Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 489 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 6090 przypisów.
nizać (daw.) — nawlekać. [przypis edytorski]
nizać — nawlekać coś na nitkę lub sznurek. [przypis edytorski]
nizać — nawlekać coś na sznurek, nić a. rzemień. [przypis edytorski]
nizać — nawlekać na nić w pewnej kolejności; tu forma 3 os. lp cz.ter.: niże. [przypis edytorski]
nizkąd — dziś: znikąd. [przypis edytorski]
nizkiej — dziś: niskiej. [przypis edytorski]
nizko (daw.) — dziś: nisko. [przypis edytorski]
nizko — dziś popr. pisownia: nisko. [przypis edytorski]
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
niznaszki — niesnaski. [przypis edytorski]
nizszy (starop. forma) — niższy. [przypis edytorski]
Nizza (daw.) — Nicea. [przypis edytorski]
Nizza — Nicea. [przypis edytorski]
Nizza (wł.) — Nicea, miasto nad brzegiem M. Śródziemnego (Riwiera francuska). [przypis edytorski]
Nizza (wł.) — Nicea, miasto nad brzegiem M. Śródziemnego (Riwiera francuska); słynny ośrodek turystyczny i uzdrowisko; znana także ze znajdujących się w okolicy plantacji kwiatów, m.in. róż i goździków. [przypis edytorski]
Nizza (wł.) — Nicea, miasto nad Morzem Śródziemnym, na fr. Lazurowym Wybrzeżu; słynny ośrodek turystyczny i uzdrowisko; znana także ze znajdujących się w okolicy plantacji kwiatów, m.in. róż i goździków. [przypis edytorski]
Nizza (wł.) — Nicea. [przypis edytorski]
niźli a. niżli (starop.) — tu: zanim. [przypis edytorski]
niźli bogatemu wnijść (daw.) — niż bogatemu wejść. [przypis edytorski]
niźli (daw.) — niż. [przypis edytorski]
niźli (daw.) — niż; tu: zanim. [przypis edytorski]
niźli (daw.) — zanim; jeśli. [przypis edytorski]
niźli — konstrukcja z partykułą „li”, pełniącą funkcję wzmacniającą; znaczenie: niż. [przypis edytorski]
niźli (starop.) — niż, niżeli. [przypis edytorski]
niźli (starop.) — niż. [przypis edytorski]
niźli (starop.) — tu: zanim. [przypis edytorski]
niźli (starop.) — zanim. [przypis edytorski]
niźli — tu: zanim. [przypis edytorski]
niźli — zamiast tego. [przypis edytorski]
niźlim ja (…) wyszła (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: zanim wyszłam. [przypis edytorski]
niźlim przypuszczał — niż przypuszczałem. [przypis edytorski]
niźlim (…) rozpuściła (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: niźli rozpuściłam; zanim rozpuściłam. [przypis edytorski]
niźni (gw.) — niżej położony. [przypis edytorski]
niż a. niźli — zamiast. [przypis edytorski]
niż (daw.) — tu: nim, zanim. [przypis edytorski]
niż (daw.) — tu: zanim. [przypis edytorski]
Michał Dymitr Krajewski, Woyciech Zdarzyński, życie i przypadki swoje opisuiący
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Michał Dymitr Krajewski, Woyciech Zdarzyński, życie i przypadki swoje opisuiący
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
niż się z morza nad wodę wydźwignie, najpierwej z siebie powódź precz wyrzygnie — tzn. wypuszcza z siebie wodę, by stać się lżejszym i wypłynąć do góry. [przypis edytorski]
niż (starop.) — tu: nim, zanim. [przypis edytorski]
niż (starop.) — tu: zanim, nim. [przypis edytorski]
niż (starop.) — tu: zanim. [przypis edytorski]
niż (starop.) — zanim. [przypis edytorski]
niż trzeba, więcej bojaźliwy (starop.) — bardziej bojaźliwy niż trzeba. [przypis edytorski]
niż — tu: nizina. [przypis edytorski]
niż — tu: zanim. [przypis edytorski]
Niż — Zaporoże, kraina historyczna w środkowej Ukrainie nad dolnym Dnieprem, poniżej tzw. porohów (progów skalnych na rzece). [przypis edytorski]
Niż — Zaporoże; kraina nad dolnym Dnieprem, poniżej porohów, zamieszkana przez społeczność Kozaków zaporoskich. [przypis edytorski]
niżal — dziś: niż, niżeli. [przypis edytorski]
niżeli ci — autorzy wymienieni wcześniej (Homer, Wergiliusz, Seneka, Plutarch), którzy byli poganami. [przypis edytorski]
niżeli — niż. [przypis edytorski]
niżeli się naleść mężczyzn może — w wydaniu drugim: niżeli się zamężyć może. [przypis edytorski]
niżeli — zanim. [przypis edytorski]
niżelim się mógł spodziewać — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: niżeli mogłem się spodziewać. [przypis edytorski]
niżem (…) posiadał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: niż posiadałem. [przypis edytorski]
niżli a. niźli (starop.) — tu: zanim. [przypis edytorski]
niżli (daw.) — zanim. [przypis edytorski]
niżli — dziś popr.: niż a. niźli. [przypis edytorski]
niżli (starop.) — tu: zanim. [przypis edytorski]
niżli (starop.) — zanim. [przypis edytorski]
niżli (starop.) — zanim, zanimże (konstrukcja z partykułą -li). [przypis edytorski]
niżnik dzwonkowy (daw.) — przen.: lekceważąco o mężczyźnie; niżnik: najniższa figura w kartach do gry, walet; dzwonkowy (daw., pot.): karowy. [przypis edytorski]
niżnik — najniższa figura w talii kart; walet. [przypis edytorski]
Niżnogród — popr. Niżny Nowogród: miasto w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki; ok. 450 km na wsch. od Moskwy; w XIX w. stolica guberni. [przypis edytorski]
niżowa rzeczpospolita — zbiorowość Kozaków z Zaporoża. [przypis edytorski]
Niżowcy — Kozacy z Zaporoża. [przypis edytorski]
niższejszy (gw.) — niższy. [przypis edytorski]
niżyć — dziś tylko forma dokonana: zniżyć. [przypis edytorski]
Niżyński, Diagilew, Lifar — Wacław Niżyński (1889–1950): wybitny rosyjski tancerz baletowy i choreograf polskiego pochodzenia; Siergiej Pawłowicz Diagilew (1872–1929): rosyjski impresario baletowy, założyciel słynnego zespołu Les Ballets Russes (fr.: Balety rosyjskie), do którego należał był m.in. Niżyński; Serge Lifar, właśc. Siergiej Michajłowicz Lifar (1905–1986): francuski tancerz i choreograf pochodzenia rosyjskiego, członek zespołu Diagilewa. [przypis edytorski]
Nîmes — miasto w płd. Francji, w regionie Oksytania. [przypis edytorski]
NK a. Nordiska Kompaniet — sieć luksusowych domów towarowych w Szwecji. [przypis edytorski]
NK ZSL — Naczelny Komitet Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. [przypis edytorski]
NKPS — Ludowy Komisariat Komunikacji. [przypis edytorski]
NKWD — skrót ros. od Народный комиссариат внутренних дел (Narodnyj komissariat wnutriennich dieł), Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych, centralny organ władz bezpieczeństwa w Rosji radzieckiej i ZSRR, kontrolujący służby policyjne i porządkowe, wywiad polityczny oraz system obozów pracy przymusowej. [przypis edytorski]
no admittance this way (please) (ang.) — tędy wstęp wzbroniony (uprasza się). [przypis edytorski]
No felice, ma infelice (wł.) — nie szczęśliwa, ale nieszczęśliwa. [przypis edytorski]
No! Io non sono morto (…) la prima vita! (wł.) — Nie! Nie jestem umarły. Za sobą trupem pozostawiłem pierwsze życie (z prologu do Gambi et Epodi Carducciego). [przypis edytorski]
no-man's-land (ang.) — ziemia niczyja; teren niekontrolowany przez żadną ze stron konfliktu. [przypis edytorski]
no offence (ang.) — bez obrazy. [przypis edytorski]
no, sir (ang.) — nie, proszę pana. [przypis edytorski]
No, sir. Can't write, sir (ang.) — Nie, panie. Nie umiem pisać, panie. [przypis edytorski]
No soy compañero (hiszp.) — Nie jestem towarzyszem. [przypis edytorski]
no splash effect (ang.) — bez efektu rozprysku. [przypis edytorski]
No, thank you (ang.) — Nie, dziękuję. [przypis edytorski]
no thoroughfare (ang.) — przejście wzbronione. [przypis edytorski]
No To Co — powstały w 1967 r. skifflowy zespół wokalno-instrumentalny, tworzący muzykę łączącą elementy folkloru z bigbitem. Zespół stanowił rodzaj inspiracji (w każdym razie w zakresie nazwy i atmosfery wokół występów tego rodzaju grup) dla Jerzego Andrzejewskiego, który w Miazdze umieścił formację bigbeatową La Da Co. [przypis edytorski]
Noach — od hebr. rdzenia נוּחַ (nuach): 'odpocząć, spocząć, zostawić, położyć'. W innych przekładach Noe. [przypis edytorski]
Noaille, Antoine de (1841–1909) — francuski arystokrata, książę Mouchy, polityk. [przypis edytorski]
Noailles, Anna-Élisabeth de (1876–1933) — fr. poetka i pisarka pochodzenia rumuńskiego. [przypis edytorski]
Noakowski, Stanisław (1867–1928) — architekt i rysownik. [przypis edytorski]
Noakowski, Stanisław (1867–1928) — polski architekt, malarz, rysownik i historyk sztuki. [przypis edytorski]
Nobil. Joannes Popiel ex districtu praemysliensi recognovit (łac.) — szlachcic Jan Popiel z okręgu przemyskiego zeznał. [przypis edytorski]
nobile verbum (łac.) — słowo szlachcica. [przypis edytorski]
nobilis Joannes Zagrobski ex pallatinatu płocensi recognovit (łac.) — szlachcic Jan Zagrobski z województwa płockiego zeznał. [przypis edytorski]
nobilis (łac.) — szlachcic. [przypis edytorski]
Nobilis Polonus omnibus par (łac.) — szlachcic polski wszystkim równy. [przypis edytorski]
nobilitacja — nadanie szlachectwa. [przypis edytorski]
nobilitować — nadawać szlachectwo. [przypis edytorski]
noblesa (daw., z fr.) — szlachta. [przypis edytorski]
noblesse oblige (fr.) — szlachectwo zobowiązuje. [przypis edytorski]
noc 15 sierpnia 1831 — gwałtowne, masowe wystąpienia ludu warszawskiego i części wojska, połączone z samosądami, trwające w nocy z 15 na 16 sierpnia i w dzień 16 sierpnia 1831, spowodowane powszechnym niezadowoleniem mieszkańców z niekorzystnej sytuacji militarnej podczas wojny oraz ignorowaniem przez władze żądań szybkiego osądzenia i ukarania osób oskarżanych o szpiegostwo lub zdradę; w wyniku rebelii śmierć poniosły 34 osoby. [przypis edytorski]
noc 15 sierpnia — fala gwałtownych wystąpień, połączonych z samosądami miała miejsce w nocy z 15 na 16 sierpnia 1831 roku w oblężonej przez wojska rosyjskie Warszawie. Jej główną przyczyną było niezadowolenie z powodu nieukarania osób oskarżanych o szpiegostwo lub zdradę. [przypis edytorski]
noc długich noży (niem. Nacht der langen Messer) — akcja wymordowania przeciwników Adolfa Hitlera przeprowadzona w nocy z 30 czerwca na 1 lipca 1934 przez oddziały SS (Schutzstaffel NSDAP) i wojsko; ofiarami byli głównie inni członkowie ruchu narodowosocjalistycznego jak Gregor Strasser, związani z SA (Sturmabteilung NSDAP), na czele z dowódcą SA Ernstem Röhmem, ale także prawicowi politycy, jak b. kanclerz Kurt von Schleicher, czy działacze katoliccy (związani z Akcją Katolicką i in.). [przypis edytorski]
