Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie

Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 14463 przypisów.

Postenkett (niem.) — łańcuch posterunków na granicach obozu. [przypis edytorski]

Postenkett (niem.) — łańcuch posterunków na granicach obozu. [przypis edytorski]

postęk — dziś: postękiwanie. [przypis edytorski]

postęp arytmetyczny — według terminologii matematycznej liczba ziaren rośnie w postępie geometrycznym (w którym występuje stały mnożnik), a nie w arytmetycznym (w którym występuje przyrost o stałą wielkość). [przypis edytorski]

postępkiem swoim — tj. rezygnacją ze święceń kapłańskich. [przypis edytorski]

postępować będę — hebr. אֶתְנַהֲלָה (etnahala): ‘poprowadzę, powiodę’. [przypis edytorski]

postępować (starop. forma) — tu: chodzić. [przypis edytorski]

postępowanie — tu: awans, awansowanie. [przypis edytorski]

postępuj — hebr. הִתְהַלֵּךְ (hithalech): 'chodzić, przechadzać się', por. Ks. Rodzaju 5:22, 24 i 6:9. Tu w znaczeniu «oddawaj Mi cześć, służ Mi», zob. Raszi do 17:1. [przypis edytorski]

postępująż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy postępują, czyż postępują. [przypis edytorski]

postępuję z wielką względnością — postępuję bardzo ostrożnie. [przypis edytorski]

posthumus (łac.) — pośmiertny; o dziecku urodzonym po śmierci ojca: pogrobowiec. [przypis edytorski]

postiglione (wł.) — listonosz. [przypis edytorski]

postillon d'amour (fr.) — posłaniec miłości. [przypis edytorski]

postojałem (gw.) — postałem. [przypis edytorski]

postoł — chłopskie obuwie. [przypis edytorski]

postoł — rodzaj obuwia z kory lipowej, łyka a. skóry przywiązywanego sznurkiem do obwiązanej onucami nogi, noszonego daw. przez nadbużańską ludność wiejską; najczęściej w lm: postoły (także: łapcie). [przypis edytorski]

postoły — drewniane buty, chodaki. [przypis edytorski]

postoły — obuwie z łyka (łapcie) a. ze skóry zwierzęcej (skórznie). [przypis edytorski]

postój (starop.) — poczekaj. [przypis edytorski]

postponować — czynnie lekceważyć, okazywać brak szacunku. [przypis edytorski]

postponować — okazywać brak szacunku, lekceważyć. [przypis edytorski]

postponować (z łac.) — okazywać brak szacunku, lekceważyć. [przypis edytorski]

postrachy sieje — dziś powiedziano by: sieje postrach. [przypis edytorski]

postradać (daw.) — stracić, utracić. [przypis edytorski]

postradać (starop.) — stracić. [przypis edytorski]

postradał wówczas wszystko, „prócz honoru” — Franciszek I miał przesłać matce wiadomość o klęsce pod Padwią słowami: „wszystko stracone, oprócz honoru!” (fr. tout est perdu, fors l'honneur!). [przypis edytorski]

postronić (neol.) — czas. utworzony od stronić (unikać czyjegoś towarzystwa); wygnać kogoś, nie chcąc przebywać w jego towarzystwie. [przypis edytorski]

postronić (neol.) — czas. utworzony od stronić (unikać czyjegoś towarzystwa); wygnać kogoś, nie chcąc przebywać w jego towarzystwie. [przypis edytorski]

postronić — odejść na stronę, na bok. [przypis edytorski]

postronić się — neologizm prawdopodobnie pochodzący od: postronny, na stronę; znaczenie: usunąć się, odejść. [przypis edytorski]

postronić się — odsunąć się na bok, usunąć się. [przypis edytorski]

postroniony — odłożony na bok, odsunięty. [przypis edytorski]

postronkowe — dodatkowa opłata przy zakupie bydła; tutaj chodzi raczej o opłatę za udostępnienie byka, by pokrył krowę. [przypis edytorski]

postronny — hebr. זָר (zar): obcy, osoba, która nie jest z rodu kohenów. [przypis edytorski]

postronny — tu: obcy, niewłaściwy, niepotrzebny, niechciany. [przypis edytorski]

postronny — tu: uboczny, nienależący do tematu. [przypis edytorski]

postrzec (daw.) — dziś: spostrzec; zobaczyć; zauważyć. [przypis edytorski]

postrzec — dziś: spostrzec; zobaczyć; zauważyć. [przypis edytorski]

postrzydz — dziś popr. pisownia: postrzyc. [przypis edytorski]

postrzygalnia — dział fabryki włókienniczej, w którym wykonuje się postrzyganie (strzyżenie) tkaniny z meszku i wystających nad powierzchnię włókien. [przypis edytorski]

postrzyżyny — stary słowiański zwyczaj, rodzaj inicjacji, w którym chłopcom wchodzącym w dorosłość rytualnie obcinano włosy. [przypis edytorski]

postrzyżyny — u dawnych Słowian obrzęd połączony z nadaniem chłopcu imienia; w wierszu prawdopodobnie jest to metafora pierwszej publikacji. [przypis edytorski]

postscriptum (łac.) — dopisek do listu umieszczany na jego końcu, po podpisie autora. [przypis edytorski]

postulant — tu: kandydat, zalotnik. [przypis edytorski]

Postumus, Leukonoe — osoby, do których zwraca się Horacy w swoich wierszach ze zbioru Pieśni, zachęcając do korzystania z przemijającego życia: pieśń II, 14 (Eheu fugaces, Postume, Postume…) oraz pieśń I, 11 (Tu ne quaesieris, scire nefas…). [przypis edytorski]

postura (daw.) — postać, sylwetka, postawa. [przypis edytorski]

posty — dziś popr. forma N.lm: postami. [przypis edytorski]

postylla (daw.) — zbiór kazań (z łac. zwrotu nawiązującego do czytania z Pisma św. post illa verba, tj. po tych słowach). [przypis edytorski]

Postylla — zbiór kazań Mikołaja Reja zatytułowany Świętych słów a spraw Pańskich (…) kronika albo postylla, polskim językiem a prostym wykładem też dla prostaków krótce uczyniona, wyd. w Krakowie w 1557 r., w drukarni M. Wirzbięty. [przypis edytorski]

posunąć się w lata — zestarzeć się. [przypis edytorski]

posunąć w koperczaki a. iść w koperczaki — ruszać w zaloty, zalecać się do kogoś. [przypis edytorski]

posunął się — tj. posunął się w latach, zestarzał się. [przypis edytorski]

posuniony — dziś: posunięty. [przypis edytorski]

poswarek (daw.) — swar, kłótnia. [przypis edytorski]

poswarki a. swary (daw.) — kłótnie. [przypis edytorski]

poswarzyć się — pokłócić się, pospierać się. [przypis edytorski]

poswetył (ukr.) — poświecił; poprowadził. [przypis edytorski]

posyła pieniądze bratu na wyspę Sachalin — na wyspie Sachalin, leżącej pomiędzy Rosją a Japonią na Oceanie Spokojnym, znajdowała się w II połowie XIX w. carska kolonia karna, na którą zsyłano m.in. Polaków walczących z caratem. [przypis edytorski]

posyłają do szpitala — szpitala dla żebraków i włóczęgów, gdzie wysyłano także chorych wenerycznie. [przypis edytorski]

Posyłał Pan Bóg posły swoje do nich, rano wstając i co dzień upominając… — 2 Krn 36, 15–16. [przypis edytorski]

posyłanoż (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że skróconą do ; znaczenie: czy posyłano, czyż posyłano. [przypis edytorski]

poszana (daw.) — poszanowanie. [przypis edytorski]

poszana — poszanowanie, szacunek. [przypis edytorski]

poszańcować — prawdop.: przysłużyć się. [przypis edytorski]

poszechoński — od tytułu utworu Sałtykowa-Szczerdina Poszechońskie dawne dzieje (1887–89), częściowo autobiograficznej powieści o Rosji pańszczyźnianej. [przypis edytorski]

poszedł do Hagary — Hagar zaszła w ciążę już przy pierwszym zbliżeniu, zob. Raszi do 16:4. [przypis edytorski]

poszedł… w łyka — przen.: trafił do niewoli, został związany łykami, czyli sznurami. [przypis edytorski]

poszedł (…) żeby ją poprawił — poszedł (…) żeby ją poprawić (składnia łacińska). [przypis edytorski]

poszedłem w bluźnierce — stanąłem w szeregu bluźnierców. [przypis edytorski]

poszedszy — dziś popr.: poszedłszy. [przypis edytorski]

poszept (daw.) — podszept, namowa. [przypis edytorski]

poszept — szept; cichy, ukradkowy głos. [przypis edytorski]

poszepty — sugestie, podpowiedzi. [przypis edytorski]

poszerszeniały (o sierści zwierzęcia) — splątały i bez połysku. [przypis edytorski]