Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 484 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | portugalski | pospolity | potocznie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie

Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 4948 przypisów.

onże — konstrukcja z partykułą -że; znaczenie: czy on. [przypis edytorski]

Onże ojciec — on przecież jest ojcem (daw. konstrukcja eliptyczna z partykułą wzmacniającą -że). [przypis edytorski]

Onże stoi — konstrukcja z partykułą -że w funkcji wzmacniającej i pytającej; znaczenie: czy on stoi. [przypis edytorski]

Onże to — czy to on. [przypis edytorski]

(daw.) — skrócone wyrażenie przyimkowe, używane wyłącznie dla zaimka rodzaju męskiego: o niego; por.: doń (do niego), zeń (z niego), odeń (od niego); tu użyte błędnie, gdyż powinno być: o nie (rodz. niejaki). [przypis edytorski]

— o niego. [przypis edytorski]

— skrót od: o niego. [przypis edytorski]

(starop. forma) — o niego. [przypis edytorski]

(starop. forma) — skrót od: o niego. [przypis edytorski]

Oo, moja dolo nieszczęsna — po com ja syna zrodziła?!Iliada XVII 54, lament Tetydy, która przewiduje, że jej syn, Achilles, zginie w walce. [przypis edytorski]

oolityczna skała a. oolit (geol.) — skała osadowa zbudowana z kulistych ziaren scementowanych spoiwem; z gr. oon: jajo. [przypis edytorski]

opactwo Saint-Germain-des-Prés — klasztor benedyktyński w Paryżu, ufundowany w 558 przez króla Franków Childeberta I; stanowił pierwszą francuską nekropolę królewską: miejsce pochówku królów z frankijskiej dynastii Merowingów panujących w VI i VII w. [przypis edytorski]

opactwo — tu: opactwo benedyktynów w Tyńcu (dziś: w płd.-zach. części Krakowa), najstarszy z istniejących klasztorów w Polsce, znajdujące się na wapiennym Wzgórzu Klasztornym nad Wisłą, ufundowane przypuszczalnie przez Kazimierza I Odnowiciel w 1044, po kryzysie młodego państwa wywołanym pogańskim buntem i czeskim najazdem. [przypis edytorski]

Opactwo — tu: Opactwo Westminsterskie (ang. Westminster Abbey), wielki gotycki kościół w Londynie, tradycyjne miejsce koronacji i pochówku królów Anglii; jego dwie wieże, w stylu neogotyckim, dobudowano w latach 1722–1745. [przypis edytorski]

Opactwo Westminsterskie (ang. Westminster Abbey; The Collegiate Church of St Peter, Westminster) — kolegiata św. Piotra w Westminsterze, należąca do najważniejszych świątyń anglikańskich, obok katedry w Canterbury i katedry św. Pawła w Londynie; założenie opactwa datuje się na rok 1066 za czasów Wilhelma Zdobywcy; miejsce koronacji i pochówku królów Anglii. [przypis edytorski]

Opactwo Westminsterskie (ang. Westminster Abbey) — wielki gotycki kościół w Londynie, tradycyjne miejsce koronacji i pochówku królów Anglii. [przypis edytorski]

opacznie (daw.) — źle, na odwrót. [przypis edytorski]

opacznie — na opak, na odwrót. [przypis edytorski]

opacznie — na opak, odwrotnie niż było. [przypis edytorski]

opaczność — robienie lub rozumienie na opak, odwrotnie, inaczej niż należy. [przypis edytorski]

opaczny — robiony na opak, odwrotnie, inaczej niż należy. [przypis edytorski]

opaczny — tu: fałszywy. [przypis edytorski]

opadnąć — dziś popr.: opaść. [przypis edytorski]

opak (daw.) — w odwrotną stronę; por.: na opak. [przypis edytorski]

opak (starop.) — na opak, opacznie, odwrotnie. [przypis edytorski]

opal — hebr. לֶשֶׁם (leszem), tłumaczony także jako hiacynt (rodzaj cyrkonii). [przypis edytorski]

opal — kamień szlachetny o charakterystycznym, mieniącym się połysku; dziś popr. forma D.lm: opali. [przypis edytorski]

opal — minerał o różnorodnych barwach i mieniącej się, opalizującej powierzchni; opalów — dziś popr. forma D. lm: opali. [przypis edytorski]

opalaczył sia (z ros. ополячиться) — o Rosjaninie: upodobnić się do Polaka, spolaczeć, przesiąknąć polską kulturą. [przypis edytorski]

opalizacja — efekt, w którym kolor obserwowanego przedmiotu zmienia się wraz ze zmianą miejsca obserwacji. [przypis edytorski]

opalizujący — mieniący się kolorami jak opal. [przypis edytorski]

opalonych — u Cylkowa:'zwarzonych'; uzasadnienie korekty: uwspółcześnienie i uniknięcie dwuznaczności. [przypis edytorski]

opalowy — lśniący, mieniący się kolorami tęczy jak opal. [przypis edytorski]

opałka (gw.) — tu: duża płócienna torba. [przypis edytorski]

opamiętać się — tu: zastanowić się. [przypis edytorski]

opamiętowuje — dziś popr.: opamiętuje. [przypis edytorski]

opamiętywa — dziś: opamiętuje. [przypis edytorski]

opamiętywa się — dziś popr. forma: opamiętuje się. [przypis edytorski]

opanowywa (daw.) — dziś popr.: opanowuje. [przypis edytorski]

opanowywa — dziś: opanowuje. [przypis edytorski]

opar — para; zapach unoszący się znad rozgrzanej substancji. [przypis edytorski]

oparkanionych — ogrodzonych; parkan — ogrodzenie, zwykle drewniane. [przypis edytorski]

oparzel, częściej: oparzelisko a. oparzysko (daw., gw)— bagno, trzęsawisko niezamarzające w czasie zimy. [przypis edytorski]

oparzelisko — bagno, trzęsawisko. [przypis edytorski]

oparzelisko — grząskie, bagniste miejsce, niezamarzające w zimie. [przypis edytorski]

oparzelisko — niezamarzająca w czasie mrozów część torfowiska wysokiego, gdzie rozkład materiału organicznego powoduje wydzielania się ciepła. [przypis edytorski]

Oparzenie — u Cylkowa: opalenizna usunięte ze względu na śmieszność oraz usunięto dodane słowa jeżeli. [przypis edytorski]

oparzysty (daw.) — nabrzmiały, opuchnięty. [przypis edytorski]

opas — tu: upasiony byk. [przypis edytorski]

opas — zwierzę pasione specjalnie dla zwiększenia masy ciała, przeznaczone na ubój. [przypis edytorski]

opasać — tu: otoczyć. [przypis edytorski]

opaska Esmarcha (med.) — opaska uciskowa. [przypis edytorski]

opaska Esmarcha (med.) — opaska uciskowa tętnicy, zakładana na górną część ramienia lub górną część uda, służąca do wywołania przejściowego niedokrwienia kończyny. [przypis edytorski]

opasły — gruby, otyły, tęgi. [przypis edytorski]

opasz się — starożytni zapaśnicy i bokserzy przed walką przywdziewali szerokie pasy. [przypis edytorski]

opaść — tu: spaść, odpaść. [przypis edytorski]

opat Grzegorz — Gregor Johann Mendel (1882–1884), czeski przyrodnik i zakonnik, prekursor badań nad dziedzicznością. [przypis edytorski]

opat — przełożony w męskim zakonie kontemplacyjnym. [przypis edytorski]

opat — przełożony w męskim zakonie kontemplacyjnym. [przypis edytorski]

Opatówek — miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim. [przypis edytorski]

opatrować (daw.) — zaopatrywać, opiekować się. [przypis edytorski]

opatrować (daw.) — zaopatrywać. [przypis edytorski]

opatrować (starop. forma) — dziś: opatrywać. [przypis edytorski]

opatrowanie a. opatrzowanie (daw.) — zapobieganie, opieka, staranie. [przypis edytorski]

opatrywać (daw.) — tu: zaopatrzyć (w dostatki i bogactwa). [przypis edytorski]

opatrywać — tu: opiekować się, zajmować się. [przypis edytorski]

Opatrz, Panie, tę wielkość ludu człowiekiem, któryby mógł przed nimi chodzić i wychodzić, a wprowadzać je i wyprowadzać, aby lud Boży nie był jako owca bez pasterzaNiech opatrzy Pan, Bóg duchów wszego ciała, człowieka, któryby był nad tem zgromadzeniem: I mógłby wychodzić i wchodzić przed nimi, a wywodzić je albo wprowadzać; aby lud Pański nie był jako owce bez pasterza. Lb 27,16-17 (Biblia Wujka). [przypis edytorski]

opatrzać (daw.) — zaopatrywać, zabezpieczać. [przypis edytorski]

opatrzać — tu: zaspokajać. [przypis edytorski]

opatrzeć — dziś popr.: opatrzyć. [przypis edytorski]

opatrzenie (daw.) — opieka, dbałość. [przypis edytorski]

opatrznie (daw.) — opatrznościowo. [przypis edytorski]

opatrznie — opatrznościowo; za sprawą Opatrzności. [przypis edytorski]

Opatrznościż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy Opatrzności. [przypis edytorski]

opatrzność — tu: przygotowanie, przewidywanie. [przypis edytorski]

opatrzny — roztropny, przewidujący. [przypis edytorski]

opatrzone potrzebami (daw.) — zaopatrzone i przygotowane. [przypis edytorski]

opatrzony (daw.) — tu: zabezpieczony. [przypis edytorski]

opatrzony (daw.) — wyposażony, zaopatrzony. [przypis edytorski]

opatrzony — tu: zaopatrzony; wyposażony. [przypis edytorski]

opatrzyć czym (starop.) — zaopatrzyć w co; zapewnić co. [przypis edytorski]

opatrzyć (daw.) — przygotować a. naprawić. [przypis edytorski]