Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żeglarskie

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 6090 przypisów.

następować (daw.) — atakować. [przypis edytorski]

następy — następstwa. [przypis edytorski]

nastoperczyć (daw.) — postawić na sztorc; nastroszyć. [przypis edytorski]

nastrojniejszy (starop. forma) — dziś popr.: najstrojniejszy. [przypis edytorski]

nasturcja — roślina o żółtych, pomarańczowych lub czerwonych kwiatach; uprawiana w ogrodach i na balkonach. [przypis edytorski]

nasturcja — roślina o żółtych, pomarańczowych lub czerwonych kwiatach, uprawiana w ogrodach i na balkonach. [przypis edytorski]

nasubtelniejszy (daw. forma) — najsubtelniejszy. [przypis edytorski]

nasunęliścież — czy nasunęliście (tj. czy podsunęliście). [przypis edytorski]

nasuniony (daw.) — nasunięty. [przypis edytorski]

nasyćże (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]

nasz duch, nieśmiertelny Ka — według Egipcjan jeden z kilku składników duchowych człowieka. Najbliższa pojęciu ducha jako czynnika ożywającego ciało. [przypis edytorski]

nasz język rodem z Niemiec — tj. jidysz. [przypis edytorski]

nasz kanclerz — kanclerz Niemiec Otto von Bismarck (1815–1898). [przypis edytorski]

nasz książę rodzi się z Mohilanki — matką Jeremiego Wiśniowieckiego była Raina Mohylanka, córka hospodara wołoskiego. [przypis edytorski]

nasz mały jednooki i bezręki unicestwił i zniszczył ich flotę — chodzi o Horatio Nelsona (1758–1805), brytyjskiego admirała, który dwukrotnie pokonał flotę Francji. [przypis edytorski]

Nasz mały — opowiadanie Wincentego Kosiakiewicza (1863–1918). [przypis edytorski]

„Nasz Przegląd” — dziennik mniejszości żydowskiej w Polsce, wydawany w latach 1923–1939; jego redaktorem był wspomniany w tym wierszu Jakub Appenszlak. [przypis edytorski]

„Nasz Przegląd” — dziennik mniejszości żydowskiej w Polsce, wydawany w latach 1923–1939. [przypis edytorski]

nasz sejmowy krater — mowa o sejmie polskim, działającym w czasie powstania listopadowego. [przypis edytorski]

Nasz sztandar buja ponad trony… — właśc. Nasz sztandar płynie ponad trony…, pierwszy wers Czerwonego Sztandaru, pieśni szwajcarskich anarchistów, napisanej w 1877 r. Pieśń później stała się hymnem ogólnoeuropejskich ruchów robotniczych (zakazanym w zaborze rosyjskim). Polski tekst napisał Bolesław Czerwieński (1851–1888) w 1881 r. [przypis edytorski]

nasz sztandar płynie ponad trony — fragm. refrenu pieśni Czerwony sztandar (1881), znanej też pod tytułem Krew naszą długo leją katy; pierwotnie była to pieśń szwajcarskich anarchistów, powstała z okazji rocznicy wybuchu Komuny Paryskiej; z polskimi słowami Bolesława Czerwieńskiego od roku 1882 Czerwony sztandar funkcjonował jako rewolucyjny hymn bojowy polskiego proletariatu. [przypis edytorski]

nasz zakon — ze słów księdza wydaje się wynikać, że należy on do zakonu jezuitów. [przypis edytorski]

Nasza niesprawiedliwość do tego upadku nas przywiodła — odpowiadając na drugi argument Aleksandra, Antenor zwraca uwagę nie tylko na same dotkliwe straty doznane od Greków, ale też na przyczynę zaistniałego stanu rzeczy, czyli przypomina o niedotrzymaniu przez Trojan zobowiązań wobec Heraklesa; ojciec Priama, Laomedon, obiecał herosowi rękę swej córki Hezjony oraz cudowne konie za uwolnienie kraju od smoka morskiego, ale po wykonaniu przez Heraklesa zadania nie dotrzymał obietnicy: dlatego w zemście Herakles zebrał wojowników, przy ich pomocy zburzył Troję, Laomedona zabił, a jego córkę porwał i zamiast wziąć za żonę, jak mu obiecywano początkowo, oddał za niewolnicę jednemu ze swych współtowarzyszy. Samego Priama, który był wówczas małym chłopcem, ocaliła wówczas Hezjona. [przypis edytorski]

Nasza więc trójca (…) skończyła pierwsze pokorne powołanie (…) — w tym miejscu na marginesie poniższego wywodu znajduje się adnotacja: „Chrystus Pan”. [przypis edytorski]

Naszą nałożnicą lub matką naszych dzieci — podsumowanie teorii Ottona Weiningera wyłożonej w dziele tegoż zatytułowanym Płeć i charakter. [przypis edytorski]

nasze będą bóżnice próżnować (starop.) — szyk przestawny; inaczej: nasze bożnice będą próżnować; tzn.: nasze świątynie będą puste (próżne, pozbawione wiernych). [przypis edytorski]

nasze syny — dziś popr. forma M. lm: nasi synowie. [przypis edytorski]

nasze wam — tu w znaczeniu: dla was wszystko; do usług. [przypis edytorski]

naszego planety — dziś r.ż.: naszej planety. [przypis edytorski]

naszego tu brata, co wróbli na tę wisznię — przen.: tłum mężczyzn nadskakujących tej pannie przypomina stado wróbli obsiadających drzewo wiśniowe. [przypis edytorski]

naszej Muzy — Arystofanes ma na myśli muzę komedii, Talię. [przypis edytorski]

naszej — w wersji Felińskiego: „nowej”; w innych wersjach: „biednej”. [przypis edytorski]

naszem — daw. forma dla r.ż. i r.n.; dziś: naszym. [przypis edytorski]

naszem — daw. forma N. i Msc. zaimków r.n.; dziś tożsama z r.m.: naszym. [przypis edytorski]

naszemi — daw. forma N. i Msc. lm zaimków r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: naszymi. [przypis edytorski]

naszemu bratu — niem. unsereins: ludzie tacy jak my, naszego pokroju; ktoś taki jak ja. [przypis edytorski]

naszemu bratu zostaje tylko natura — niem. es kommt nur so die Natur: to bierze się tylko tak z natury. [przypis edytorski]

naszę (daw. forma) — dziś B.lp r.ż.: naszą. [przypis edytorski]

naszę — dziś B.lp r.ż.: naszą. [przypis edytorski]

naszę — dziś forma B. lp r.ż: naszą. [przypis edytorski]

naszę (starop. forma) — dziś B.lp r.ż.: naszą. [przypis edytorski]

naszéj — daw. forma z é tzw. pochylonym, którego brzmienie było zbliżone do y lub (w pozycji po i, j: Kazimiérz, swojéj) i. [przypis edytorski]

naszli — tu: ci, którzy naszli kogoś, pojawili się niespodziewanie. [przypis edytorski]

naszlim (daw.) — znaleźliśmy; najść: znaleźć. [przypis edytorski]

naszy (starop. forma) — dziś forma zaimka lm: nasi. [przypis edytorski]

naszych kopalń srebra — pokłady srebra w Laurion, płd. Attyce, ok. 50 km od Aten, systematycznie eksploatowane od końca VI w. p.n.e., były jednym z głównych źródeł dochodów państwa ateńskiego; nowo odkryta żyła srebra posłużyła m.in. do sfinansowania wielkiej floty, która odparła inwazję perską w bitwie pod Salaminą w 480 p.n.e. [przypis edytorski]

naszych na procesji św. napadli we Warszawie… — 27 lutego 1861 manifestacja patriotyczna w Warszawie przerodziła się w procesję religijną; atakujący tłum kozacy porąbali krzyż niesiony przez mnichów na czele pochodu; żołnierze otworzyli ogień do uczestników, zabijając pięciu z nich; masakra była jednym z wydarzeń, które przyczyniły się do wybuchu powstania styczniowego w 1863. [przypis edytorski]

naszyjnik — tu: osłaniający szyję element zbroi. [przypis edytorski]

naszymi ciosy (daw.) — dziś popr. forma N. lm: naszymi ciosami. [przypis edytorski]

naszymi sługi (daw. forma) — dziś: (…) sługami. [przypis edytorski]

nasże — konstrukcja z partykułą -że; znaczenie: czy nas. [przypis edytorski]

naści (daw., gw.) — masz, trzymaj. [przypis edytorski]

naści (daw., gw.) — masz, trzymaj, weź. [przypis edytorski]

naści (daw., gw.) — masz, weź. [przypis edytorski]

naściże (daw., gw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; inaczej: masz, maszże. [przypis edytorski]

naščiai — kartelė su dviem kabliais kibirams ant pečių nešti. [przypis edytorski]

naśladować kobiety, będąc mężczyznami — w staroż. teatrze greckim wszystkie role odgrywali mężczyźni, także kobiece. [przypis edytorski]

Naśladowanie Chrystusa, właśc. O naśladowaniu Chrystusa (łac. De imitatione Christi) — bardzo popularna książka religijna, poradnik życia chrześcijańskiego, napisany ok. 1418–1427, przypisywany Tomaszowi à Kempis. [przypis edytorski]

Naśladowanie Chrystusa, właśc. O naśladowaniu Chrystusa (łac. De imitatione Christi) — bardzo popularna książka religijna, poradnik życia chrześcijańskiego, napisany ok. 1418–1427, przypisywany Tomaszowi à Kempis. [przypis edytorski]

naśladowanie (gr. mimesis) — tu: jako termin wywodzący się z estetyki (dziedziny filozofii zajmującej się pięknem) gr. filozofa Arystotelesa (384–322 p.n.e.). Mimesis to naśladowanie natury w dziele sztuki. Nie polega na wiernym oddawaniu rzeczywistości, ale jej artystycznym przetworzeniu. [przypis edytorski]

naśledni (daw.) — następny. [przypis edytorski]

našlė — čia: našlaitė, t.y. gėlė. [przypis edytorski]

naśmieli się — dziś raczej: naśmiali się. [przypis edytorski]

naśmieszyć — dziś raczej: rozśmieszyć. [przypis edytorski]

naśmiewać się komu (starop.) — naśmiewać się z kogo. [przypis edytorski]

Nat papilońską, gtym siedział wotą — wmontowany w piosenkę fragment psalmu. [przypis edytorski]

Natal — dawna brytyjska posiadłość kolonialna we wsch. części ob. Republiki Południowej Afryki. [przypis edytorski]

Natalia Sendys ps. „Zyta” (1925–1990) — harcerka, w czasie okupacji w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK, w powstaniu łączniczka, w latach powojennych pracowała jako lekarka. [przypis edytorski]

Natan (bibl.) — prorok z czasów króla Dawida i Salomona, oskarżył tego pierwszego o spowodowanie śmierci Uriasza Hetyty. [przypis edytorski]

Natan, właśc. Mathan — bohater Atalii Racine'a, kapłan Baala. [przypis edytorski]

natarczywy (starop.) — skłonny do natarcia, waleczny, pochopny do walki. [przypis edytorski]

natarwszy (starop. forma) — natarłszy. [przypis edytorski]

natchnieniu twemu oddaję ten śmielszy ruch na drodze służby naszej — Andrzej Towiański, List do Adama Mickiewicza, 10 marca 1843 [w:] Współudział Adama Mickiewicza w sprawie Andrzeja Towiańskiego. Listy i przemówienia, Paryż 1877, t. 1, s. 76. [przypis edytorski]

natchnięta — dziś popr.: natchniona. [przypis edytorski]

natchnięte — dziś: natchnione. [przypis edytorski]

natchnięty — dziś: natchniony. [przypis edytorski]

natchnięty — dziś popr. forma: natchniony. [przypis edytorski]

natchnięty — dziś popr.: natchniony. [przypis edytorski]

natedy (daw.) — wtedy. [przypis edytorski]

natemieście (starop.) — natychmiast. [przypis edytorski]