskich słów należy się znakomitemu lingwiście duńskiemu, p. W. Thomsenowi (w dziele Beröriager mellem de finske og de baltiske Sprog, Kopenhaga 1890); lecz że autor pominął, jak się zdaje, kilka ciekawych paralel, czy że ich nie dostrzegł, czy że im nie dowierzał, zebrany przez niego materiał da się miejscami i powiększyć, i inaczej oświetlić. [przypis redakcyjny]
instrument — tu: broń; miecz, szablę, rapier itp. [przypis edytorski]
instrumenta (daw.) — dokumenty. [przypis edytorski]
instrumenta — daw. forma M.lm, dziś: instrumenty. [przypis edytorski]
instrumenta — daw. forma M. lm, dziś: instrumenty. [przypis edytorski]
instrumenta — daw. forma N.lm; dziś: instrumenty. [przypis edytorski]
instrumenta (daw., łac., lm r.n.) — narzędzia. [przypis edytorski]
instrumenta — dokumenty, listy urzędowe, pisma urzędowe. [przypis redakcyjny]
instrumenta — dziś: instrumenty. [przypis edytorski]
instrumenta — dziś popr. B. lm: instrumenty. [przypis edytorski]
instrumenta — dziś popr.: instrumenty. [przypis edytorski]
instrumenta elekcji — dowody wyboru. [przypis redakcyjny]
instrumenta (łac., forma lm) — narzędzia. [przypis redakcyjny]
instrumenta — popr. instrumenty. [przypis edytorski]
instrumentować — mianować. [przypis edytorski]
instrumenty — narzędzia. [przypis edytorski]
instygatariusz, właśc. instygator — daw. oskarżyciel publiczny, prokurator; ale także: prowokator. [przypis edytorski]
instygator (daw.) — oskarżyciel. [przypis edytorski]
instygator (hist.) — oskarżyciel publiczny, odpowiednik dzisiejszego prokuratora. [przypis edytorski]
instygator (łac.) — podżegacz, inicjator, pomysłodawca. [przypis edytorski]
instygator — prokurator. [przypis edytorski]
instygator — urzędnik odpowiadający dzisiejszemu prokuratorowi; wiceinstygator również dygnitarz zasiadający w sądach asesorskich z głosem doradczym, a w sądzie referendarskim ze stanowczym. [przypis redakcyjny]
instygatora — oskarżyciela. [przypis redakcyjny]
instygatorem — [N.lp.] oskarżycielem publicznym. [przypis redakcyjny]
instygatorowie skrzynkowi — woźni do ściągania grzywien w trybunale. [przypis redakcyjny]
instygować — oskarżać przed sądem; doradzać gorliwie, inspirować, podjudzać. [przypis edytorski]
instygować — podjudzać; oskarżać przed sądem. [przypis edytorski]
instygować (z łac.) — podżegać, namawiać, podjudzać. [przypis edytorski]
instygująca — oskarżająca. [przypis redakcyjny]
instynkt — popęd nieświadomy. [przypis redakcyjny]
instynkt — wrodzona zdolność do działań zapewniających przetrwanie. [przypis edytorski]
instynkta (daw.) — dawna forma M. l.mn.; dziś: instynkty. [przypis edytorski]
instynkta (daw.) — dziś popr. forma M.lm: instynkty. [przypis edytorski]
instynkta (daw. forma) — instynkty. [przypis edytorski]
instynkta — dziś: instynkty. [przypis edytorski]
instynkta — dziś popr. forma M.,B. lm: instynkty. [przypis edytorski]
