Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | polityczny | portugalski | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5960 przypisów.
dusza mu patrzy w oku — w jego oczach widać jego duszę. [przypis edytorski]
dusza w żelazku — daw. żelazko składało się z dwóch części: obudowy z rączką i z podstawą zwężającą się łukowato ku przodowi oraz dopasowanego kształtem do obudowy wsadu, zwanego duszą, który rozgrzewano na piecu i umieszczano wewnątrz; całość była wykonana z żelaza (stąd dzisiejsza nazwa: żelazko). [przypis edytorski]
dusza z żelazka — dawniej żelazko składało się z dwóch części: obudowy z rączką i żelazną podstawą, zwężającą się łukowato ku przodowi, oraz dopasowanego kształtem do obudowy żelaznego wsadu, zwanego duszą, który rozgrzewano na palenisku pieca i umieszczano wewnątrz. [przypis edytorski]
Dusza zaś z ciała jak ptak wymknęła się w bramy Hadesa… — Iliada XXII 362–363, śmierć Hektora. [przypis edytorski]
duszą kinie (starop.) — przeżyje chwilę ekstazy. [przypis edytorski]
dusze — dziś popr. forma D.lp: duszy. [przypis edytorski]
dusze — «Oddaj mi uprowadzonych moich ludzi, których uratowałeś», zob. Raszi do 14:21. [przypis edytorski]
dusze — tzn. majątek ziemski, którego wielkość mierzono ilością posiadanych chłopów pańszczyźnianych, czyli tzw. dusz. [przypis edytorski]
duszegub (z ros.) — zabójca dusz, bandyta, morderca. [przypis edytorski]
duszegubka (reg.) — łódka dłubanka, wydrążona w pniu drzewa, bardzo wywrotna, stąd określenie, oznaczające ”gubicielka dusz”. [przypis edytorski]
duszko (daw.) — zwrot wskazujący na serdeczne uczucia wobec drugiej osoby (dziś powiedzielibyśmy: „skarbie”, „kochanie”). [przypis edytorski]
duszne (daw.) — dziś: duchowe. [przypis edytorski]
dusznie (daw.) — duchowo, na duszy. [przypis edytorski]
dusznie (daw.) — dziś popr. forma: duchowo; w sferze duchowej. [przypis edytorski]
dusznie (daw.) — koniecznie. [przypis edytorski]
dusznie (daw.) — koniecznie; szybko. [przypis edytorski]
duszno mu było (starop.) — był w trudnej sytuacji; był osaczony, zagnany w kozi róg. [przypis edytorski]
duszny (daw.) — duchowy, dotyczący duszy. [przypis edytorski]
duszny (daw.) — duchowy; dotyczący duszy. [przypis edytorski]
duszny (daw.) — duchowy. [przypis edytorski]
duszny (daw.) — duchowy, związany z duszą. [przypis edytorski]
duszny (daw.) — duchowy; związany z duszą. [przypis edytorski]
duszny (daw.) — dziś: duchowy. [przypis edytorski]
duszny (daw.) — odbywający się w duszy; duchowy. [przypis edytorski]
duszny (daw.) — odnoszący się do duszy; duchowy. [przypis edytorski]
duszny (daw.) — tu: duchowy. [przypis edytorski]
duszny (daw.) — tu: duchowy, żywiony w głębi duszy. [przypis edytorski]
duszny (daw.) — właściwy duszy; dziś: duchowy. [przypis edytorski]
duszny — dziś: duchowy; właściwy duszy, dotyczący duszy. [przypis edytorski]
duszny (przestarz.) — duchowy, dotyczący duszy. [przypis edytorski]
duszny (tu daw.) — duchowy. [przypis edytorski]
duszny — tu: dotyczący duszy. [przypis edytorski]
duszny — tu: duchowy, niematerialny. [przypis edytorski]
duszny — tu: duchowy. [przypis edytorski]
dusznych — duchowych. [przypis edytorski]
duszu moju, świtło moje (z ukr.) — duszę moją, światło moje. [przypis edytorski]
Duszy kobiecej — tyt. oryg. L'anima della donna, 1920. [przypis edytorski]
duśba — tłok; por. czas. dusić. [przypis edytorski]
dušia — siela. [przypis edytorski]
dutka — dolna część ptasiego pióra. [przypis edytorski]
dutki — jelita, wnętrzności. [przypis edytorski]
Duval — gehobeneres Restaurant. [przypis edytorski]
Duval — tu: lokal należący do sieci popularnych paryskich restauracji (tzw. bouillons), założonej przez rzeźnika Pierre-Louisa Duvala, serwujących po przystępnych cenach tradycyjne dania francuskie, w szczególności bulion, czyli rosół. [przypis edytorski]
dux (łac.) — wódz. [przypis edytorski]
Dux (niem.) — ob. Duchcov, miasteczko w płn.-zach. Czechach. [przypis edytorski]
duza (gw.) — dużo. [przypis edytorski]
duza scęścia, małe kosta (gw.) — dużo szczęścia, małe koszty. [przypis edytorski]
duzom (gw.) — dużą. [przypis edytorski]
duża (daw.) — tu: dużo. [przypis edytorski]
…… — duża luka w rękopisie. [przypis edytorski]
dużanie (daw.) — zmaganie; od: dużać się: siłować się, mocować się, zmagać. [przypis edytorski]
duże hirke, nechaj jomu sto czertiw i odna wydma — bardzo gorzka, niech ją sto diabłów i jedna wiedźma. [przypis edytorski]
duże treszczyt, nechaj sto czertiw i odna wydma — bardzo trzeszczy, niech ją sto diabłów i jedna wiedźma. [przypis edytorski]
Dużo ludzi zaczęło przychodzić z kopertami, na których nie było marek pocztowych — najprawdopodobniej chodzi o weksle: pisemne zobowiązanie danej osoby do zapłacenia (zwrócenia) posiadaczowi weksla konkretnej sumy w konkretnym czasie. Swoisty odpowiednik kredytu. [przypis edytorski]
dużo razy — poprawniej: wiele razy. [przypis edytorski]
dużość (starop.) — dojrzałość; wiek męski. [przypis edytorski]
dużoż — czy dużo (daw. konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż). [przypis edytorski]
duższy (starop. forma) — dziś popr.: większy. [przypis edytorski]
duży — tu: silny. [przypis edytorski]
duży — tu: w pełni. [przypis edytorski]
dūlinti — pamažu eiti. [przypis edytorski]
dūluoti — būti neaiškiam. [przypis edytorski]
dūma (brus.) — mintis, apmąstymas. [przypis edytorski]
dūma (brus.) — mintis. [przypis edytorski]
dūmoti (brus.) — galvoti, mąstyti. [przypis edytorski]
Dűrer, Albrecht (1471–1528) — niemiecki malarz, rysownik i grafik okresu renesansu. [przypis edytorski]
dūsuoti — sunkiai kvėpuoti. [przypis edytorski]
dūšia (brus.) — siela. [przypis edytorski]
dūšia (lenk.) — siela. [przypis edytorski]
dūšia — siela. [przypis edytorski]
dūšia (sl.) — siela. [przypis edytorski]
dūšią — sielą. [przypis edytorski]
dūšytė — maloniai apie kitą žmogų, brangenybė. [przypis edytorski]
dvėsena — nudvėsusio gyvulio mėsa. [przypis edytorski]
dwa a dwa (daw.) — dwa razy dwa. [przypis edytorski]
Dwa cienie (…) zwrócili się — dziś popr. forma czasownika: zwróciły się. [przypis edytorski]
dwa-dzie-ścia je-den ty-się-cy — dziś historycy podają mniejsze liczby, sięgające kilku tysięcy brańców obu płci. [przypis edytorski]
dwa gatunki długonogich sępów (Polyborus brasiliensis i P. tharus) — w Ameryce sępy nie występują; gatunki określone przez podane dawne nazwy łacińskie w ob. klasyfikacji są uznawane za dwa podgatunki tego samego gatunku Caracara plancus, dużego drapieżnego ptaka z rodziny sokołowatych: karakara czubata i karakara białorzytna. [przypis edytorski]
dwa gipsowe mickiewicze (…) jeden z mickiewiczów okazał się być słowackim — dwa popiersia Mickiewicza i Słowackiego; pisownia małą literą oryginalna, świadczy o przedmiotowym traktowaniu tych pamiątek narodowych przez piszącego komornika. [przypis edytorski]
dwa grosze zamieniły się na czterdzieści groszy — dziś popr.: dwa grosze zamieniły się w czterdzieści groszy. [przypis edytorski]
dwa księżyce [Marsa], które obsługują planetę, a które uszły bystrości wzroku naszych astronomów — Mars rzeczywiście ma dwa księżyce, Fobos i Deimos, które z powodu niewielkich rozmiarów odkryto dopiero w r. 1877, ponad sto lat po napisaniu Mikromegasa (1752). Wzmiankę o dwóch księżycach Marsa zawierają także Podróże Guliwera (1726). Po odkryciu przez Galileusza księżyców Jowisza (1610), na podstawie filozoficznych założeń o matematycznym porządku świata, można było przypuszczać, że Mars ma dwa księżyce, zaś trudności w ich dostrzeżeniu wynikają z ich małych rozmiarów. [przypis edytorski]
dwa lata — u Cylkowa: 'na dwa lata' słowo 'na' usunięte; uzasadnienie korekty: nielogiczna obecnie konstrukcja 'spłodzić kogoś na dwa lata'. [przypis edytorski]
dwa mniejsze jeziorka — zapewne chodzi o Mały Staw i Przedni Staw. [przypis edytorski]
dwa niemowy — dziś popr.: dwie niemowy. [przypis edytorski]
Dwa P i S — PPS, Polska Partia Socjalistyczna, partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym, założona na zjeździe założycielskim 17–23 listopada 1892 w Paryżu początkowo jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich; po pierwszym zjeździe krajowym w 1893 r. w Lasach Ponarskich, doszło do rozłamu związku na partie: Socjal-Demokrację Królestwa Polskiego i Polską Partię Socjalistyczną, której organem było czasopismo „Robotnik” (wyd. od 1894 r.), której redaktorem od nr. 7 był Józef Piłsudski, członka Centralnego Komitetu Robotniczego PPS. [przypis edytorski]
Dwa płomyki gazu na wystawie — pod koniec XIX w. w dużych miastach Anglii powszechnie używano zasilanych z gazowni lamp gazowych, emitujących silne światło dzięki rozgrzewaniu do białości siatki żarowej płomieniem spalanego gazu; oświetlano nimi ulice, budynki publiczne, warsztaty, sklepy, a także domy klasy średniej. [przypis edytorski]
dwa razyćby nas potrzeba porazić (starop.) — konstrukcja z partykułą -ci (skróconą do -ć) i ruchomą końcówką trybu przypuszczającego; znaczenie: trzeba by [ci] nas dwa razy porazić [dwa razy pokonać]. [przypis edytorski]
dwa ruble, złotych cztery i dwa grosze — w XIX w. w tej części Polski, która znajdowała się pod zaborem rosyjskim, funkcjonował faktycznie podwójny system monetarny: obok rubli, dzielących się na kopiejki, w obiegu były również złote i grosze, przy czym (przynajmniej w pewnych okresach) jeden złoty wart był pół rubla i dzielił się na 30 groszy. [przypis edytorski]
dwa słowa: „Nie ma głupich” — dziś są to trzy słowa, jako że dawniej nie ma pisało się razem. [przypis edytorski]
dwa sotka — dwie setki. [przypis edytorski]
dwa stołków (gw. forma) — dwa stołki. [przypis edytorski]
dwa strugi — dziś popr. dwie strugi; struga: potok, strumień. [przypis edytorski]
dwa tysiąca — daw. forma liczby podwójnej (obok pojedynczej i mnogiej); dziś: dwa tysiące. [przypis edytorski]
dwa tysiąca — liczba podwójna; dziś popr.: dwa tysiące. [przypis edytorski]
dwa tysiąca — liczba podwójna. [przypis edytorski]
Dwa wspaniałe, nagie [portrety] — mowa zapewne o dwóch słynnych obrazach Francisco Goi: Maja naga i Maja ubrana, ukazujących tę samą piękną młodą kobietę, leżącą w tej samej pozie na otomanie: na jednym kobieta jest ubrana, na drugim zaś naga. [przypis edytorski]
dwa zajadłe stronnictwa — jansenistów i jezuitów. [przypis edytorski]
dwa złote (…) pół rubla — w zaborze rosyjskim 1 złoty dzielono na 30 groszy a. 15 kopiejek; 1 rubel dzielono na 100 kopiejek; tzn. 1 kopiejka liczyła 2 grosze, 50 kopiejek (pół rubla) 100 groszy, czyli 3 złote 10 groszy. [przypis edytorski]
dwadcat' piat' (ros.) — dwadzieścia pięć. [przypis edytorski]
dwadzieści — dziś: dwadzieścia. [przypis edytorski]
